Tag Archives: φαγητό

Πώς να βοηθήσετε κάποιον να χάσει βάρος

3748516748_6f41098441_z
Image credit : Nick Nguyen

Θεωρείτε ότι κάποιος από την οικογένειά σας ή ένας φίλος σας, θα ήταν καλό να χάσει βάρος και να προσέξει λίγο περισσότερο το τι τρώει;
Το να τον επικρίνετε όλη την ημέρα για τον τρόπο που τρώει και για το ότι δεν προσέχει καθόλου, δεν θα βοηθήσει. Δείτε τι θα μπορούσατε να κάνετε εσείς από την μεριά σας, προκειμένου να τον βοηθήσετε!

  • Μην παίρνετε τρόφιμα στο σπίτι, τα οποία θα μπορούσαν να είναι πιθανοί πειρασμοί
    Δεν μπορείτε να περιμένετε από κάποιον που δεν έχει ισχυρό κίνητρο να συγκρατηθεί σε τρόφιμα που του αρέσουν πολύ.
  • Αναλάβετε να κάνετε εσείς τα ψώνια του σπιτιού
    Όταν κάποιος πηγαίνει για ψώνια και ειδικά εάν είναι πεινασμένος ή στερημένος, είναι πολύ πιθανόν να ξεφύγει και να πάρει τρόφιμα που θα σαμποτάρουν την προσπάθειά του. Προμηθευτείτε με υγιεινές και εύκολες λύσεις, που δεν χρειάζονται μεγάλο χρόνο προετοιμασίας.
  • Αποφύγετε να μαγειρεύετε μεγάλες ποσότητες φαγητού
    Άλλη μία “παγίδα” για κάποιον που δεν έχει έλεγχο. Πόσες φορές έχετε ακούσει “άντε, να το φάω κι αυτό να τελειώσει, να μην το σκέφτομαι;”
  • Αποφύγετε να έχετε τρόφιμα και φαγητά εκτεθειμένα στον χώρο
    Το κέικ, οι πίτες, οι σοκολάτες, κτλ, καλό θα ήταν να μην βρίσκονται πάνω στον πάγκο της κουζίνας, ώστε κάποιος που μπαίνει σε αυτήν να το βλέπει συνέχεια. Είναι διαφορετικό το “πεθύμησα ένα κομμάτι κέικ” και διαφορετικό το “έφαγα γιατί το βρήκα μπροστά μου”. Μπορεί κάποιος να τα φάει ακόμα και ασυναίσθητα, ενώ μιλάει στο τηλέφωνο ή ενώ συζητάει κάτι το οποίο τον αγχώνει ή τον στεναχωρεί. Επίσης μόλις τελειώνετε το φαγητό, καλό θα είναι ο καθένας από τα μέλη της οικογένειας να πετάει τα περισσεύματα ή να τα βάζει στο ψυγείο ή στην κατσαρόλα για επόμενη φορά.
  • Την ώρα του φαγητού, αποφύγετε να συζητάτε θέματα που τον φορτίζουν.
  • Αναρωτηθείτε μήπως του δίνετε αντικρουόμενα μηνύματα
    Από την μία μπορεί να θεωρείτε ότι είναι καλό να χάσει βάρος και από την άλλη φροντίζετε να του φτιάχνετε συνέχεια τα φαγητά που ξέρετε ότι του αρέσουν πολύ ή να του βάζετε μεγάλες ποσότητες φαγητού στο πιάτο, προκειμένου να τον ευχαριστήσετε ή επειδή δούλεψε πολλές ώρες και είναι κουρασμένος. Το φαγητό μπορεί να είναι ο δικός σας τρόπος να του δίνετε φροντίδα, αλλά και να παίρνετε οι ίδιοι επιβεβαίωση. Εάν συμβαίνει αυτό, συνειδητοποιήστε το τι κάνετε και το τι του προκαλείτε και φροντίστε να βρείτε άλλους τρόπους να τον φροντίζετε, αλλά και να παίρνετε επιβεβαίωση.
  • Αφήστε τον ίδιο να βάλει την ποσότητα φαγητού που θέλει στο πιάτο
    Κανένας δεν ξέρει καλύτερα από τον ίδιο το πόσο πολύ πεινάει. Με το να καθορίζετε λοιπόν εσείς την ποσότητα, μπορεί να βάλετε περισσότερο φαγητό από ότι πραγματικά χρειάζεται και να το φάει χωρίς να αναρωτηθεί πριν το πόσο πεινούσε. Απλά επειδή υπήρχε στο πιάτο…
  • Μην τον πιέζετε να φάει, εάν δεν θέλει
    Πολλές φορές, ειδικά σε γιορτές και εξόδους, υπάρχει η πίεση του να φάει ο άλλος αυτό που του προσφέρεται. Το να το κάνετε θέμα μπροστά σε όλους “Γιατί δεν τρως; Κάνεις δίαιτα;” και να τον φέρνετε σε δύσκολη θέση, μπορεί να τον κάνετε να φάει κάτι που πραγματικά να μην το θέλει ή να αισθάνεται ότι δεν το χρειάζεται εκείνη την στιγμή και μετά να αισθανθεί τύψεις, φούσκωμα και να του χαλάσει η διάθεση. Το ότι κάποιος δεν θέλει εκείνη την στιγμή να φάει κάτι, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνει δίαιτα, ούτε ότι θέλει να σας προσβάλλει. Μπορεί απλά να μην πεινάει! Σεβαστείτε λοιπόν την επιθυμία του, χωρίς σχόλια.
  • Αποφύγετε να έχετε πολλά διαφορετικά τρόφιμα στο τραπέζι
    Ένας άλλος λόγος που κάποιος μπορεί να φάει ασυναίσθητα. Φροντίστε όλοι λοιπόν στο σπίτι να βάζετε ότι θέλει ο καθένας στο πιάτο του και πάνω στο τραπέζι να υπάρχει μόνο η σαλάτα σε διαφορετικό πιάτο.
  • Υιοθετήστε πιο υγιεινούς τρόπους μαγειρέματος
    Είναι κρυφές θερμίδες που δεν συνειδητοποιούμε. Προσπαθήστε να μαγειρεύετε πιο απλά, αποφεύγοντας τα τηγανιτά, τις σάλτσες, τα κοκκινιστά, το πολύ λάδι και αλάτι, καθώς και την ζάχαρη. Δώστε γεύση στο φαγητό, βρίσκοντας άλλους τρόπους, όπως η προσθήκη μυρωδικών και μπαχαρικών, λεμόνι και ξύδι.
  • Μην κάνετε σχόλια την ώρα που τρώει. Ό,τι κι αν κάνει, προσπαθήστε να μην του δείχνετε ότι τον παρατηρείτε.
    Το να αισθάνεται κάποιος ότι κρίνεται συνέχεια και ότι του “μετράτε τις μπουκιές”, μπορεί να καταλήξει πολύ ενοχλητικό. Το μόνο που θα καταφέρετε, είναι να αισθανθεί εκνευρισμό που μπορεί να τον οδηγήσει τελικά να φάει περισσότερο ή ακόμα και να επιδιώκει να τρώει κρυφά, προκειμένου να το απολαύσει. Ότι κι αν κάνει, προσπαθήστε να μην γίνετε επικριτικοί και απλά παρατηρείστε τι έγινε. Υπήρχε μεγάλη ποσότητα στο τραπέζι; Τρώγατε και οι υπόλοιποι; Ήταν κουρασμένος πριν κάτσει στο τραπέζι; Την επόμενη φορά, απλά προσπαθήστε να αποφευχθούν αυτές οι συνθήκες.
  • Επικεντρωθείτε στις θετικές αλλαγές που κάνει
    Κάντε μια τακτική αναφορά στις αλλαγές που βλέπετε ότι έχει κάνει. Μία τόνωση στην αυτοπεποίθησή μας και υπενθύμιση του στόχου μας, όλοι την χρειαζόμαστε.
  • Όταν κάνει υπερβολές στο φαγητό, πάρτε τον μια αγκαλιά και στηρίξτε τον
    Προσπαθήστε να συζητήσετε μαζί του τι του συμβαίνει.
  • Προτρέψτε τον να κινηθείτε περισσότερο
    Προτείνετέ του να παρκάρετε πιο μακριά το αυτοκίνητο ή να κάνετε μία βόλτα μαζί. Προσοχή! Είναι πολύ σημαντικό να μην του δείχνετε ότι το κάνετε για να περπατήσει ο ίδιος. Εκφράστε το σαν δική σας επιθυμία και ανάγκη.
  • Πείτε του συχνά πόσο περήφανοι είστε για αυτόν
    Εκφράστε του τον θαυμασμό σας για ό,τι έχει καταφέρει. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να τον στηρίζετε. Φροντίστε να του το λέτε συχνά!
  • Αν δείτε ότι ο ίδιος θέλει να χάσει βάρος, απλά δεν μπορεί να τα καταφέρει όποτε το λέει και δεν μπορεί να καταλάβει τι τον εμποδίζει, προτείνετέ του να επισκεφτεί έναν πτυχιούχο διαιτολόγο-διατροφολόγο, ώστε να τον βοηθήσει σε αυτήν του την προσπάθεια. Μην του λέτε ότι είναι απλό. Με το να υποτιμήσετε την δυσκολία του να χάσει βάρος, το μόνο που θα καταφέρετε είναι να αισθανθεί ότι δεν τον καταλαβαίνετε.
  • Διαβάστε το άρθρο “πώς να κάνετε την οικογένειά σας σύμμαχο στην προσπάθειά σας να χάσετε βάρος”.

Αδυνάτισες! Πότε και γιατί δεν πρέπει να το λες σε μία γυναίκα…

Image credit : barrasa8

Είναι πραγματικά η πιο φυσική αντίδραση για μία γυναίκα! Βλέπουμε μία φίλη, συνάδελφο, μέλος της οικογένειας ή γνωστό που έχει χάσει εμφανώς βάρος  και του/της λέμε “Μπράβο!! Αδυνάτισες! Πόσο σου πάει!”

