Tag Archives: στέρηση

Επιχείρηση απώλεια βάρους – Βήμα 1ο!

4789352849_751503d18c_z
Image credit: Frits Ahlefeldt-Laurvig

Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε πριν ξεκινήσετε δίαιτα;

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ;

Όοοοχιι, δεν είναι το να φτιάξετε την λίστα με το τι θα κόψετε!

Ούτε το να περάσετε ένα τριήμερο τρώγοντας τα πάντα σε απίστευτες ποσότητες, έχοντας στο μυαλό σας ότι θα περάσετε μία περίοδο στέρησης.

Είναι το να θέσετε τον στόχο σας!
Που θέλετε να φτάσετε; Τι είναι αυτό που κυνηγάτε; Που θα ωφεληθείτε αν φτάσετε σε αυτό; Τι θα αλλάξει;
Όταν λέμε στόχο, δεν εννοούμε όμως απλά να ορίσετε έναν αριθμό κιλών. Το θέμα είναι να φανταστείτε τον εαυτό σας πώς θα είναι σε αυτά τα κιλά. Πώς θα αισθάνεστε, τι θα φοράτε, πώς θα συμπεριφέρεστε, πώς θα περνάτε την ημέρα σας, πώς θα αισθάνεστε με το σώμα σας, κτλ.
Είναι πολύ σημαντικό το να μπορεί κάποιος να φανταστεί τον εαυτό του διαφορετικό και να θυμάται το πώς ήταν και το πώς ένιωθε όταν ήταν παλιότερα σε αυτό το βάρος. Οι περισσότερες περιπτώσεις που κάνουν αποτυχημένες προσπάθειες απώλειας βάρους, είναι άτομα που έχουν ξεχάσει το πώς είναι να είσαι διαφορετικός. Έχουν ξεχάσει το πώς αισθάνονταν και ξεκινάνε την προσπάθεια πιστεύοντας υποσυνείδητα πως ό, τι και να κάνουν θα είναι πάντα ίδιοι. Ξεκινάνε λοιπόν χωρίς κίνητρο.
Το να έχετε συγκεκριμένο στόχο όμως, βοηθάει και στην διαδικασία απώλειας βάρους. Κάθε μας πράξη είναι θέμα πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων. Αν θεωρώ ότι το πλεονέκτημα που θα έχω αν δεν φάω 5 γλυκά σε μία ημέρα είναι μεγαλύτερο από το μειονεκτήμα, τότε δεν θα τα φάω. Έχοντας στο μυαλό σας λοιπόν, τον αδύνατο εαυτό σας, οι επιλογές σας θα είναι περισσότερο υγιεινές.
Καθήστε λοιπόν αναπαυτικά, πάρτε ένα χαρτί και ένα μολύβι και προσπαθήστε να βρείτε το δικό σας κίνητρο! Τον δικό σας στόχο! Αρχίστε να γράφετε πρακτικά πράγματα που θα αλλάξουν επάνω σας και στην καθημερινότητά σας, εάν χάσετε βάρος. Θυμηθείτε πράγματα που κάνατε παλιότερα και τώρα πλέον δεν κάνετε. Έχετε κατά νου πράγματα που θέλετε να ξεκινήσετε, αλλά δεν τα έχετε κάνει ποτέ. Σκεφτείτε που σας εμποδίζει το βάρος σας στην καθημερινότητά σας και τι ευελπιστείτε να αλλάξει.
Αν έχετε κάνει αυτό, έχετε κάνει το 50% της συνταγής που χρειάζεται για μία επιτυχημένη απώλεια βάρους. Καλή αρχή!

Διαβάστε σχετικά άρθρα :

Πεινάς πραγματικά; 6 ερωτήσεις που πρέπει να κάνεις στον εαυτό σου πριν φας…
Να χάσω ή να μην χάσω βάρος; Το κίνητρο…
Μάθημα θάρρους 11ο: “Μην αφήνετε ποτέ για αύριο, κάτι που θα μπορούσατε να κάνετε σήμερα”
Ο στόχος

Σταματήστε την δίαιτα!

9739828346_8c6be3fbbf_z

Image credit : Arya Ziai

Ένα από τα σημαντικότερα λάθη που κάνει κάποιος, ο οποίος θέλει να χάσει βάρος είναι το ότι «κάνει δίαιτα».

