Tag Archives: φαγητό

Πώς να βοηθήσετε κάποιον να χάσει βάρος

3748516748_6f41098441_z
Image credit : Nick Nguyen

Θεωρείτε ότι κάποιος από την οικογένειά σας ή ένας φίλος σας, θα ήταν καλό να χάσει βάρος και να προσέξει λίγο περισσότερο το τι τρώει;
Το να τον επικρίνετε όλη την ημέρα για τον τρόπο που τρώει και για το ότι δεν προσέχει καθόλου, δεν θα βοηθήσει. Δείτε τι θα μπορούσατε να κάνετε εσείς από την μεριά σας, προκειμένου να τον βοηθήσετε!

  • Μην παίρνετε τρόφιμα στο σπίτι, τα οποία θα μπορούσαν να είναι πιθανοί πειρασμοί
    Δεν μπορείτε να περιμένετε από κάποιον που δεν έχει ισχυρό κίνητρο να συγκρατηθεί σε τρόφιμα που του αρέσουν πολύ.
  • Αναλάβετε να κάνετε εσείς τα ψώνια του σπιτιού
    Όταν κάποιος πηγαίνει για ψώνια και ειδικά εάν είναι πεινασμένος ή στερημένος, είναι πολύ πιθανόν να ξεφύγει και να πάρει τρόφιμα που θα σαμποτάρουν την προσπάθειά του. Προμηθευτείτε με υγιεινές και εύκολες λύσεις, που δεν χρειάζονται μεγάλο χρόνο προετοιμασίας.
  • Αποφύγετε να μαγειρεύετε μεγάλες ποσότητες φαγητού
    Άλλη μία “παγίδα” για κάποιον που δεν έχει έλεγχο. Πόσες φορές έχετε ακούσει “άντε, να το φάω κι αυτό να τελειώσει, να μην το σκέφτομαι;”
  • Αποφύγετε να έχετε τρόφιμα και φαγητά εκτεθειμένα στον χώρο
    Το κέικ, οι πίτες, οι σοκολάτες, κτλ, καλό θα ήταν να μην βρίσκονται πάνω στον πάγκο της κουζίνας, ώστε κάποιος που μπαίνει σε αυτήν να το βλέπει συνέχεια. Είναι διαφορετικό το “πεθύμησα ένα κομμάτι κέικ” και διαφορετικό το “έφαγα γιατί το βρήκα μπροστά μου”. Μπορεί κάποιος να τα φάει ακόμα και ασυναίσθητα, ενώ μιλάει στο τηλέφωνο ή ενώ συζητάει κάτι το οποίο τον αγχώνει ή τον στεναχωρεί. Επίσης μόλις τελειώνετε το φαγητό, καλό θα είναι ο καθένας από τα μέλη της οικογένειας να πετάει τα περισσεύματα ή να τα βάζει στο ψυγείο ή στην κατσαρόλα για επόμενη φορά.
  • Την ώρα του φαγητού, αποφύγετε να συζητάτε θέματα που τον φορτίζουν.
  • Αναρωτηθείτε μήπως του δίνετε αντικρουόμενα μηνύματα
    Από την μία μπορεί να θεωρείτε ότι είναι καλό να χάσει βάρος και από την άλλη φροντίζετε να του φτιάχνετε συνέχεια τα φαγητά που ξέρετε ότι του αρέσουν πολύ ή να του βάζετε μεγάλες ποσότητες φαγητού στο πιάτο, προκειμένου να τον ευχαριστήσετε ή επειδή δούλεψε πολλές ώρες και είναι κουρασμένος. Το φαγητό μπορεί να είναι ο δικός σας τρόπος να του δίνετε φροντίδα, αλλά και να παίρνετε οι ίδιοι επιβεβαίωση. Εάν συμβαίνει αυτό, συνειδητοποιήστε το τι κάνετε και το τι του προκαλείτε και φροντίστε να βρείτε άλλους τρόπους να τον φροντίζετε, αλλά και να παίρνετε επιβεβαίωση.
  • Αφήστε τον ίδιο να βάλει την ποσότητα φαγητού που θέλει στο πιάτο
    Κανένας δεν ξέρει καλύτερα από τον ίδιο το πόσο πολύ πεινάει. Με το να καθορίζετε λοιπόν εσείς την ποσότητα, μπορεί να βάλετε περισσότερο φαγητό από ότι πραγματικά χρειάζεται και να το φάει χωρίς να αναρωτηθεί πριν το πόσο πεινούσε. Απλά επειδή υπήρχε στο πιάτο…
  • Μην τον πιέζετε να φάει, εάν δεν θέλει