Αυτές οι δηλώσεις γίνονται συνήθως με τις καλύτερες προθέσεις. Είμαστε πραγματικά χαρούμενοι για αυτό το πρόσωπο, θέλουμε να  του δείξουμε ότι η σκληρή δουλειά και οι θυσίες του γίνονται αντιληπτές και αξίζει την αναγνώριση. Θα ήθελα όμως να αναφέρω κάτι που σίγουρα ακούγεται αμφιλεγόμενο: Θα πρέπει όλοι να σκεφτόμαστε καλά πριν  αναγνωρίσουμε ή  θαυμάσουμε την ορατή απώλεια βάρους κάποιου. Γιατί;

Αρχικά, εμείς δεν γνωρίζουμε πάντα  το πώς ή το γιατί αυτό το άτομο έχει χάσει το βάρος για το οποίο εμείς το επαινούμε. Για παράδειγμα, θα μπορούσε η απώλεια βάρους του να είναι αποτέλεσμα του στρες από μία δύσκολη κατάσταση. Όπως ένας θάνατος στην οικογένεια ή η διάγνωση κάποιας ασθένειας. Δεν γνωρίζουμε τι αυτό το άτομο έχει επιλέξει να μας εμπιστευτεί και με έναν τέτοιο έπαινο μπορεί να το φέρουμε σε δύσκολη θέση (και εκείνο και εμάς). Είτε να μας αποκαλύψει το λόγο για τον οποίο έχασε βάρος ή απλά να μας χαμογελάσει και να πρέπει να αντέξει την έλλειψη της δικής μας ενσυναίσθησης.

Ακόμα και όταν κάποιος δεν βρίσκεται σε μια δύσκολη κατάσταση, δεν γνωρίζουμε πώς έχει φθάσει στην απώλεια βάρους της/του. Μερικές φορές – ίσως και πιο συχνά από ό, τι αντιλαμβανόμαστε – η απώλεια βάρους δείχνει μια διατροφική διαταραχή ή μια αρνητική εικόνα  σώματος. Επιβεβαιώνοντας θετικά την απώλεια βάρους κάποιου, ο οποίος ενδέχεται να έχει Νευρική Βουλιμία ή Ανορεξία (και μπορεί να μην το έχει αναγνωρίσει), ρίχνουμε το λάδι στη φωτιά!  Σύμφωνα με τον  National Eating Disorders Association, δέκα εκατομμύρια γυναίκες και ένα εκατομμύριο άνθρωποι ζουν με Ανορεξία ή Βουλιμία. Και είναι πιθανό ότι εκατομμύρια άλλοι ζουν με μία από αυτές τις διαταραχές στα κρυφά, διότι τέτοιου είδους ασθένειες που σχετίζονται με το φαγητό και το σώμα, ειδικά η Βουλιμία, χαρακτηρίζονται από μία ιδιαίτερα μυστικοπαθή συμπεριφορά.

Έτσι, όταν εμείς ενεργά και δημοσίως επαινούμε κάποιον για την απώλεια βάρους (ειδικά  νεαρές γυναίκες/κορίτσια), τον επαινούμε γιατί ακολουθεί μία υγιεινή και ισορροπημένη προσέγγιση στη ζωή ή γιατί αντιμετωπίζει κάποια κρίσιμη κατάσταση για την ψυχική του υγεία;  Μήπως λανθασμένα ενθαρρύνουμε κάποιον να συνεχίσει την διαδικασία απώλειας βάρους, που αν γίνει ανεξέλεγκτη, μπορεί να οδηγήσει και στο θάνατό του; Από πότε το αδυνάτισμα έγινε τόσο καλό; Εμείς μπορεί να πιστεύουμε ότι γινόμαστε αγενής αν δεν επαινέσουμε κάποιον για την απώλεια βάρους  – σαν να μην αναγνωρίζουμε τη σκληρή του προσπάθεια. Γιατί ίσως να αισθανόμαστε ότι μαζί με τα κιλά που «έχασε», έχει «ρίξει» και τον πόνο του παρελθόντος να τα «κουβαλάει». Μία συχνά λανθασμένη υπόθεση που καθρεπτίζει το πώς εμείς θα αισθανόμασταν με παραπάνω κιλά ή πώς εμείς θα βιώναμε μία απώλεια βάρους. Δεν ξέρουμε πώς αυτός αισθάνεται.

Δεν υπονοώ ότι δεν πρέπει ποτέ να συγχαρούμε κάποιον επειδή είναι ελκυστικός και όμορφος. Δεν είμαστε όμως σε θέση να γνωρίζουμε τι χρειάζεται κάποιος και τι δεν χρειάζεται, παρά μόνον εάν ρωτήσουμε; Και υπάρχουν άνθρωποι που έχουν χάσει βάρος και πραγματικά αναμένουν την φραστική υποστήριξη και προσοχή μας. Όμως θα πρέπει να αξιολογήσουμε κατά πόσο αυτές τις δηλώσεις επιβεβαίωσης της ομορφιάς του, αυτό το άτομο τις έχει ακούσει και στο παρελθόν από εμάς. Μήπως αναφέροντάς τες τώρα, υποδηλώνουν ότι τώρα έγινες πιο αποδεκτός και άξιος για εμένα και καλύτερος απ’ ότι ήσουν στο παρελθόν. Μήπως υποδηλώνουν ότι σε θέλω μόνο αδύνατο!

Επίσης, δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει πίσω από αυτή την απώλεια βάρους που πάμε να επιβραβεύσουμε και ίσως να μην μάθουμε ποτέ πραγματικά, παρά μόνο εάν είχαμε χτίσει μία οικεία, ανοικτή σχέση με αυτό το άτομο. Και πάλι δεν γνωρίζουμε τι επέλεξε να μοιραστεί μαζί μας. Έτσι, οφείλουμε να θέσουμε στον εαυτό μας ένα ερώτημα; Το άτομο αυτό έχει μοιραστεί μαζί μας αυτή την τόσο προσωπική προσπάθεια; Ξεκίνησε ο ίδιος μία συζήτηση πάνω στο θέμα της απώλειας βάρους του;

Και όταν λέμε πράγματα όπως : «Είσαι τόσο όμορφη!», όταν δεν τα έχουμε πει ποτέ πριν στο παρελθόν, τι θα συμβεί εάν υποτροπιάσει, όπως κάνουν πολλοί άνθρωποι, και ξαναπάρει το βάρος. Όταν δίνουμε τη λέξη «όμορφη» στη νέα τους αδυνατισμένη μορφή, τι θα σκεφτόντουσαν τότε; Δεν θα είναι πλέον τόσο όμορφη ή ελκυστική για εσάς; Είναι το αντίθετο της όμορφης τώρα που πλέον δεν είναι αδύνατη;

Είναι δύσκολο να μην επαινέσουμε κάποιον για το βάρος που έχασε (ειδικά όταν μία κοινωνία με τα πρότυπα σώματος, μας προστάζει να το κάνουμε). Θέλετε όμως να προχωρήσετε σε μία μυστική συμφωνία ότι τον προτιμάτε αδύνατο; Άλλωστε μόνο εξωτερικά έχει αλλάξει. Για εσάς είναι πάντα αυτός που ξέρατε και σας άρεσε. Θέλετε να τον κάνετε να αισθανθεί το αντίθετο;

Γράφει η Μαρία Σαμιώτη, Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια με Εξειδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές & Παχυσαρκία (www.relatecenter.gr)

Φυσιολογική διατροφή

4325021077_ff8946fe2a_z

Image credit : SuperFantastic

Ποια είναι η φυσιολογική διατροφή;

Το να τρως φυσιολογικά σημαίνει:

  • Το να τρως όταν πεινάς και μέχρι να χορτάσεις.
  • Το να μπορείς να επιλέξεις το φαγητό που θες να φας και να τρως όσο θες ώσπου να νιώσεις ότι δεν θες άλλο – όχι απλά να σταματήσεις να τρως επειδή πιστεύεις ότι έτσι «πρέπει» να κάνεις.
  • Το να μπορείς να έχεις μια μέτρια χαλιναγώγηση στις επιλογές αυτών που τρως, αλλά χωρίς να περιορίζεσαι τόσο που να μην τρως αυτά που σου προσφέρουν απόλαυση.
  • Το να δίνεις κάποιες φορές στον εαυτό σου την άδεια να φάει απλά και μόνο επειδή είσαι ευτυχισμένος, λυπημένος ή βαριέσαι ή απλά επειδή αυτό θα σε κάνει να αισθανθείς καλά.
  • Το να τρως συχνά γεύματα τις περισσότερες μέρες σου.
  • Το να μπορείς να αφήσεις λίγα μπισκότα, μιας και θα μπορείς να τα φας και αύριο αλλά και το να μπορείς να φας τα μπισκότα τώρα, γιατί είναι τόσο φρέσκα και νόστιμα.
  • Το να μπορείς να τρως παραπάνω μερικές φορές και να νιώθεις φουσκωμένος, αλλά και το να τρως κάποιες φορές λιγότερο ενώ επιθυμείς να φας παραπάνω.
  • Το να εμπιστεύεσαι το σώμα σου στο να κάνει λάθη με τη διατροφή.
  • Το να σε απασχολεί το τι θα φας κάποιες στιγμές, αλλά χωρίς να είναι το μόνο σημαντικό θέμα της ζωής σου.

Εάν τα παραπάνω σας χαρακτηρίζουν, σημαίνει ότι είστε σε καλό δρόμο!