Αυτό είναι το λάθος εξαρχής! Σας ακούγεται αντιφατικό; Κι όμως! Δυστυχώς η λέξη δίαιτα, είτε λόγω προηγούμενων εμπειριών, είτε λόγω κακής πρακτικής των «ειδικών», είναι συνυφασμένη με την λέξη «στέρηση». Όταν λοιπόν κάποιος ξεκινάει λέγοντας ότι «θα κάνω δίαιτα», κατευθείαν σκέφτεται τι «πρέπει να κόψω-να στερηθώ». Αυτό είναι καθαρά ψυχολογικό. Είναι σαν να λες σε κάποιον, σκέψου ό,τι θέλεις, εκτός από έναν σκύλο. Το πρώτο πράγμα που θα σκεφτεί, είναι ο σκύλος! Και οδηγείται έτσι στον φαύλο κύκλο της δίαιτας. (διαβάστε το άρθρο «ο φαύλος κύκλος της δίαιτας»).

Και εδώ γεννάται το ερώτημα : «Μα άμα δεν κάνω δίαιτα για να χάσω βάρος, τι θα κάνω;»

  1. Δείτε το φαγητό ως θρεπτικό, υγιές και απαραίτητο για το σώμα και όχι ως «θερμίδες» και «λιπαρά».
  2. Επιλέξτε το τι θα φάτε με γνώμονα το τι θα σας ωφελήσει περισσότερο και το τι θα δώσει περισσότερες ουσίες στον οργανισμό σας. Αγαπήστε τον εαυτό σας και προπαθήστε να του δώσετε το καλύτερο!
  3. Ξεκινείστε πάντα την ημέρα σας με πρωινό και να τρώτε συχνά μικρά γεύματα…Ξέρω, ξέρω…το έχετε ακούσει πολλές φορές. Προγραμματείστε και φροντίστε να έχετε πάντα στο σπίτι υγιεινές επιλογές σε εμφανή σημεία και αποφύγετε να έχετε τρόφιμα που θεωρείτε «πειρασμούς».
  4. Μην τρώτε λιγότερη ποσότητα φαγητού από αυτήν που χρειάζεστε. Αυτό απλά θα σας βάλει στην θέση του θύματος («αφού σταματάω πεινασμένη-ος, πρέπει να χάσω» και επομένως «για να χάσω βάρος, θα πρέπει να υποφέρω, θα πρέπει να τιμωρηθώ»). Αυτό που χρειάζεστε είναι η απόλαυση. Την δικαιούστε κι εσείς όπως όλοι μας. Αν απολαύσετε αυτό που τρώτε και απλά προσπαθείτε να μείνετε όσο πιο κοντά μπορείτε στην ποσότητα που χρειάζεστε, μόνο τότε θα χάσετε βάρος και θα καταφέρετε να διατηρήσετε την απώλεια. Αλλιώς πάλι οδηγείστε στην στέρηση και στο ότι κάνετε κάτι για ένα χρονικό διάστημα, το οποίο όμως σας είναι αδύνατο να κάνετε εφ’ όρου ζωής.
  5. Μην περιμένετε κάποιος να σας πει πόσο πρέπει να φάτε και τι! Κανένας δεν ξέρει καλύτερα από εσάς το πόσο πολύ πεινάτε σε μία δεδομένη στιγμή, ούτε το τι προτιμάτε να φάτε, ούτε το τι μπορείτε να βρείτε εκεί που είστε!
  6. Σταματήστε να ζυγίζεστε κάθε μέρα! Παρατηρείστε τις αλλαγές πάνω σας. Πώς αισθάνεστε με τα ρούχα σας. Αν έχετε ενέργεια. Αν έχετε καλύτερη διάθεση. Εάν ενεργείστε καλύτερα. Εάν έχετε απαλλαγεί από φουσκώματα και τυμπανισμούς. Εάν έχετε περισσότερη αντοχή. Εάν έχετε περισσότερη αυτοπεποίθηση! Αν αισθάνεστε πιο υγιής! Αυτά θα πρέπει να είναι τα οφέλη σωστής και υγιεινής διατροφής.
  7. Σταματήστε να ζυγίζετε τα τρόφιμα. Προσπαθήστε να ακούτε τις ανάγκες του οργανισμού σας. Πεινάω; Βαριέμαι; Είμαι κουρασμένη-ος; Καταπιέζομαι για κάτι που έχω να κάνω μετά; Θέλω ηρεμία; Αναγνωρίζοντας το τι έχετε ανάγκη, εξασφαλίζετε ότι θα μείνετε πιο κοντά στην ποσότητα που χρειάζεστε πραγματικά για να χορτάσετε.
  8. Αποδεχτείτε το σωματότυπο που έχετε και αποφύγετε να εκτίθεστε σε μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος (π.χ. ΜΜΕ). Το τι γονίδια έχουμε κληρονομήσει, δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε. Μπορούμε όμως να τα αποδεχτούμε και να προσπαθήσουμε όσο μπορούμε να βελτιώσουμε το φαινότυπο αυτών. Δεν μπορούμε να γίνουμε όλοι ίδιοι. Και αυτό είναι καλό και αυτό που μας κάνει μοναδικούς! Μην ξεχνάτε ότι αυτά που βλέπετε, έχουν υποστεί επεξεργασία και πολλές πολλές επεμβάσεις.