    Πολλές φορές, ειδικά σε γιορτές και εξόδους, υπάρχει η πίεση του να φάει ο άλλος αυτό που του προσφέρεται. Το να το κάνετε θέμα μπροστά σε όλους “Γιατί δεν τρως; Κάνεις δίαιτα;” και να τον φέρνετε σε δύσκολη θέση, μπορεί να τον κάνετε να φάει κάτι που πραγματικά να μην το θέλει ή να αισθάνεται ότι δεν το χρειάζεται εκείνη την στιγμή και μετά να αισθανθεί τύψεις, φούσκωμα και να του χαλάσει η διάθεση. Το ότι κάποιος δεν θέλει εκείνη την στιγμή να φάει κάτι, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνει δίαιτα, ούτε ότι θέλει να σας προσβάλλει. Μπορεί απλά να μην πεινάει! Σεβαστείτε λοιπόν την επιθυμία του, χωρίς σχόλια.
  • Αποφύγετε να έχετε πολλά διαφορετικά τρόφιμα στο τραπέζι
    Ένας άλλος λόγος που κάποιος μπορεί να φάει ασυναίσθητα. Φροντίστε όλοι λοιπόν στο σπίτι να βάζετε ότι θέλει ο καθένας στο πιάτο του και πάνω στο τραπέζι να υπάρχει μόνο η σαλάτα σε διαφορετικό πιάτο.
  • Υιοθετήστε πιο υγιεινούς τρόπους μαγειρέματος
    Είναι κρυφές θερμίδες που δεν συνειδητοποιούμε. Προσπαθήστε να μαγειρεύετε πιο απλά, αποφεύγοντας τα τηγανιτά, τις σάλτσες, τα κοκκινιστά, το πολύ λάδι και αλάτι, καθώς και την ζάχαρη. Δώστε γεύση στο φαγητό, βρίσκοντας άλλους τρόπους, όπως η προσθήκη μυρωδικών και μπαχαρικών, λεμόνι και ξύδι.
  • Μην κάνετε σχόλια την ώρα που τρώει. Ό,τι κι αν κάνει, προσπαθήστε να μην του δείχνετε ότι τον παρατηρείτε.
    Το να αισθάνεται κάποιος ότι κρίνεται συνέχεια και ότι του “μετράτε τις μπουκιές”, μπορεί να καταλήξει πολύ ενοχλητικό. Το μόνο που θα καταφέρετε, είναι να αισθανθεί εκνευρισμό που μπορεί να τον οδηγήσει τελικά να φάει περισσότερο ή ακόμα και να επιδιώκει να τρώει κρυφά, προκειμένου να το απολαύσει. Ότι κι αν κάνει, προσπαθήστε να μην γίνετε επικριτικοί και απλά παρατηρείστε τι έγινε. Υπήρχε μεγάλη ποσότητα στο τραπέζι; Τρώγατε και οι υπόλοιποι; Ήταν κουρασμένος πριν κάτσει στο τραπέζι; Την επόμενη φορά, απλά προσπαθήστε να αποφευχθούν αυτές οι συνθήκες.
  • Επικεντρωθείτε στις θετικές αλλαγές που κάνει
    Κάντε μια τακτική αναφορά στις αλλαγές που βλέπετε ότι έχει κάνει. Μία τόνωση στην αυτοπεποίθησή μας και υπενθύμιση του στόχου μας, όλοι την χρειαζόμαστε.
  • Όταν κάνει υπερβολές στο φαγητό, πάρτε τον μια αγκαλιά και στηρίξτε τον
    Προσπαθήστε να συζητήσετε μαζί του τι του συμβαίνει.
  • Προτρέψτε τον να κινηθείτε περισσότερο
    Προτείνετέ του να παρκάρετε πιο μακριά το αυτοκίνητο ή να κάνετε μία βόλτα μαζί. Προσοχή! Είναι πολύ σημαντικό να μην του δείχνετε ότι το κάνετε για να περπατήσει ο ίδιος. Εκφράστε το σαν δική σας επιθυμία και ανάγκη.
  • Πείτε του συχνά πόσο περήφανοι είστε για αυτόν
    Εκφράστε του τον θαυμασμό σας για ό,τι έχει καταφέρει. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να τον στηρίζετε. Φροντίστε να του το λέτε συχνά!
  • Αν δείτε ότι ο ίδιος θέλει να χάσει βάρος, απλά δεν μπορεί να τα καταφέρει όποτε το λέει και δεν μπορεί να καταλάβει τι τον εμποδίζει, προτείνετέ του να επισκεφτεί έναν πτυχιούχο διαιτολόγο-διατροφολόγο, ώστε να τον βοηθήσει σε αυτήν του την προσπάθεια. Μην του λέτε ότι είναι απλό. Με το να υποτιμήσετε την δυσκολία του να χάσει βάρος, το μόνο που θα καταφέρετε είναι να αισθανθεί ότι δεν τον καταλαβαίνετε.
  • Διαβάστε το άρθρο “πώς να κάνετε την οικογένειά σας σύμμαχο στην προσπάθειά σας να χάσετε βάρος”.