 

Ellyn Satter : How to Get your Kid to Eat…But Not Too Much 1987 pp69-70

Από τις σημειώσεις του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών

Κατηγορίες Διατροφικών Διαταραχών στα παιδιά

312427606_defa0dfaa8_z

Image credit : Bruce Tuten

Τα είδη διατροφικών διαταραχών που πάσχουν τα παιδιά είναι διαφορετικά από αυτά που υποφέρουν οι έφηβοι και οι ενήλικες.

Προκαλούν πρόβλημα στην ανάπτυξη του παιδιού με καταστρεπτικές συνέπειες για την υγεία του και η έγκαιρη διάγνωση τους κρίνεται απαραίτητη.

-Υπάρχουν πολλές διαφορετικές διατροφικές διαταραχές που παρουσιάζονται στην παιδική ηλικία
-Οι διατροφικές διαταραχές στα παιδιά έχουν διαφορετικές αιτίες
-Έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά
-Χρειάζονται διαφορετικά είδη θεραπείας

Κατηγορίες διατροφικών διαταραχών στα παιδιά


1. Επιλεκτικότητα στη τροφή

-Τα παιδιά τρώνε δύο με τρία φαγητά μόνο, για τουλάχιστον δύο χρόνια
-Δεν θέλουν να δοκιμάσουν καινούργια φαγητά
-Η συμπεριφορά τους συνήθως είναι φυσιολογική
-Πολλά μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας, εάν η διατροφή τους περιορίζεται κυρίως σε σνακ πλούσια σε ζάχαρη
-Όσον αφορά το βάρος τους μπορούν να έχουν χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό

2. Παιδιά “χωρίς όρεξη”
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μικές ποσότητες φαγητού απʼότι ενδείκνυται για την ηλικία τους
-Η ποικιλία της διατροφής τους είναι φυσιολογική
-Αυτά τα παιδιά φαίνονται υγιή, είναι όμως αδύνατα και το ύψος τους είναι χαμηλό
-Πολλές φορές κάποιο μέλος της οικογένειας της έχει ιστορικό αυτού

3. Φοβία για το φαγητό
-Αυτά τα παιδιά συνήθως θα είναι πολύ διστακτικά στο να φάνε και να πιούν, το οποίο προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία τους
-Μπορεί να αποφεύγουν φαγητά που έχουν συγκεκριμένε υφές κυρίως γιατί φοβούνται να καταπιούν
-Έχουν κάποια τραυματική εμπειρία που ίσως προκάλεσε τη φοβία
-Κυρίως φοβούνται gagging και choking, ή το να νιώσουν άρρωστα και συνήθως διαμαρτύρονται ότι το τάισμα πονάει
-Συνήθως νιώθουν αγχωμένα και φοβισμένα να φάνε καινούργια φαγητά ή φαγητά που δε τους αρέσουν

4. ΄Αρνηση τροφής
-Κυρίως παρουσιάζεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, όπου η άρνηση φαγητού τα βοηθούν να καταφέρνουν να περνάει το δικό τους
-Αυτό όμως μπορεί να συνεχιστεί και σε μεγαλύτερη ηλικία, όπου το κύριο χαρακτηριστικό είναι μια ασταθή άρνηση φαγητού
-Αυτά τα παιδιά συνήθως τρώνε τα αγαπημένα τους φαγητά χωρίς κανένα πρόβλημα
-Μπορεί να αρνηθούν να φάνε μόνο όταν είναι με συγκεκριμένα άτομα ή σε συγκεκριμένες καταστάσεις, παραδείγματος χάριν αρνούνται να φάνε στο σχολείο, αλλά τρώνε κανονικά στο σπίτι
-Παιδιά θλιμμένα ή στενοχωρημένα κρύβονται συνήθως πίσω από αυτή τη διατροφική διαταραχή

5. Ανάρμοστη υφή φαγητού για την ηλικία του παιδιού
-Η κυριότερη ένδειξη αυτής της διαταραχής είναι η άρνηση του παιδιού να φάει στερεά φαγητά που απαιτούν μάσημα και δάγκωμα
-Συνήθως φτύνουν το φαγητό, αρνούνται να φάνε οτιδήποτε περιέχει συμπαγή κομματάκια φαγητού και κάνουν gagging
-Αποφεύγουν να τρώνε ορεκτικά
-Η πλειψηφία τους έχει κανονικό βάρος, αλλά μερικά μπορεί να είναι κάτω του φυσιολογικού

6. Αποφυγή φαγητού -συναισθηματικη διαταραχή

-Συνήθως παρουσιάζεται σε παιδιά ηλικίας 5-16 χρονών
-Τα παιδιά συνήθως αντιμετωπίζουν κάποιο συναισθηματικό πρόβλημα, όπως λύπη για κάποιο οικογενειακό θέμα και αυτό επηρεάζει την όρεξη τους να φάνε
-Αυτά τα παιδιά δεν ανησυχούν για το βάρος τους και πολλές φορές ίσως πούν ότι πρέπει να κερδίσουν βάρος,αλλά δεν μπορούν να φάνε

7. Διάχυτη άρνηση τροφής

-Τα παιδιά αυτά αρνούνται να μιλήσουν, να φάνε, να περπατήσουν και γενικά να προσέξουν τον εαυτό τους
-Ιατρικές εξετάσεις δεν φανερώνουν προβλήματα υγείας
-Είναι πολύ αποφασιστικά, φοβισμένα και θυμωμένα
-Συνήθως έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση ή σωματική βία μέσα στην οικογένεια.

8. Νευρογενη ανορεξία
-Αυτά τα παιδιά σχολούνται συνεχώς με το σώμα τους
-Έχουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα για το σώμα τους και δεν τρώνε αρκετή ποσότητα φαγητού για την ηλικία τους
-Έχουν μια έντονη ανάγκη να χάσουν βάρος και έτσι αποφεύγουν να τρώνε
-Αποφεύγουν φαγητά πλούσιας θερμιδικής αξίας και τρώνε μικρές ποσότητες
-Αν φάνε υπό το αίσθημα πείνας θα προσπαθήσουν με εμετούς, καθαρτικά και υπεργυμναστική να απαλλαγούν από αυτό
-Σαν προσωπικότητες είναι τελειομανείς

9. Νευρογενή βουλιμία
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μεγάλες ποσότητες φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα
-Τρώνε μεγάλες ποσότητες του ίδιου φαγητού ή ένα ασυνήθιστο συνδιασμό φαγητών
-Μετά την υπερβολική κατανάλωση φαγητου, νιώθουν ένοχα και προσπαθούν να απαλλαγούν από το φαγητό που μόλις έφαγαν χρησιμοποιώντας καθαρτικά
-Τους απασχολεί η εικόνα του σώματός τους και το βάρος τους
-Είναι πολύ κριτικά με τον εαυτό τους
-Το βάρος μπορεί να είναι χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό και αυτό δυσκολεύει στο να το αντιληφθούν οι γονείς.

Για ποιον λόγο παίρνω βάρος;

8385423593_a3e31bf6f4_zImage credit : Life Mental Health

Οι περισσότεροι θα έχετε ακούσει την παρομοίωση του οργανισμού ως μία μηχανή που χρειάζεται καύσιμο για να λειτουργήσει. Η αλήθεια είναι όμως ότι το παράδειγμα δεν είναι πολύ επιτυχημένο.

Σε μία μηχανή όταν πέφτουν τα αποθέματα του καυσίμου, η ειδική ένδειξη της μηχανής σας δείχνει πόσο χρειάζεται ακόμα για να «φουλάρει» και να λειτουργήσει ικανοποιητικά. Αν λοιπόν η μηχανή δείχνει ότι έχει το μισό ντεπόζιτο γεμάτο, βάζοντας το άλλο μισό ντεπόζιτο είμαστε εντάξει και σίγουροι ότι η μηχανή μας θα δουλέψει κανονικά. Δεν μπορώ να βάλω παραπάνω.

Με βάση το παραπάνω παράδειγμα λοιπόν, θα χρησιμοποιήσουμε μία κλίμακα για την πείνα από το 0 μέχρι το 5, όπου 0 σημαίνει «δεν πεινάω καθόλου και η ιδέα ότι θα φάω με καταπιέζει-είμαι φουλ» και 5 σημαίνει «πεινάω πάρα πολύ, γουργουρίζει το στομάχι μου, ζαλίζομαι από την πείνα-δεν έχω καύσιμο».

Με τον οργανισμό μας δεν ισχύει κάτι αντίστοιχο, γιατί μπορεί να δεχτεί κι άλλη ποσότητα τροφής ακόμα και αν έχει πάρει την ποσότητα που χρειαζόταν. Υπάρχουν ορμόνες που εκκρίνονται και μας δίνουν το σήμα ότι πεινάμε, πόσο πεινάμε και πότε χορτάσαμε. Όταν αυτό το μήνυμα όμως δεν το αντιλαμβανόμαστε ή το παραβλέπουμε γιατί έχουμε ανάγκη μέσα από το φαγητό να καλύψουμε άλλες ανάγκες μας, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την υπερκατανάλωση τροφής και την απόκτηση πλεονάζοντος βάρους.

Όταν λοιπόν πεινάω γύρω στο 1, αλλά τρώω σαν να πεινούσα βαθμός πείνας 3, την παραπάνω ενέργεια που παίρνει ο οργανισμός και δεν την χρειάζεται μέχρι την επόμενη φορά που θα ξαναφάω-ξαναβάλω καύσιμο, την κάνει αποθήκη ενέργειας για άλλη φορά, δηλαδή λίπος.  Δυστυχώς το τελευταίο «καύσιμο» που θα χρησιμοποιήσει σε περίπτωση που θα χρειαστεί ενέργεια είναι το λίπος. Θα προτιμήσει άλλες πηγές ενέργειας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα να παίρνω βάρος.