Εάν όλα αυτά που διαβάσατε τα βρίσκετε ωραία και ιδανικά, αλλά παρόλα αυτά σας φαίνεται δύσκολο να τα κάνετε πράξη, συμβουλευτείτε έναν πτυχιούχο-επιστήμονα διαιτολόγο για να σας βοηθήσει.

Μάθημα θάρρους 7ο : Πώς θα αντιμετωπίσετε το σαμποτάζ των άλλων στην προσπάθειά σας να χάσετε βάρος

2694047906_5e0201c446_z Image credit :  jessicajbeck

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορεί κάποιος να θέλει να σαμποτάρει την προσπάθειά σου να χάσεις βάρος.

  • Το να σε καταφέρει κάποιος να φας κάτι μαζί του, ενώ και οι δύο θα ήταν καλό να προσέχατε λίγο παραπάνω το βάρος σας, θα τον κάνει να έχει λιγότερες τύψεις. Εάν εσύ αντίθετα κρατηθείς θα τον γεμίσει με αισθήματα μειονεξίας.
  • Το παραπάνω βέβαια μπορεί να σχετίζεται και με το ότι κάποιος θέλει να σε σαμποτάρει επειδή δεν θέλει να πετύχεις τον στόχο σου ή επειδή ζηλεύει το ότι εσύ έχεις βάλει έναν στόχο και τον κυνηγάς, ενώ ο ίδιος παρόλο που θα ήταν καλό να κάνει το ίδιο δεν το καταφέρνει.
  • Η ανασφάλεια ότι μπορεί να γίνεις καλύτερος από αυτόν.
  • Μπορεί να θεωρεί ότι δεν θα τα καταφέρεις και γι’αυτό να προσπαθεί να σε αποπροσανατολίσει, προκειμένου να μην απογοητευτείς.
  • Μπορεί να ανησυχεί ότι θα κάνεις υπερβολές (πχ θα τρως πολύ λίγο ή θα γυμνάζεσαι υπερβολικά).
  • Εάν μιλάμε για τον σύντροφό σου μπορεί να φοβάται το πώς θα επηρεαστεί η  σχέση σας αν εσύ αδυνατίσεις.
  • Μπορεί, τέλος, εσύ η ίδια να προκαλείς το σαμποτάζ, στέλνοντας αντιφατικά μηνύματα στους γύρω σου όπως για παράδειγμα : την μία μέρα να λες «θέλω πολύ να χάσω βάρος, βοήθησέ με να κάνω δίαιτα» και την άλλη «θα σκότωνα για μία βάφλα».

Συμβουλή 1η:

Είναι σημαντικό να θυμάσαι η ίδια τον λόγο που ξεκινάς την προσπάθεια και να υπενθυμίζεις συχνά στον εαυτό σου το πώς θεωρείς ότι θα ωφεληθείς.

Συμβουλή 2η:

Εξήγησε στα κοντινά σου άτομα γιατί είναι τόσο σημαντικό για εσένα να χάσεις αυτήν την φορά βάρος.

Συμβουλή 3η:

Δεν χρειάζονται να ξέρουν όλοι ότι κάνεις δίαιτα. Μπορείς να πεις απλά δεν πεινάω τώρα ή μόλις έφαγα ή βάλ’το μου σε ένα πακετάκι να το φάω στο σπίτι. Μην ξεχνάς ότι με το να φας κάτι επειδή σε πιέζει κάποιος ή επειδή δεν θέλεις να αρχίσει να σε ρωτάει αν κάνεις δίαιτα, θα ικανοποιήσεις τον άλλον και μετά θα θυμώσεις με τον εαυτό σου που το έφαγες. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεις την ανασφάλεια του άλλου και αυξάνεις την δική σου. Γιατί να το κάνεις αυτό;

Συμβουλή 4η:

Εξήγησε στον φίλο σου το ότι το να χάσεις βάρος θα μπορούσε να ωφελήσει την σχέση σας και όχι να την βλάψει. Το ότι θα σε βοηθήσει να αισθάνεσαι καλύτερα με το σώμα σου και να έχεις περισσότερη αυτοπεποίθηση είναι κάτι που θα μπορούσε να βελτιώσει την ατμόσφαιρα μεταξύ σας και σε μία σχέση είμαστε καλά όταν και οι δύο είμαστε καλά ο καθένας μόνος του αρχικά και έπειτα μαζί. Αν κάποιος δεν αισθάνεται καλά με τον εαυτό του αυτό επηρεάζει αρνητικά μία σχέση.