Αδυνάτισες! Πότε και γιατί δεν πρέπει να το λες σε μία γυναίκα…

Image credit : barrasa8

Είναι πραγματικά η πιο φυσική αντίδραση για μία γυναίκα! Βλέπουμε μία φίλη, συνάδελφο, μέλος της οικογένειας ή γνωστό που έχει χάσει εμφανώς βάρος  και του/της λέμε “Μπράβο!! Αδυνάτισες! Πόσο σου πάει!”

Αυτές οι δηλώσεις γίνονται συνήθως με τις καλύτερες προθέσεις. Είμαστε πραγματικά χαρούμενοι για αυτό το πρόσωπο, θέλουμε να  του δείξουμε ότι η σκληρή δουλειά και οι θυσίες του γίνονται αντιληπτές και αξίζει την αναγνώριση. Θα ήθελα όμως να αναφέρω κάτι που σίγουρα ακούγεται αμφιλεγόμενο: Θα πρέπει όλοι να σκεφτόμαστε καλά πριν  αναγνωρίσουμε ή  θαυμάσουμε την ορατή απώλεια βάρους κάποιου. Γιατί;

Αρχικά, εμείς δεν γνωρίζουμε πάντα  το πώς ή το γιατί αυτό το άτομο έχει χάσει το βάρος για το οποίο εμείς το επαινούμε. Για παράδειγμα, θα μπορούσε η απώλεια βάρους του να είναι αποτέλεσμα του στρες από μία δύσκολη κατάσταση. Όπως ένας θάνατος στην οικογένεια ή η διάγνωση κάποιας ασθένειας. Δεν γνωρίζουμε τι αυτό το άτομο έχει επιλέξει να μας εμπιστευτεί και με έναν τέτοιο έπαινο μπορεί να το φέρουμε σε δύσκολη θέση (και εκείνο και εμάς). Είτε να μας αποκαλύψει το λόγο για τον οποίο έχασε βάρος ή απλά να μας χαμογελάσει και να πρέπει να αντέξει την έλλειψη της δικής μας ενσυναίσθησης.

Ακόμα και όταν κάποιος δεν βρίσκεται σε μια δύσκολη κατάσταση, δεν γνωρίζουμε πώς έχει φθάσει στην απώλεια βάρους της/του. Μερικές φορές – ίσως και πιο συχνά από ό, τι αντιλαμβανόμαστε – η απώλεια βάρους δείχνει μια διατροφική διαταραχή ή μια αρνητική εικόνα  σώματος. Επιβεβαιώνοντας θετικά την απώλεια βάρους κάποιου, ο οποίος ενδέχεται να έχει Νευρική Βουλιμία ή Ανορεξία (και μπορεί να μην το έχει αναγνωρίσει), ρίχνουμε το λάδι στη φωτιά!  Σύμφωνα με τον  National Eating Disorders Association, δέκα εκατομμύρια γυναίκες και ένα εκατομμύριο άνθρωποι ζουν με Ανορεξία ή Βουλιμία. Και είναι πιθανό ότι εκατομμύρια άλλοι ζουν με μία από αυτές τις διαταραχές στα κρυφά, διότι τέτοιου είδους ασθένειες που σχετίζονται με το φαγητό και το σώμα, ειδικά η Βουλιμία, χαρακτηρίζονται από μία ιδιαίτερα μυστικοπαθή συμπεριφορά.