Για ποιούς λόγους όμως μπορεί ενώ έχω πάρει την ποσότητα τροφής που χρειάζομαι, να συνεχίζω να τρώω;

Αρχικά μπορεί να μην λειτουργούν καλά οι μηχανισμοί αυτοί λόγω ορμονικών διαταραχών. Η αλήθεια είναι όμως ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ατόμων που έχουν πλεονάζον βάρος δεν ισχύει αυτό. Στις περισσότερες περιπτώσεις κάποιος μπορεί να τρώει για άλλους λόγους, και όχι επειδή πραγματικά πεινάει, ή ακόμα και αν πεινάει να μην σταματάει στην ποσότητα τροφής που έχει χορτάσει, αλλά να συνεχίζει να τρώει σαν να πεινούσε παραπάνω. Πολύ συχνά στην δουλειά μας οι διαιτολόγοι ακούμε τα εξής  : «τρώω γιατί τρώνε και οι άλλοι, τρώω από συνήθεια, τρώω για παρέα, τρώω γιατί μου έρχεται κρίμα να πετάξω φαγητό, το τρώω γιατί δεν το τρώει κανένας άλλος (τρώω περισσεύματα), τρώω γιατί μου προσέφερε κάποιος κάτι και δεν θέλω να τον προσβάλλω, τρώω για να μην πεινάσω αργότερα, κτλ».  Κάποιοι όμως μπορεί να τρώνε και για να καλύψουν άλλες ανάγκες του (συνήθως συναισθηματικές) που δεν μπορούν να καλύψουν αλλιώς. Παραδείγματα είναι τα : «τρώω για να ηρεμήσω, τρώω γιατί είχα μία δύσκολη ημέρα και θέλω να επιβραβεύσω τον εαυτό μου, τρώω γιατί είναι το μοναδικό πράγμα που μου δίνει ποικιλία και είναι διαφορετικό μέσα στην ημέρα μου, τρώω γιατί βαριέμαι, τρώω για να διασκεδάσω, τρώω γιατί είμαι θυμωμένη, κτλ». Επειδή το φαγητό έχει σημαντικό νόημα για εκείνους σε σημείο εξαρτητικό, δηλαδή «μου κάνει κακό αλλά εγώ το χρειάζομαι για να μπορώ να αντέχω τις δυσκολίες της ζωής, τα προβλήματά μου, για να μην βλέπω αυτά που με ενοχλούν, με πληγώνουν, με θυμώνουν και με ματαιώνουν», χρησιμοποιούν ασυνείδητα το φαγητό ως μέσο μετατόπισης και μετάθεσης των σημαντικών οδυνηρών συναισθημάτων τους. Το φαγητό λειτουργεί ταυτόχρονα με δύο ρόλους, εκείνο του λυτρωτή και αυτό του τιμωρού. Οι καρδιές αυτών των ανθρώπων ανακουφίζονται προσωρινά με την «άσκοπη» για εμάς τους άλλους κατανάλωση τροφής. Αλλά για εκείνους είναι το ισχυρό όπλο ενάντια σε όλα εκείνα που τους ταλαιπωρούν και τους βασανίζουν.

Άρα σε θεωρητικό επίπεδο, αν λάβουμε υπόψιν τον κάθε άνθρωπο απλά και μόνο σαν οργανισμό, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τρώγοντας συχνά γεύματα μέσα στην ημέρα, ο βαθμός πείνας μας σε κάθε γεύμα δεν θα είναι ιδιαίτερα υψηλός (δηλαδή θα φτάνει γύρω στο 3 στην κλίμακα), και επομένως εάν τρώμε σε αυτό το γεύμα τόσο όσο χρειάζεται για να καλυφθεί ο συγκεκριμένος βαθμός πείνας, θα καταφέρουμε να διατηρούμαστε σε ένα σταθερό και φυσιολογικό βάρος, στο οποίο ο οργανισμός μας θα αισθάνεται καλά και θα κάνει όλες τις λειτουργίες του φυσιολογικά. Αυτό είναι που εννοούμε όταν λέμε συχνά και μικρά γεύματα.

Αλλά σε πρακτικό επίπεδο αυτό διαφέρει, αν λάβουμε υπόψιν τον κάθε άνθρωπο, όχι μόνο σαν οργανισμό, αλλά και ως ένα ψυχοσυναισθηματικό ον που έχει ανάγκες και συναισθήματα, τα οποία αδυνατεί ή δεν επιτρέπει στον εαυτό του να τα ικανοποιεί αλλιώς.

Τρώγοντας με τον θυμό μου

4628277817_d0ab67f499_zImage credit : joshjanssen

«Χτες έφαγα ένα κουτί γλυκά από τα νεύρα μου!»

Το έχετε πάθει ποτέ; Έχετε ακούσει κάποια γνωστή, φίλη ή συγγενή σας να σας αναφέρει κάτι ανάλογο;

Η αλήθεια είναι ότι πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ανάλογα περιστατικά και κυρίως είναι άτομα που έχουν πολύ χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γιατί όμως το κάνουν; Γιατί όταν θυμώνουν καταφεύγουν στο φαγητό;

Αρχικά, το φαγητό τους ανακουφίζει από το αρνητικό συναίσθημα και την ένταση που βιώνουν. Στην ουσία χρησιμοποιούν το φαγητό για εκτόνωση αλλά και για να φτιάξουν την διάθεσή τους. Πράγματι, για παράδειγμα η ζάχαρη, κινητοποιεί την έκκριση ορμονών που σχετίζονται με την καλή διάθεση (η γλυκόζη ενεργοποιεί την δημιουργία σεροτονίνης, ο νευροδιαβιβαστής στον οποίο ενεργούν πολλά αντικαταθλιπτικά). Γι’αυτό συνείδητα ή ασυνείδητα, σε αυτές τις περιπτώσεις, αποζητάνε τρόφιμα που να είναι πλούσια κυρίως σε κατεργασμένους υδατάνθρακες, καθώς όταν καταναλώνονται, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα ανεβαίνουν πολύ άμεσα.

Σε πιο ασυνείδητο επίπεδο, τρώγοντας μετατοπίζουν το πρόβλημα. Στην ουσία όταν κάποιος τους θυμώνει και δεν το εκφράζουν (γιατί φοβούνται μήπως τον χάσουν από την ζωή τους ή μήπως χάσουν την δουλειά τους, κτλ), επειδή τους είναι πολύ οδυνηρό να το σκέφτονται, μπορεί να καταλήξουν να φάνε χωρίς έλεγχο προκειμένου να αισθανθούν άμεσα καλύτερα. Αυτό που ακολουθεί είναι να θυμώνουν με τον εαυτό τους που έφαγαν έτσι και με αυτό τον τρόπο να μετατοπίζουν το πρόβλημα και να απασχολήσει αυτό την σκέψη τους και όχι το πόσο άσχημα του φέρθηκε κάποιος άλλος. Με απλά λόγια «καταπίνουν» κυριολεκτικά και μεταφορικά τον θυμό τους. Συνήθως αυτά τα άτομα έχουν συνηθίσει να αυτοκατηγορούνται  και να αυτοτιμωρούνται. Είναι μία διαδικασία γνώριμη σε αυτούς και την προτιμάνε από κάτι που θεωρούν ότι δεν μπορούν να ελέγξουν.

Αυτό βέβαια τους τοποθετεί σε έναν φαύλο κύκλο αρνητικών συναισθημάτων και πλεονάζοντος βάρους. Όταν θυμώνουν και προσπαθούν να καταπιέσουν τον θυμό τους για κάτι, αυτό πολύ πιθανόν να επαναληφθεί. Εάν ο άλλος δεν καταλάβει ότι κάτι που κάνει μας θυμώνει, πολύ πιθανόν να το επαναλάβει. Και θέτουμε τον εαυτό μας εκτεθειμένο και στο να θυμώσουμε πάλι και στο να κάνουμε πάλι βουλιμικό. Το πρόβλημα όμως δεν λύνεται. Μένει εκεί. Είναι σαν να λέμε ότι «είμαι θυμωμένος, ας πάω να ουρήσω». Σας φαίνεται αντιφατικό; Το ίδιο γίνεται και με το φαγητό. Αν ουρήσω, δεν θα σταματήσω να είμαι θυμωμένος, ούτε θα πάψει να υφίσταται ο λόγος που θύμωσα. Βιολογική ανάγκη είναι και το φαγητό, βιολογική ανάγκη είναι και η ούρηση.

Κεντρικό σημείο σε όλα τα παραπάνω είναι ότι το φαγητό δεν είναι ο εχθρός, αλλά τους βοηθάει να ανακουφιστούν και να αισθανθούν καλύτερα παροδικά. Αν δεν είχαν το φαγητό να «ακουμπήσουν», η μη εκτόνωση των αρνητικών συναισθημάτων, θα μπορούσε να προκαλέσει κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας.  Τώρα αν αυτή η διαδικασία τους επιφέρει πλεονάζον βάρος (το οποίο επίσης μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας), είναι να συνειδητοποιήσουν ότι επέλεξαν να φάνε, αντί να εκτονωθούν κάπως αλλιώς και αυτό είναι η συνέπεια.

Το άγχος των γιορτών

360572473_90109ff0c0_zImage credit : w0arz

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε συνδυάσει τις γιορτές με μια ευχάριστη και ζεστή οικογενειακή ατμόσφαιρα, με χαλάρωση και ξεκούραση. Είναι όμως μία μερίδα ατόμων που η ιδέα των γιορτών τους προκαλεί άγχος. Και αυτό το άγχος είναι τόσο ισχυρό που πολλές φορές επισκιάζει την ευχάριστη ατμόσφαιρα και το νόημα των γιορτών.

Οι δύο κυριότερες αιτίες αυτού του άγχους, είναι το φαγητό που θα υπάρχει σε αφθονία αυτές τις ημέρες και η εμφάνιση των ατόμων αυτών τις γιορτινές ημέρες, στις οικογενειακές και φιλικές συναναστροφές, και τα δύο μαζί υπό την σκιά της κριτικής των άλλων.