Έτσι, όταν εμείς ενεργά και δημοσίως επαινούμε κάποιον για την απώλεια βάρους (ειδικά  νεαρές γυναίκες/κορίτσια), τον επαινούμε γιατί ακολουθεί μία υγιεινή και ισορροπημένη προσέγγιση στη ζωή ή γιατί αντιμετωπίζει κάποια κρίσιμη κατάσταση για την ψυχική του υγεία;  Μήπως λανθασμένα ενθαρρύνουμε κάποιον να συνεχίσει την διαδικασία απώλειας βάρους, που αν γίνει ανεξέλεγκτη, μπορεί να οδηγήσει και στο θάνατό του; Από πότε το αδυνάτισμα έγινε τόσο καλό; Εμείς μπορεί να πιστεύουμε ότι γινόμαστε αγενής αν δεν επαινέσουμε κάποιον για την απώλεια βάρους  – σαν να μην αναγνωρίζουμε τη σκληρή του προσπάθεια. Γιατί ίσως να αισθανόμαστε ότι μαζί με τα κιλά που «έχασε», έχει «ρίξει» και τον πόνο του παρελθόντος να τα «κουβαλάει». Μία συχνά λανθασμένη υπόθεση που καθρεπτίζει το πώς εμείς θα αισθανόμασταν με παραπάνω κιλά ή πώς εμείς θα βιώναμε μία απώλεια βάρους. Δεν ξέρουμε πώς αυτός αισθάνεται.

Δεν υπονοώ ότι δεν πρέπει ποτέ να συγχαρούμε κάποιον επειδή είναι ελκυστικός και όμορφος. Δεν είμαστε όμως σε θέση να γνωρίζουμε τι χρειάζεται κάποιος και τι δεν χρειάζεται, παρά μόνον εάν ρωτήσουμε; Και υπάρχουν άνθρωποι που έχουν χάσει βάρος και πραγματικά αναμένουν την φραστική υποστήριξη και προσοχή μας. Όμως θα πρέπει να αξιολογήσουμε κατά πόσο αυτές τις δηλώσεις επιβεβαίωσης της ομορφιάς του, αυτό το άτομο τις έχει ακούσει και στο παρελθόν από εμάς. Μήπως αναφέροντάς τες τώρα, υποδηλώνουν ότι τώρα έγινες πιο αποδεκτός και άξιος για εμένα και καλύτερος απ’ ότι ήσουν στο παρελθόν. Μήπως υποδηλώνουν ότι σε θέλω μόνο αδύνατο!

Επίσης, δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει πίσω από αυτή την απώλεια βάρους που πάμε να επιβραβεύσουμε και ίσως να μην μάθουμε ποτέ πραγματικά, παρά μόνο εάν είχαμε χτίσει μία οικεία, ανοικτή σχέση με αυτό το άτομο. Και πάλι δεν γνωρίζουμε τι επέλεξε να μοιραστεί μαζί μας. Έτσι, οφείλουμε να θέσουμε στον εαυτό μας ένα ερώτημα; Το άτομο αυτό έχει μοιραστεί μαζί μας αυτή την τόσο προσωπική προσπάθεια; Ξεκίνησε ο ίδιος μία συζήτηση πάνω στο θέμα της απώλειας βάρους του;

Και όταν λέμε πράγματα όπως : «Είσαι τόσο όμορφη!», όταν δεν τα έχουμε πει ποτέ πριν στο παρελθόν, τι θα συμβεί εάν υποτροπιάσει, όπως κάνουν πολλοί άνθρωποι, και ξαναπάρει το βάρος. Όταν δίνουμε τη λέξη «όμορφη» στη νέα τους αδυνατισμένη μορφή, τι θα σκεφτόντουσαν τότε; Δεν θα είναι πλέον τόσο όμορφη ή ελκυστική για εσάς; Είναι το αντίθετο της όμορφης τώρα που πλέον δεν είναι αδύνατη;