Όσον αφορά το φαγητό, τα άτομα αυτά βάζουν τον εαυτό τους σε μία διαδικασία, να σκέφτονται τι λένε και τι πιθανά σκέφτονται οι άλλοι όταν τους βλέπουν να τρώνε. Η αλήθεια είναι ότι δυστυχώς πολλές φορές, πράγματι γίνονται σχόλια την ώρα που τρώμε, που έχουν σχέση με το βάρος, την δίαιτα, το πόσο παχυντικό είναι κάτι, και διάφορες αξίες που έχει ο καθένας για το φαγητό μεταφέρονται στο τραπέζι.

Πολλοί, ειδικά υπέρβαροι, αισθάνονται ότι «πρέπει» να φάνε το περισσότερο από όλους ή τελοσπάντων ότι πρέπει να φάνε πολύ ακόμα και αν δεν πεινάνε. Το βιώνουν σαν κάποιο «χρέος» που έχουν, προκειμένου να δικαιολογήσουν το βάρος τους, και ότι σε σχέση με τους άλλους αυτοί οφείλουν να φάνε περισσότερο. Αυτό βέβαια που ακολουθεί, είναι να αισθάνονται μία έντονη δυσφορία, αλλά και πολύ έντονες τύψεις, οι οποίες τους κάνουν να μετανιώνουν που φάγανε τόσο πολύ. Και αυτό που μένει στο τέλος είναι μία απέχθεια για τον εαυτό τους και καθόλου η απόλαυση.

Κάποιοι άλλοι βέβαια κάνουν το αντίθετο. Όταν πηγαίνουν σε ένα τραπέζι, πηγαίνουν ήδη αγχωμένοι και σκέφτονται από το πρωί ότι «θα πρέπει» να φάνε λίγο και αργά, γιατί αν φάνε όπως πραγματικά θέλουν και από άποψη ποσότητας, αλλά και είδους τροφίμων, πιστεύουν ότι οι άλλοι θα λένε «ε, βέβαια, πώς να μην είναι έτσι, έτσι όπως τρώει». Έτσι λοιπόν, δεν απολαμβάνουν ούτε την γιορτινή συνάντηση, ούτε το φαγητό και αισθάνονται στερημένοι, ακόμα και αν έχουν πραγματικά χορτάσει. Αυτό που ακολουθεί συνήθως, είναι ότι όταν θα γυρίσουν στο σπίτι, θα φάνε πάλι (με τον τρόπο που ήθελαν αλλά και το είδος του φαγητού που πραγματικά ήθελαν εξαρχής – παρόλο που δεν πεινάνε), για να αισθανθούν ελεύθεροι, ότι δεν κρίνονται και να αισθανθούν έστω και στιγμιαία την απόλαυση του φαγητού.

Η άλλη αιτία άγχους πηγάζει από το γεγονός, ότι αυτές τις ημέρες ερχόμαστε σε επαφή με άτομα που μπορεί να έχουμε και καιρό να δούμε (πχ μακρινοί συγγενείς ή και φίλοι). Και αυτό, για αυτά τα άτομα σημαίνει σύγκριση αλλά και κριτική. Όλοι μας θέλουμε να παίρνουμε κολακευτικά σχόλια. Και από τα άτομα που έχουμε καιρό να δούμε, είναι κάτι που το περιμένουμε κιόλας. Το θέμα δημιουργείται όταν αισθάνονται ότι δεν έχουν αλλάξει από πέρυσι (και κυρίως το βάρος) ή πιστεύουν ότι έχουν αλλάξει προς το χειρότερο. Για κάποιο λόγο αισθάνονται ότι είχαν το χρέος να το κάνουν μέσα στην χρονιά που πέρασε. Ίσως ήταν και μία προσωπική δέσμευση, που είχαν κάνει ενδόμυχα όταν άλλαξε ο προηγούμενος χρόνος, προκειμένου να μην ξαναβιώσουν τα ίδια αρνητικά συναισθήματα για τον εαυτό τους. Και το γεγονός ότι δεν έχουν αλλάξει «όπως όφειλαν» ή έχουν πάρει κιόλας βάρος, καθώς και το γεγονός ότι «πρέπει» να παρευρεθούν, είναι παράγοντες που κάνουν αυτές τις συνευρέσεις τόσο δύσκολες.

Για να μην αναφέρω «το άγχος του φορέματος». Αυτό το άγχος, βέβαια, γίνεται πιο έντονο από την προσδοκία που μας αναπτύσσεται ότι αυτές τις ημέρες, «πρέπει» να είμαστε πολύ λαμπερές και όμορφες, «πρέπει» να φορέσουμε κάποιο εντυπωσιακό και κατ’επέκταση στενό ρούχο. Για κάποιον περίεργο λόγο, λίγο πριν τις γιορτές δοκιμάζουν ένα φόρεμα που κάποτε τους έκανε και θα μπορούσαν να φορέσουν στις φετινές γιορτές (αν και το πιο πιθανόν είναι να μην επέλεγαν να το φορέσουν έτσι κι αλλιώς), αλλά τώρα πλέον δεν τους κάνει. Και αυτή η διαπίστωση είναι πολύ οδυνηρή. Αλλά και το να στρουθοκαμηλίσουν, να μην παρευρεθούν σε μια γιορτινή ατμόσφαιρα, και το να μην κάνουν κάτι διαφορετικό από ότι έκαναν τον προηγούμενο καιρό, είναι κάτι που δεν θα απολαύσουν.

Οι περισσότερες γυναίκες όταν μπαίνουν σε ένα χώρο, το πρώτο που παρατηρούν είναι τις άλλες γυναίκες που υπάρχουν μέσα σε αυτό τον χώρο, δίνοντας κυρίως έμφαση στο σώμα τους. Αυτό που κάνουν είναι να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τις άλλες γυναίκες που υπάρχουν εκεί και με βάση το αν είναι πιο αδύνατες ή πιο γεμάτες από τις ίδιες, θα εξαρτηθεί το αν θα αισθανθούν καλά για τον εαυτό τους ή όχι, το πώς θα συμπεριφερθούν, αλλά και το πώς θα περάσουν σε αυτόν τον χώρο.

Και όλα αυτά έχουν σαν αιτία την χαμηλή αυτοεκτίμηση. Σε αυτό το σημείο, θα το θεωρούσα κουραστικό να αναφερθώ σε μία ανάλυση όσον αφορά την χαμηλή αυτοπεποίθηση. Θεωρώ ότι θα είναι πιο ωφέλιμο να σας προτείνω μία άσκηση για αυτές τις ημέρες. Πάρτε χαρτί και μολύβι και καταγράψτε τι θεωρείται μοναδικό σε εσάς. Αναφερθείτε σε χαρακτηριστικά τόσο του χαρακτήρα, όσο και της εμφάνισής σας. Καταγράψτε επίσης πράγματα στα οποία θεωρείτε ότι τα καταφέρατε πολύ καλά και είστε περήφανες (πχ γέννησα και μεγάλωσα δύο υγιή και άξια παιδιά, ή πέτυχα στις πανελλήνιες με την πρώτη φορά ή πήρα το πτυχίο των αγγλικών, κτλ). Έπειτα, ζητήστε από αγαπημένα σας πρόσωπα, να σας πούνε οι ίδιοι τι θεωρούν ότι σας κάνει ξεχωριστούς και μοναδικούς, και καταγράψτε τα. Διαβάστε την λίστα που φτιάξατε, και στη συνέχεια φανταστείτε ότι κάποιος σας έδινε αυτή την λίστα των χαρακτηριστικών για ένα άτομο που μόλις γνώρισε και εσείς δεν το γνωρίζετε και σας ζητάει την γνώμη σας για αυτό. Ποια θα ήταν η γνώμη σας;

Σίγουρα θα ήταν πολύ καλύτερη από ότι αυτή που έχετε για τον εαυτό σας. Κάντε λοιπόν ένα δώρο στον εαυτό σας για αυτήν την χρονιά και κάντε αυτήν την άσκηση πριν ντυθείτε για το ρεβεγιόν.

Η αυτοεκτίμηση είναι μία από τις πιο ισχυρές κινητήριες δυνάμεις του σύμπαντος. Η υψηλή αυτοεκτίμηση οδηγεί σε χαρά, παραγωγικότητα και καλές διαπροσωπικές σχέσεις.  Κάντε λοιπόν δώρο στον εαυτό σας περισσότερη αυτοπεποίθηση. Σας αξίζει!

Με τις θερμότερες ευχές για το καινούργιο έτος, Λαμπρινή Μόσχου

Οι φωνές μέσα μας

5540462170_d5297d9ce8_z

Image credit : HowardLake

Οι περισσότεροι άνθρωποι και κυρίως τα άτομα που ασχολούνται με δίαιτες έχουν κάνει (λίγο ή πολύ) έναν διαχωρισμό των τροφίμων σε αυτά που παχαίνουν (και άρα «πρέπει» να αποφεύγουν) και σε αυτά που δεν παχαίνουν (και άρα μπορούν να τρώνε με ασφάλεια όση ποσότητα θέλουν).

Στην πράξη όμως η αλήθεια είναι ότι αυτά τα τρόφιμα που πιστεύουν ότι παχαίνουν είναι κι αυτά που είναι πιο επιθυμητά, που στην πραγματικότητα «θέλουν» να φάνε, αφού τα τρόφιμα με τα περισσότερα λιπαρά ή ζάχαρη είναι και πιο εύγεστα. Παράλληλα ο εγκέφαλος έχει καταγράψει ότι αυτά τα τρόφιμα έχουν την ιδιότητα να μας χορταίνουν πολύ γρήγορα, αν και μας χορταίνουν για λιγότερη ώρα.

Οι λόγοι όμως δεν είναι μόνο αυτοί. Έχοντας στο μυαλό τους ότι κάποιο τρόφιμο «δεν πρέπει» να το φάνε, αυτό και μόνο, κάνει αυτό το τρόφιμο πιο επιθυμητό. Είναι καθαρά ψυχολογικό, να θέλουμε το απαγορευμένο, να θέλουμε τον πειρασμό. Μέσα μας υπάρχουν 3 ειδών φωνές : η φωνή «του γονιού», η φωνή «του παιδιού» και αυτή «του ενήλικα».

Η φωνή «του γονιού» αντιπροσωπεύει τα «πρέπει» που έχει ο καθένας μας – όπως μας έλεγαν οι γονείς, «πρέπει να κάνεις αυτό για να είσαι καλό παιδί». Αντιπροσωπεύουν αυτά που πιστεύουμε ότι έχουμε υποχρέωση να κάνουμε ακόμα και αν δεν είναι αυτό που θέλουμε.

Παραδείγματα αυτής της φωνής όσον αφορά το φαγητό είναι :

-«για να χάσω βάρος πρέπει να στερηθώ»

-«δεν πρέπει να τρώω γλυκά και σοκολάτες»

-«δεν πρέπει να τρώω ψωμί»

-«δεν πρέπει να τρώω το βράδυ»

-«αν υποτροπιάσω θα είμαι μια απόλυτη αποτυχία»

-«αδύνατη σημαίνει δεν θα ξαναφάω υπερβολικά»

-«οι παχείς άνθρωποι δε χρειάζεται να τρώνε όσο οι αδύνατοι»

-«ποτέ δε θα φάω σοκολάτα ξανά»

-«θα έπρεπε να μπορώ να έχω γλυκά στο σπίτι και να μην  θέλω να τα φάω»

-«άμα είμαι αδύνατη, θα είμαι χαρούμενη»

-«το βράδυ θα φάω μόνο ένα γιαούρτι»

Η φωνή «του παιδιού» αντιπροσωπεύει τα «θέλω» μας. Αυτά που πραγματικά θέλουμε να κάνουμε – όπως κάνουν τα παιδιά, που μουτρώνουν και φωνάζουν στους γονείς, ότι «δεν με νοιάζει τι θέλεις, εγώ θέλω να κάνω αυτό!».

Για παράδειγμα :

-«έχω ολοκληρωτικά καταστρέψει την μέρα μου με ένα πακέτο τσιπς, οπότε ας συνεχίσω να τρώω»

-«αν δεν φάω όλες τις σοκολάτες από το ντουλάπι, δεν θα σταματήσω να τις σκέφτομαι»

-Μητέρα : «κι άλλο θα φας;»

Κόρη : «θα το φάω όλο»

-«είχα μία πολύ δύσκολη ημέρα και σήμερα θα αφήσω τον εαυτό μου να φάει ότι βρει μπροστά του»

Η φωνή «του ενήλικα», βάζει στην πράξη τα «πρέπει» και τα «θέλω» σε μία πιο λογική βάση – «ξέρω ότι θα ήταν καλό να κάνω αυτό, αλλά επειδή αυτήν την στιγμή για μένα το να κάνω το άλλο έχει περισσότερα πλεονεκτήματα, θεωρώ ότι είναι καλύτερο για μένα να κάνω το άλλο». Αυτό και μόνο είναι πολύ απενοχοποιητικό.

5540463792_5ed995cd6a_zImage credit : HowardLake

Για παράδειγμα :

-«ξέρω ότι θα ήταν καλύτερο για μένα να μην φάω τώρα, από την στιγμή που έφαγα πριν από λίγο, αλλά είναι πολύ νόστιμο»

-«θα ήταν καλύτερο να μην φάω τώρα αφού σε λίγο θα κοιμηθώ»

-«θα ήταν καλύτερο να μην φάω άλλο αφού έχω χορτάσει. Αλλά γιατί θέλω να φάω κι άλλο; Μήπως επειδή είμαι ανχωμένη; Ας κάνω κάτι για να ηρεμήσω»

-«είχα πει ότι το βράδυ θα έτρωγα μόνο ένα γιαούρτι, αλλά από την στιγμή που πεινάω πολύ, αν φάω ένα γιαούρτι, δεν θα χορτάσω και πολύ πιθανόν να καταλήξω να φάω πριν κοιμηθώ. Οπότε ας φάω κάτι άλλο που θα με χορτάσει περισσότερο»

Η φωνή του γονιού είναι πολύ έντονη στα άτομα που έχουν νευρική ανορεξία ή άτυπη νευρική ανορεξία, καθώς και στην νευρική βουλιμία περιοριστικού τύπου (τις ημέρες του περιορισμού). Είναι επίσης πολύ συνηθισμένη και στα άτομα που κάνουν για πρώτη φορά δίαιτα ή που έχουν βάλει τον εαυτό τους λίγες φορές σε αυτήν την διαδικασία. Στην νευρική βουλιμία και στην αδηφαγική διατροφική διαταραχή καθώς και στην παχυσαρκία, είναι πολύ έντονη η φωνή του παιδιού.  Συνήθως αυτά είναι και τα άτομα που κάνουν πολύ συχνά δίαιτες, καθώς όταν μπαίνουν σε μία διαδικασία απώλειας βάρους (όπου για αυτούς η λέξη δίαιτα είναι συνυφασμένη με τη λέξη στέρηση), πιέζουν τον εαυτό τους να στερηθούν τρόφιμα τα οποία «παχαίνουν» (φωνή γονιού), αλλά όσο πιο έντονη γίνεται η φωνή του γονιού, τόσο πιο έντονα εκφράζεται και η φωνή του παιδιού και καταλήγουν σύντομα να «σπάνε» την δίαιτα και να απογοητεύονται.

Γι’αυτόν τον λόγο και οι περισσότεροι τις πρώτες φορές που κάνουν δίαιτα συνήθως την φέρνουν εις πέρας, αλλά μετά επανακτούν το χαμένο βάρος αργά ή γρήγορα (αυτοί που έχουν κάνει πολλές φορές δίαιτα το βάρος επανακτάται πολύ πιο γρήγορα), καθώς μετά από μία περίοδο που ήταν πολύ έντονη η φωνή του γονιού, ακολουθεί μία περίοδος που είναι περισσότερο έντονη η φωνή του παιδιού και τρώνε τα τρόφιμα που πραγματικά επιθυμούν. Αλλά επειδή έχει προηγηθεί μία περίοδος στέρησης από αυτά, η επιθυμία να τα γευτούν γίνεται μεγαλύτερη και συνήθως η ποσότητα που καταναλώνουν είναι μεγαλύτερη από αυτή που πραγματικά χρειάζονται προκειμένου να χορτάσουν. Αυτό δημιουργεί τον φαύλο κύκλο της δίαιτας (έχω μιλήσει για αυτό σε προηγούμενο άρθρο) και σταδιακά κάνει και περισσότερο έντονο τον διαχωρισμό των τροφίμων πλέον σε αυτά που επιτρέπονται και σε αυτά που απαγορεύονται.

Για να σας απενοχοποιήσω λοιπόν, θα σας πω ότι κανένα τρόφιμο δεν παχαίνει και κανένα δεν αδυνατίζει. Αν θέλετε να πούμε κάτι που παχαίνει, είναι το να υποκαθιστώ ένα τρόφιμο που «επιθυμώ», με ένα άλλο που «πρέπει».

Πολύ συχνά βλέπω στην δουλειά μου να τρώνε πολλά φρούτα όταν ξεκινάνε δίαιτα και να μην τρώνε καθόλου όταν δεν κάνουν. Επίσης είναι σύνηθες το να υποκαθιστούν το γλυκό με φρούτα. Το αποτέλεσμα είναι ότι μπορεί να καταλήξουν να φάνε τόσα φρούτα (αφού πιστεύουν ότι δεν παχαίνουν), που θερμιδικά να φτάσουν τις θερμίδες που θα έπαιρναν εάν έτρωγαν τελικά ένα γλυκό. Στο τέλος όμως αυτό που τους μένει είναι η ανεκπλήρωτη επιθυμία για το γλυκό, που τελικά όταν κάποια στιγμή επιτρέψουν στον εαυτό τους να το φάνε, θα φάνε πολύ περισσότερο από αυτό που χρειάζονταν για να χορτάσουν, επειδή αισθάνονται ότι το έχουν στερηθεί. Και αυτό παχαίνει.

Συμπερασματικά λοιπόν θα μπορούσαμε να πούμε ότι θα ήταν καλό πριν φάμε, να αντικαταστήσουμε τα «πρέπει» μας με αυτό που «θα ήταν καλό» για εμάς να κάνουμε. Να χρησιμοποιούμε δηλαδή την φωνή «του ενήλικα». Και θα δείτε ότι τότε όλα θα γίνουν πιο εύκολα και πιο συνειδητά, με λιγότερες ενοχές και άρα με μεγαλύτερη απόλαυση.

Υπέρβαρα παιδιά – τα παιδιά διαμάντια

59455927_c3e833b6da_zImage credit : artist in doing nothing

Η πρώτη μου σκέψη για την παιδική παχυσαρκία ήταν ακριβώς ο παραπάνω τίτλος. Η αλήθεια είναι ότι μοιάζει λίγο ανατρεπτική η σκέψη αυτή, μια και αυτό που έχουμε συνηθίσει όλοι είναι να θεωρούμε τα υπέρβαρα – παχύσαρκα παιδιά ως προβληματικά. Η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά αυτά αντιμετωπίζουν καθημερινά μεγάλο ρατσισμό και πολλές φορές περιθωριοποιούνται.