Είναι δύσκολο να μην επαινέσουμε κάποιον για το βάρος που έχασε (ειδικά όταν μία κοινωνία με τα πρότυπα σώματος, μας προστάζει να το κάνουμε). Θέλετε όμως να προχωρήσετε σε μία μυστική συμφωνία ότι τον προτιμάτε αδύνατο; Άλλωστε μόνο εξωτερικά έχει αλλάξει. Για εσάς είναι πάντα αυτός που ξέρατε και σας άρεσε. Θέλετε να τον κάνετε να αισθανθεί το αντίθετο;

Γράφει η Μαρία Σαμιώτη, Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια με Εξειδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές & Παχυσαρκία (www.relatecenter.gr)

Φυσιολογική διατροφή

4325021077_ff8946fe2a_z

Image credit : SuperFantastic

Ποια είναι η φυσιολογική διατροφή;

Το να τρως φυσιολογικά σημαίνει:

  • Το να τρως όταν πεινάς και μέχρι να χορτάσεις.
  • Το να μπορείς να επιλέξεις το φαγητό που θες να φας και να τρως όσο θες ώσπου να νιώσεις ότι δεν θες άλλο – όχι απλά να σταματήσεις να τρως επειδή πιστεύεις ότι έτσι «πρέπει» να κάνεις.
  • Το να μπορείς να έχεις μια μέτρια χαλιναγώγηση στις επιλογές αυτών που τρως, αλλά χωρίς να περιορίζεσαι τόσο που να μην τρως αυτά που σου προσφέρουν απόλαυση.
  • Το να δίνεις κάποιες φορές στον εαυτό σου την άδεια να φάει απλά και μόνο επειδή είσαι ευτυχισμένος, λυπημένος ή βαριέσαι ή απλά επειδή αυτό θα σε κάνει να αισθανθείς καλά.
  • Το να τρως συχνά γεύματα τις περισσότερες μέρες σου.
  • Το να μπορείς να αφήσεις λίγα μπισκότα, μιας και θα μπορείς να τα φας και αύριο αλλά και το να μπορείς να φας τα μπισκότα τώρα, γιατί είναι τόσο φρέσκα και νόστιμα.
  • Το να μπορείς να τρως παραπάνω μερικές φορές και να νιώθεις φουσκωμένος, αλλά και το να τρως κάποιες φορές λιγότερο ενώ επιθυμείς να φας παραπάνω.
  • Το να εμπιστεύεσαι το σώμα σου στο να κάνει λάθη με τη διατροφή.
  • Το να σε απασχολεί το τι θα φας κάποιες στιγμές, αλλά χωρίς να είναι το μόνο σημαντικό θέμα της ζωής σου.

Εάν τα παραπάνω σας χαρακτηρίζουν, σημαίνει ότι είστε σε καλό δρόμο!

 

Ellyn Satter : How to Get your Kid to Eat…But Not Too Much 1987 pp69-70

Από τις σημειώσεις του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών

Κατηγορίες Διατροφικών Διαταραχών στα παιδιά

312427606_defa0dfaa8_z

Image credit : Bruce Tuten

Τα είδη διατροφικών διαταραχών που πάσχουν τα παιδιά είναι διαφορετικά από αυτά που υποφέρουν οι έφηβοι και οι ενήλικες.

Προκαλούν πρόβλημα στην ανάπτυξη του παιδιού με καταστρεπτικές συνέπειες για την υγεία του και η έγκαιρη διάγνωση τους κρίνεται απαραίτητη.

-Υπάρχουν πολλές διαφορετικές διατροφικές διαταραχές που παρουσιάζονται στην παιδική ηλικία
-Οι διατροφικές διαταραχές στα παιδιά έχουν διαφορετικές αιτίες
-Έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά
-Χρειάζονται διαφορετικά είδη θεραπείας

Κατηγορίες διατροφικών διαταραχών στα παιδιά


1. Επιλεκτικότητα στη τροφή

-Τα παιδιά τρώνε δύο με τρία φαγητά μόνο, για τουλάχιστον δύο χρόνια
-Δεν θέλουν να δοκιμάσουν καινούργια φαγητά
-Η συμπεριφορά τους συνήθως είναι φυσιολογική
-Πολλά μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας, εάν η διατροφή τους περιορίζεται κυρίως σε σνακ πλούσια σε ζάχαρη
-Όσον αφορά το βάρος τους μπορούν να έχουν χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό

2. Παιδιά “χωρίς όρεξη”
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μικές ποσότητες φαγητού απʼότι ενδείκνυται για την ηλικία τους
-Η ποικιλία της διατροφής τους είναι φυσιολογική
-Αυτά τα παιδιά φαίνονται υγιή, είναι όμως αδύνατα και το ύψος τους είναι χαμηλό
-Πολλές φορές κάποιο μέλος της οικογένειας της έχει ιστορικό αυτού

3. Φοβία για το φαγητό
-Αυτά τα παιδιά συνήθως θα είναι πολύ διστακτικά στο να φάνε και να πιούν, το οποίο προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία τους
-Μπορεί να αποφεύγουν φαγητά που έχουν συγκεκριμένε υφές κυρίως γιατί φοβούνται να καταπιούν
-Έχουν κάποια τραυματική εμπειρία που ίσως προκάλεσε τη φοβία
-Κυρίως φοβούνται gagging και choking, ή το να νιώσουν άρρωστα και συνήθως διαμαρτύρονται ότι το τάισμα πονάει
-Συνήθως νιώθουν αγχωμένα και φοβισμένα να φάνε καινούργια φαγητά ή φαγητά που δε τους αρέσουν

4. ΄Αρνηση τροφής
-Κυρίως παρουσιάζεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, όπου η άρνηση φαγητού τα βοηθούν να καταφέρνουν να περνάει το δικό τους
-Αυτό όμως μπορεί να συνεχιστεί και σε μεγαλύτερη ηλικία, όπου το κύριο χαρακτηριστικό είναι μια ασταθή άρνηση φαγητού
-Αυτά τα παιδιά συνήθως τρώνε τα αγαπημένα τους φαγητά χωρίς κανένα πρόβλημα
-Μπορεί να αρνηθούν να φάνε μόνο όταν είναι με συγκεκριμένα άτομα ή σε συγκεκριμένες καταστάσεις, παραδείγματος χάριν αρνούνται να φάνε στο σχολείο, αλλά τρώνε κανονικά στο σπίτι
-Παιδιά θλιμμένα ή στενοχωρημένα κρύβονται συνήθως πίσω από αυτή τη διατροφική διαταραχή

5. Ανάρμοστη υφή φαγητού για την ηλικία του παιδιού
-Η κυριότερη ένδειξη αυτής της διαταραχής είναι η άρνηση του παιδιού να φάει στερεά φαγητά που απαιτούν μάσημα και δάγκωμα
-Συνήθως φτύνουν το φαγητό, αρνούνται να φάνε οτιδήποτε περιέχει συμπαγή κομματάκια φαγητού και κάνουν gagging
-Αποφεύγουν να τρώνε ορεκτικά
-Η πλειψηφία τους έχει κανονικό βάρος, αλλά μερικά μπορεί να είναι κάτω του φυσιολογικού

6. Αποφυγή φαγητού -συναισθηματικη διαταραχή

-Συνήθως παρουσιάζεται σε παιδιά ηλικίας 5-16 χρονών
-Τα παιδιά συνήθως αντιμετωπίζουν κάποιο συναισθηματικό πρόβλημα, όπως λύπη για κάποιο οικογενειακό θέμα και αυτό επηρεάζει την όρεξη τους να φάνε
-Αυτά τα παιδιά δεν ανησυχούν για το βάρος τους και πολλές φορές ίσως πούν ότι πρέπει να κερδίσουν βάρος,αλλά δεν μπορούν να φάνε

7. Διάχυτη άρνηση τροφής

-Τα παιδιά αυτά αρνούνται να μιλήσουν, να φάνε, να περπατήσουν και γενικά να προσέξουν τον εαυτό τους
-Ιατρικές εξετάσεις δεν φανερώνουν προβλήματα υγείας
-Είναι πολύ αποφασιστικά, φοβισμένα και θυμωμένα
-Συνήθως έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση ή σωματική βία μέσα στην οικογένεια.