Πραγματικά, η παιδική παχυσαρκία είναι ένα κοινωνικό-βιοψυχολογικό φαινόμενο που εξελίσσεται ραγδαία τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Οι ειδικοί παλεύουν να αντιμετωπίσουν το θέμα, προσπαθώντας να ερμηνεύσουν και να ερευνήσουν παραμέτρους που συνδέονται με αυτό όπως: βιολογικοί παράγοντες, κληρονομικότητα, οργανικά ή διανοητικά προβλήματα, διατροφικές συνήθειες της οικογένειας, συμπεριφορές που καταστέλλουν ή ενισχύουν αυτή τη διατροφική στάση των παιδιών.

Σε αυτό το άρθρο επιθυμώ να ενημερώσω τους αναγνώστες για μία κατηγορία του παιδικού πληθυσμού που εκδηλώνει συμπεριφορές υπερφαγίας και οδηγείται στην παχυσαρκία χωρίς όμως να έχει δώσει ποτέ τέτοιες ενδείξεις στο παρελθόν.

Αναφέρομαι σε εκείνα τα παιδιά που οι διατροφικές τους συνήθειες ήταν φυσιολογικές, που είχαν την ικανότητα να διαχειρίζονται την όρεξή τους με μοναδικό σκοπό τον κορεσμό της πείνας τους και τίποτα άλλο. Παιδιά που γνώριζαν να αυτορυθμίζονται εξαιρετικά στο θέμα της λήψης τροφής χωρίς να χρειάζονται την άμεση παρεμβολή των γονιών τους σε αυτό.

Το προφίλ λοιπόν αυτών των παιδιών μοιάζει να είναι το ακόλουθο: συνεργάσιμα, υπάκουα, συμπονετικά, συνεπή στις υποχρεώσεις στην οικογένεια και στο σχολείο. Παιδιά γλυκά και καλά που συνήθως νοιάζονται πολύ για τους γονείς και τα αδέλφια τους, ευαίσθητα και καλόψυχα, δοτικά με τους φίλους τους.

Παιδιά που προσπαθούν να αποδείξουν ότι αξίζουν την αγάπη των άλλων κάνοντας σχεδόν ότι είναι αρεστό και αποδεκτό στους άλλους. Σπανίως εκφράζουν οδυνηρά συναισθήματα και πιστεύουν, ότι και αν τα δυσκολεύει στην καθημερινότητά τους, καλό θα ήταν να μην το μοιραστούν με κανέναν για να μην προκαλέσουν τη στεναχώρια ή την αποδοκιμασία των γονιών τους. Δυνατοί χαρακτήρες που έχουν το σθένος να λειτουργούν σαν εμάς τους μεγάλους που προσπαθούμε να έχουμε τον έλεγχο των καταστάσεων της ζωής μας.

Τι γίνεται όμως ξαφνικά και το παιδί αρχίζει σταδιακά να συσσωρεύει λίπος περιττό στο σώμα του; Που πήγε το εγκρατές – υπεύθυνο παιδί; Πότε η παιδική παχυσαρκία αρχίζει να λειτουργεί ως αντίδραση σε κάτι που συμβαίνει στο περιβάλλον;

Τα παιδιά λειτουργούν καλά όσο τα πράγματα γύρω τους κυλούν με έναν ομαλό και σταθερό τρόπο. Όταν τα πρόσωπα που τα περιβάλλουν και τα στηρίζουν αντιμετωπίζουν με αισιοδοξία και αποφασιστικότητα τη ζωή. Αν αυτό για κάποιο λόγο αλλάξει μπορεί το παιδί να αντιδράσει τρώγοντας πολύ. Για παράδειγμα, όταν η οικογένεια αντιμετωπίζει μία δυνατή ανθρώπινη κρίση όπως αρρώστια, απώλεια ενός μέλους της. Ή αν οι γονείς έχουν προβλήματα και έντονες αψιμαχίες μέσα στον γάμο, μπορεί το παιδί να εκφράσει την αγωνία, το φόβο, την απόγνωση, το πόνο, το θυμό, την ενοχή και την τιμωρία – αυτοτιμωρία, καταναλώνοντας τεράστιες και ανθυγιεινές (απαγορευμένες) τροφές. Η υπερφαγία ή η αλόγιστη χρήση τροφής όταν έχει ξεπεραστεί το αίσθημα κορεσμού αποκτά ένα νέο νόημα στη ζωή του παιδιού. Ασυνείδητα τρώει για να επικοινωνήσει στους άλλους, ότι κάτι δεν πάει καλά μέσα του, ότι έχει τρομοκρατηθεί από καταστάσεις άγνωστες σε εκείνο. Θέλει βοήθεια αλλά δεν γνωρίζει πώς να το εκφράσει. Αποζητά από το γονιό του να το διαβεβαιώσει ότι τα πράγματα θα γίνουν καλύτερα, ότι το αγαπά και το αποδέχεται παρ΄ όλο που δεν είναι «τέλειο» – υπέρβαρο.

Επίσης ένα άλλο νόημα της παραπάνω συμπεριφοράς είναι να λειτουργήσει με τρόπο αποπροσανατολιστικό. Το παιδί ασυνείδητα δημιουργεί πρόβλημα για να αποσπάσει την προσοχή των γονιών του απ΄ τα δικά τους δύσκολα θέματα. Έτσι αντί να μαλώνει ο μπαμπάς με τη μαμά αρχίζουν οι γονείς να συγκρούονται για το πρόβλημα του παιδιού ή και μερικές φορές με το ίδιο το παιδί για το βάρος του. Αν το παιδί καταλάβαινε ότι η οικογένεια θεωρούσε την παχυσαρκία μέγιστο πρόβλημα, η μητέρα πρόσεχε συνεχώς τη διατροφή της και το βάρος της, δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να «χτυπήσει» στην αχίλλειο πτέρνα τους. Όσο και αν πληγώνει ένα παιδί η αρνητική ενασχόληση των γονιών με το βάρος του, προτιμά να βλέπει τους γονείς του μαζί να αντιμετωπίζουν το ίδιο σαν πρόβλημα παρά τη σχέση τους. Σε αυτή τη περίπτωση το παιδί ενώνει την οικογένεια μέσα από το πρόβλημά του και την κρατά ζωντανή.

Ένα άλλο πολύ συχνό παράδειγμα, είναι όταν είναι το πρώτο παιδί μίας οικογένειας και προστεθεί στην οικογένεια ένα αδερφάκι. Ξαφνικά εκεί που είχε λοιπόν όλη την προσοχή και την αγάπη όλης της οικογένειας (αλλά και του οικογενειακού περίγυρου) μόνο του, έρχεται κάποιος άλλος να την μοιραστεί. Βλέπει τον εαυτό του να μπαίνει σε δεύτερη μοίρα. Και αυτό το βιώνει σαν απόρριψη. Αδυνατώντας λοιπόν να αντιμετωπίσει αυτήν την απόρριψη, μπορεί να αρχίσει να τρώει πολύ προκειμένου να κατευνάσει αυτό το αρνητικό συναίσθημα. Αυτό γίνεται είτε εάν η μητέρα ασχολείται με δίαιτες και είναι πολύ σημαντικό στην οικογένεια κάποιος να είναι αδύνατος, προσπαθώντας να τραβήξει την προσοχή, είτε εάν η μητέρα δείχνει ότι είναι πολύ σημαντικό για αυτήν τα παιδιά της να τρώνε όλο τους το φαγητό, οπότε τρώει για να της αποδείξει το πόσο καλό παιδί είναι το ίδιο που δεν την στεναχωρεί και κάνει αυτό που περιμένει η μητέρα από αυτό να κάνει.

Τα υπέρβαρα παιδιά παραμένουν να είναι τα καλύτερα παιδιά ακόμα και αν λειτουργούν αντιδραστικά. Ως ειδικός θεωρώ ότι χρειάζονται ενίσχυση στο να μπορούν να είναι καλύτερα με τον εαυτό και το σώμα τους χωρίς να το επιβαρύνουν. Το πιο σημαντικό εξάλλου, είναι ένα υπέρβαρο παιδί, να είναι «λειτουργικά υπέρβαρο», δηλαδή να έχει αυτοπεποίθηση, να είναι κοινωνικό, να διεκδικεί πράγματα και να αναπτύσσει δεξιότητες που τυχόν έχει, χωρίς να αυτοκαθορίζεται με βάση το βάρος του. Αυτά τα καλά παιδιά χρειάζονται την αμέριστη συμπαράσταση, αποδοχή, καθοδήγηση και φροντίδα γονιών, φίλων, δασκάλων και ειδικών. Η επίκριση και ο κοινωνικός στιγματισμός δεν βοηθούν στην επίτευξη του στόχου, δηλαδή να νοιώθουν και να είναι ΚΑΛΑ, ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ, ΜΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ «ΒΑΡΟΣ».

Αφιερωμένο σε όλους εκείνους τους γονείς και ειδικούς του χώρου που προσπαθούν να ξελαφρώσουν αυτά τα παιδιά ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ!!!

Το σενάριο φαγητού

4844738222_8eb4a32db9_zImage credit : LOLren

Σίγουρα όλοι ακούμε πολύ συχνά άτομα να λένε :

«είναι να μην το έχω στο πιάτο μου. Όσο έχω θα το φάω»

«άμα ανοίξω μία σοκολάτα δεν μπορώ να σταματήσω σε ένα κομμάτι. Θα πρέπει να την τελειώσω»

«ένα σουβλάκι, ίσον κανένα»

«δεν θα πάω να αγοράσω από το ζαχαροπλαστείο γλυκά, αλλά άμα υπάρχουν στο σπίτι μπορεί και να τα φάω όλα»

«άμα μου προσφέρει κάποιος κάτι δεν μπορώ να πω όχι, ακόμα και αν δεν πεινάω»

«τσιμπάω στα όρθια»                                                            

«τρώω ότι περισσέψει από τους άλλους για να μην πάνε χαμένα».