8. Νευρογενη ανορεξία
-Αυτά τα παιδιά σχολούνται συνεχώς με το σώμα τους
-Έχουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα για το σώμα τους και δεν τρώνε αρκετή ποσότητα φαγητού για την ηλικία τους
-Έχουν μια έντονη ανάγκη να χάσουν βάρος και έτσι αποφεύγουν να τρώνε
-Αποφεύγουν φαγητά πλούσιας θερμιδικής αξίας και τρώνε μικρές ποσότητες
-Αν φάνε υπό το αίσθημα πείνας θα προσπαθήσουν με εμετούς, καθαρτικά και υπεργυμναστική να απαλλαγούν από αυτό
-Σαν προσωπικότητες είναι τελειομανείς

9. Νευρογενή βουλιμία
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μεγάλες ποσότητες φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα
-Τρώνε μεγάλες ποσότητες του ίδιου φαγητού ή ένα ασυνήθιστο συνδιασμό φαγητών
-Μετά την υπερβολική κατανάλωση φαγητου, νιώθουν ένοχα και προσπαθούν να απαλλαγούν από το φαγητό που μόλις έφαγαν χρησιμοποιώντας καθαρτικά
-Τους απασχολεί η εικόνα του σώματός τους και το βάρος τους
-Είναι πολύ κριτικά με τον εαυτό τους
-Το βάρος μπορεί να είναι χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό και αυτό δυσκολεύει στο να το αντιληφθούν οι γονείς.

Για ποιον λόγο παίρνω βάρος;

8385423593_a3e31bf6f4_zImage credit : Life Mental Health

Οι περισσότεροι θα έχετε ακούσει την παρομοίωση του οργανισμού ως μία μηχανή που χρειάζεται καύσιμο για να λειτουργήσει. Η αλήθεια είναι όμως ότι το παράδειγμα δεν είναι πολύ επιτυχημένο.

Σε μία μηχανή όταν πέφτουν τα αποθέματα του καυσίμου, η ειδική ένδειξη της μηχανής σας δείχνει πόσο χρειάζεται ακόμα για να «φουλάρει» και να λειτουργήσει ικανοποιητικά. Αν λοιπόν η μηχανή δείχνει ότι έχει το μισό ντεπόζιτο γεμάτο, βάζοντας το άλλο μισό ντεπόζιτο είμαστε εντάξει και σίγουροι ότι η μηχανή μας θα δουλέψει κανονικά. Δεν μπορώ να βάλω παραπάνω.

Με βάση το παραπάνω παράδειγμα λοιπόν, θα χρησιμοποιήσουμε μία κλίμακα για την πείνα από το 0 μέχρι το 5, όπου 0 σημαίνει «δεν πεινάω καθόλου και η ιδέα ότι θα φάω με καταπιέζει-είμαι φουλ» και 5 σημαίνει «πεινάω πάρα πολύ, γουργουρίζει το στομάχι μου, ζαλίζομαι από την πείνα-δεν έχω καύσιμο».

Με τον οργανισμό μας δεν ισχύει κάτι αντίστοιχο, γιατί μπορεί να δεχτεί κι άλλη ποσότητα τροφής ακόμα και αν έχει πάρει την ποσότητα που χρειαζόταν. Υπάρχουν ορμόνες που εκκρίνονται και μας δίνουν το σήμα ότι πεινάμε, πόσο πεινάμε και πότε χορτάσαμε. Όταν αυτό το μήνυμα όμως δεν το αντιλαμβανόμαστε ή το παραβλέπουμε γιατί έχουμε ανάγκη μέσα από το φαγητό να καλύψουμε άλλες ανάγκες μας, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την υπερκατανάλωση τροφής και την απόκτηση πλεονάζοντος βάρους.

Όταν λοιπόν πεινάω γύρω στο 1, αλλά τρώω σαν να πεινούσα βαθμός πείνας 3, την παραπάνω ενέργεια που παίρνει ο οργανισμός και δεν την χρειάζεται μέχρι την επόμενη φορά που θα ξαναφάω-ξαναβάλω καύσιμο, την κάνει αποθήκη ενέργειας για άλλη φορά, δηλαδή λίπος.  Δυστυχώς το τελευταίο «καύσιμο» που θα χρησιμοποιήσει σε περίπτωση που θα χρειαστεί ενέργεια είναι το λίπος. Θα προτιμήσει άλλες πηγές ενέργειας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα να παίρνω βάρος.

Για ποιούς λόγους όμως μπορεί ενώ έχω πάρει την ποσότητα τροφής που χρειάζομαι, να συνεχίζω να τρώω;

Αρχικά μπορεί να μην λειτουργούν καλά οι μηχανισμοί αυτοί λόγω ορμονικών διαταραχών. Η αλήθεια είναι όμως ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ατόμων που έχουν πλεονάζον βάρος δεν ισχύει αυτό. Στις περισσότερες περιπτώσεις κάποιος μπορεί να τρώει για άλλους λόγους, και όχι επειδή πραγματικά πεινάει, ή ακόμα και αν πεινάει να μην σταματάει στην ποσότητα τροφής που έχει χορτάσει, αλλά να συνεχίζει να τρώει σαν να πεινούσε παραπάνω. Πολύ συχνά στην δουλειά μας οι διαιτολόγοι ακούμε τα εξής  : «τρώω γιατί τρώνε και οι άλλοι, τρώω από συνήθεια, τρώω για παρέα, τρώω γιατί μου έρχεται κρίμα να πετάξω φαγητό, το τρώω γιατί δεν το τρώει κανένας άλλος (τρώω περισσεύματα), τρώω γιατί μου προσέφερε κάποιος κάτι και δεν θέλω να τον προσβάλλω, τρώω για να μην πεινάσω αργότερα, κτλ».  Κάποιοι όμως μπορεί να τρώνε και για να καλύψουν άλλες ανάγκες του (συνήθως συναισθηματικές) που δεν μπορούν να καλύψουν αλλιώς. Παραδείγματα είναι τα : «τρώω για να ηρεμήσω, τρώω γιατί είχα μία δύσκολη ημέρα και θέλω να επιβραβεύσω τον εαυτό μου, τρώω γιατί είναι το μοναδικό πράγμα που μου δίνει ποικιλία και είναι διαφορετικό μέσα στην ημέρα μου, τρώω γιατί βαριέμαι, τρώω για να διασκεδάσω, τρώω γιατί είμαι θυμωμένη, κτλ». Επειδή το φαγητό έχει σημαντικό νόημα για εκείνους σε σημείο εξαρτητικό, δηλαδή «μου κάνει κακό αλλά εγώ το χρειάζομαι για να μπορώ να αντέχω τις δυσκολίες της ζωής, τα προβλήματά μου, για να μην βλέπω αυτά που με ενοχλούν, με πληγώνουν, με θυμώνουν και με ματαιώνουν», χρησιμοποιούν ασυνείδητα το φαγητό ως μέσο μετατόπισης και μετάθεσης των σημαντικών οδυνηρών συναισθημάτων τους. Το φαγητό λειτουργεί ταυτόχρονα με δύο ρόλους, εκείνο του λυτρωτή και αυτό του τιμωρού. Οι καρδιές αυτών των ανθρώπων ανακουφίζονται προσωρινά με την «άσκοπη» για εμάς τους άλλους κατανάλωση τροφής. Αλλά για εκείνους είναι το ισχυρό όπλο ενάντια σε όλα εκείνα που τους ταλαιπωρούν και τους βασανίζουν.

Άρα σε θεωρητικό επίπεδο, αν λάβουμε υπόψιν τον κάθε άνθρωπο απλά και μόνο σαν οργανισμό, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τρώγοντας συχνά γεύματα μέσα στην ημέρα, ο βαθμός πείνας μας σε κάθε γεύμα δεν θα είναι ιδιαίτερα υψηλός (δηλαδή θα φτάνει γύρω στο 3 στην κλίμακα), και επομένως εάν τρώμε σε αυτό το γεύμα τόσο όσο χρειάζεται για να καλυφθεί ο συγκεκριμένος βαθμός πείνας, θα καταφέρουμε να διατηρούμαστε σε ένα σταθερό και φυσιολογικό βάρος, στο οποίο ο οργανισμός μας θα αισθάνεται καλά και θα κάνει όλες τις λειτουργίες του φυσιολογικά. Αυτό είναι που εννοούμε όταν λέμε συχνά και μικρά γεύματα.

Αλλά σε πρακτικό επίπεδο αυτό διαφέρει, αν λάβουμε υπόψιν τον κάθε άνθρωπο, όχι μόνο σαν οργανισμό, αλλά και ως ένα ψυχοσυναισθηματικό ον που έχει ανάγκες και συναισθήματα, τα οποία αδυνατεί ή δεν επιτρέπει στον εαυτό του να τα ικανοποιεί αλλιώς.