Το «σενάριο φαγητού» είναι ένα παντοδύναμο σενάριο, που περιλαμβάνεται στον  “Κόσμο του Φαγητού” κάθε ατόμου. Λέγοντας σενάριο εννοούμε εν ολίγοις τις διατροφικές συμπεριφορές που αναπτύσσει κάθε άτομο και που αφορούν κυρίως τον τρόπο που χρησιμοποιεί το φαγητό προκειμένου να αντιμετωπίσει διάφορες καταστάσεις. Αυτό το σενάριο «γράφεται» κυρίως στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, όπου το παιδί μην έχοντας κριτήρια το ίδιο να κρίνει διάφορες συμπεριφορές που εκτυλίσσονται γύρω του, τα αφομοιώνει ως φυσιολογικά. Σε αυτήν την περίοδο κυρίως γίνεται ή αρχίζει να γίνεται και η κατηγοριοποίηση των φαγητών σε «απαγορευμένα και επιτρεπόμενα», αλλά και η ενασχόληση του ατόμου με το βάρος και το σώμα. Αυτό έλκεται από τις επιρροές μέσα στο σπίτι, στο σχολείο, από την κουλτούρα μας, τη θρησκεία και κρυμμένα συναισθηματικά μηνύματα που αποδίδονται στο φαγητό.

Σε αυτό το άρθρο θα αναφέρουμε κάποια πράγματα για το πώς συμβάλλει η οικογένεια κυρίως στο σενάριο του φαγητού.

Για να γίνει αυτό πιο σαφές θα δώσω κάποια παραδείγματα :

Όταν ο τροφός (δηλαδή αυτός που ταίζει το παιδί), το πιέζει να φάει όλο του το φαγητό και πολλές φορές το ενοχοποιεί ότι άλλα παιδάκια δεν έχουν να φάνε ή ακόμα και οι ίδιοι (γιαγιάδες) κάποτε δεν είχαν να φάνε, κάνουν το παιδί να αισθάνεται ότι έχει χρέος να το φάει ακόμα και αν δεν πεινάει άλλο, γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα θεωρηθεί αχάριστο. Αυτή είναι μία συνήθεια και ένας τρόπος σκέψης που συνήθως τους ακολουθεί και στην μετέπειτα ζωή τους και που πιέζονται να φάνε ότι υπάρχει στο πιάτο (συνήθως το βιώνουν σαν μία εσωτερική φωνή που τους ωθεί) χωρίς να συνειδητοποιούν για ποιον λόγο και χωρίς να αναρωτιούνται το γιατί. Όλοι έχουμε ακούσει ανθρώπους να λένε ότι «μπορεί να μην πεινάω και να μην θέλω κάτι, αλλά άμα μου το φέρεις μπροστά μου πρέπει να το φάω!».

Άλλο παράδειγμα είναι όταν χρησιμοποιείται ένα τρόφιμο προκειμένου να ανακουφίσει συναισθήματα. Για παράδειγμα, εάν όταν το παιδί είναι στεναχωρημένο, ο γονιός του δίνει γλυκό ή σοκολάτα, το παιδί αυτό ως ενήλικας είναι πολύ πιθανό όταν είναι στεναχωρημένος να αναζητάει γλυκό ή σοκολάτα όποτε είναι στεναχωρημένος προκειμένου να ανακουφιστεί.

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να διευκρινίσω ότι μπορεί αυτό να μην γίνεται άμεσα στο παιδί, αλλά αν κάποιος στο οικογενειακό περιβάλλον (ακόμα και μία θεία που το παιδί έχει μεγάλη αδυναμία και που περνάει χρόνο μαζί του), χρησιμοποιεί κάποιο τρόφιμο προκειμένου να ανακουφίσει κάποιο αρνητικό συναίσθημα, το παιδί θεωρεί αυτό σαν φυσιολογικό και μπορεί να το εφαρμόζει ασυνείδητα το ίδιο.

Επίσης κάτι που ρωτάω πολύ συχνά είναι αν οι γονείς του/της θεραπευόμενού/ής μου ασχολούνταν με δίαιτες. Όταν ένας γονιός ασχολείται συνέχεια με δίαιτες και έχει αρνητική εικόνα σώματος ο ίδιος, περνάει στο παιδί του πολλές από τις δικές του εσωτερικές σκέψεις, όπως «για να είμαι ευτυχισμένος πρέπει να είμαι αδύνατος», «για να είμαι επιτυχημένος πρέπει να είμαι αδύνατος», «για να χάσω βάρος πρέπει να πεινάσω και να στερηθώ», «είναι πολύ σημαντικό να είμαι μέχρι κάποιο συγκεκριμένο βάρος», «το ψωμί και τα γλυκά παχαίνουν», «ένα κομμάτι κέικ σοκολάτας έχει  300 θερμίδες», κτλ. Επίσης, πολλές φορές, επειδή οι ίδιοι βιώνουν μεγάλο άνχος για το βάρος και το σώμα τους, αλλά και επειδή τις περισσότερες φορές κρίνουν τον εαυτό τους με βάσει αυτά, μεταφέρουν το ίδιο συναίσθημα και τον τρόπο σκέψης και στα παιδιά τους. Αυτό είτε μπορεί να οδηγήσει το παιδί να μην τρώει και να στερείται και να αναπτύξει ένα μοντέλο κατηγοριοποίησης των τροφών σε «επιτρεπόμενες» και «απαγορευμένες», είτε να τρώει κρυφά προκειμένου να απολαύσει αυτό που θέλει, χωρίς να αισθάνεται ότι κρίνεται και απογοητεύει τον γονιό του που περιμένει κάτι άλλο από αυτό. Ακόμα και έτσι όμως δεν το απολαμβάνει γιατί αισθάνεται ότι κάνει κάτι κακό.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μητέρες (συνήθως αυτές που δεν εργάζονται) που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και θεωρούν ότι το φαγητό είναι το μοναδικό μέσο που έχουν προκειμένου να είναι χρήσιμες και να δίνουν φροντίδα στα παιδιά τους αλλά και στους υπόλοιπους της οικογένειας. Σε αυτές τις περιπτώσεις συναντάμε πολύ συχνά το να μαγειρεύουν πολλά φαγητά και να εκβιάζουν τους άλλους συναισθηματικά να το φάνε («κι εγώ κουράστηκα όλη μέρα να μαγειρεύω», «μα εγώ για σένα το έφτιαξα», κτλ), δημιουργώντας ένα αίσθημα χρέους από τους άλλους να φάνε το φαγητό που μαγείρεψαν. Πολλές φορές μπορεί οι ίδιες να μην το τρώνε και να μην κάθονται καν στο τραπέζι να φάνε με τους υπόλοιπους, αλλά να είναι συνέχεια σε εγρήγορση να εξυπηρετήσουν τους πάντες και να παρατηρούν το αν το έφαγαν όλο ή όχι. Το να μην φάει κάποιος όλο το φαγητό του το βιώνουν ως προσωπική αποτυχία και η εξήγηση «δεν πεινάω άλλο» δεν θεωρείται αποδεκτή. Είναι πολύ σύνηθες μάλιστα, στο τέλος οι μητέρες αυτές να τρώνε ότι έχει περισσέψει από τους άλλους, προκειμένου να μην το πετάξουν. Και η συμπεριφορά αυτή περνάει και στις κόρες.

Αυτές οι μητέρες συνήθως σε περίπτωση που το παιδί είναι άρρωστο, μπορεί να μην του φτιάχνουν σούπες, αλλά το αγαπημένο του φαγητό προκειμένου να το ευχαριστήσουν, λόγω του ότι οι ίδιες βιώνουν πολύ ενοχικά το γεγονός ότι το παιδί τους αρρώστησε και δεν κατάφεραν να το φροντίσουν αρκετά καλά.

Σε άλλες περιπτώσεις όταν το παιδί κάνει κάτι καλό, και επιβραβεύεται με κάποιο φαγητό ή γλυκό, αυτό υποσυνείδητα συνεχίζει να το κάνει και ως ενήλικας και επιβραβεύει τον εαυτό του με φαγητό όποτε αισθάνεται ότι έκανε κάτι καλό ή ότι είχε μία δύσκολη ημέρα.

Τέλος θα αναφέρω και τον σημαντικό ρόλο που παίζει το κλίμα και η διάθεση που επικρατεί την ώρα που τρώει κάποιος. Όταν το παιδί πάει να φάει στο τραπέζι και εκείνη την ώρα του κάνουν επιπλήξεις για το σχολείο ή το ρωτάνε πράγματα που το ανχώνουν, το παιδί συνδυάζει την ώρα του φαγητού ως μία δύσκολη ώρα της ημέρας, όπου είναι υπερβολικά στρεσαρισμένος και όπου δεν απολαμβάνει το φαγητό. Πολλές φορές μπορεί να τρώει γρήγορα και με άνχος για να φύγει όσο πιο γρήγορα γίνεται από το τραπέζι ή ακόμα και να τρώει πολύ προκειμένου να αποσπάσει την σκέψη του από το αρνητικό συναίσθημα. Κάτι παρόμοιο γίνεται και όταν οι γονείς τσακώνονται μεταξύ τους ή συζητάνε θέματα που τους ανχώνουν κατά την διάρκεια του γεύματος. Κι αυτό είναι μία συμπεριφορά που το παιδί συνήθως συνεχίζει να κάνει και κατά την ενήλικη ζωή του. Να μην θεωρεί το φαγητό με την οικογένεια σαν απόλαυση, αλλά σαν αγγαρεία και να προσπαθεί να φάει γρήγορα.

Όλα αυτά λοιπόν (αλλά και πολλά άλλα) ίσως δράσουν με τέτοιο τρόπο ώστε να διαιωνίσουν ένα λανθασμένο διατροφικό μοντέλο.