Συμβουλή 5η:

Το ότι κάποιες στιγμές μπορεί να σου λείπει κάτι, είναι φυσιολογικό. Ζήτα λοιπόν στους άλλους να σε βοηθήσουν, υπενθυμίζοντάς σου τον λόγο που ξεκίνησες την προσπάθεια και όχι να σου φέρουν αυτό που ζήτησες για να τους αφήσεις στην ησυχία τους.

Συμβουλή 6η:

Ζήτα τους να μην έχουν υψηλές προσδοκίες από εσένα για να μην σε ανχώνουν. Άμα σε δουν να υπερβάλλεις σε κάτι, είναι σημαντικό να σου πουν ότι δεν έγινε κάτι που έγινε μία φορά, ότι δεν είναι φυσιολογική η στέρηση και ότι πιστεύουν σε εσένα και στην επιτυχία σου.

Συμβουλή 7η:

Επειδή κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, καλό θα ήταν να εξηγήσεις στους άλλους τι λειτουργεί βοηθητικά σε εσένα και τι όχι.

Νυχτερινή Υπερφαγία

3687665853_02ef810db6_zImage Credit : Alyssa L. Miller

Κάποιες νύχτες δεν είναι ίδιες με τις υπόλοιπες, ούτε όλοι οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται τις νύκτες με τον ίδιο τρόπο. Άλλοι επιθυμούν να ξεκουραστούν και άλλοι να εκτονωθούν.

Οι βραδινές ώρες σχεδόν πάντα μας επιτρέπουν να κάνουμε πράγματα χωρίς να εκθέτουμε τον εαυτό μας στο «φως» της μέρας και στην κριτική των άλλων. Εκείνες τις στιγμές επιτρέπεται να χαθεί ο έλεγχος της δίαιτας, της στέρησης της τροφής, αφού κανένας δεν πρόκειται να το σχολιάσει ή να το επικρίνει. Όταν οι άλλοι δεν μας παρατηρούν, τότε είναι η κατάλληλη στιγμή να σπάσουμε τα απαγορευτικά όρια και να εκτονώσουμε την πιεσμένη ενέργεια μας με το φαγητό.

Η νυχτερινή υπερφαγία εμφανίζεται συνήθως στα άτομα που έχουν μία αρκετά ιδιαίτερη σχέση με το φαγητό και κυρίως δεν μπορούν να απολαύσουν το φαγητό χωρίς ενοχές. Επειδή το φαγητό έχει σημαντικό νόημα για εκείνους σε σημείο εξαρτητικό, δηλαδή «μου κάνει κακό αλλά εγώ το χρειάζομαι για να μπορώ να αντέχω τις δυσκολίες της ζωής, τα προβλήματά μου, για να μην βλέπω αυτά που με ενοχλούν, με πληγώνουν, με θυμώνουν και με ματαιώνουν». Χρησιμοποιούν ασυνείδητα το φαγητό ως μέσο μετατόπισης και μετάθεσης των σημαντικών οδυνηρών συναισθημάτων τους. Το φαγητό λειτουργεί ταυτόχρονα με δύο ρόλους, εκείνο του λυτρωτή και του αυτό του τιμωρού.

Οι περιπτώσεις που αποσυμπιέζονται μέσα από τις βραδινές ή τις μεταμεσονύκτιες εξορμήσεις είναι οι ακόλουθες τρεις:

  1. Η πρώτη αφορά γυναίκες που έχουν νευρική ανορεξία. Επιτρέπουν στον εαυτό τους να χάσουν στοιχειωδώς τον έλεγχο της πείνας τους αργά το βράδυ κυρίως, για να μην δώσουν τη χαρά στους γονείς τους ότι τρώνε. Μπορούν να φάνε ανενόχλητα το παραμικρό. Επευφημισμός και θετικό σχόλιο «άντε μπράβο τρως παιδί μου» για εκείνες βέβαια εκλαμβάνεται ως αρνητικό γιατί απλούστατα δεν κατάφεραν να ελέγξουν την πείνα τους.
  2. Η δεύτερη περίπτωση αφορά γυναίκες που έχουν νευρική βουλιμία και ταλαιπωρούνται συνεχώς από την απώλεια ελέγχου του φαγητού. Το βράδυ συνήθως είναι ο καταλληλότερος χρόνος να επιδοθούν σε βουλιμικά επεισόδια που συνδέονται κάποιες φορές από εμετούς «κάθαρσης». Εκείνη τη στιγμή μπορούν να καταναλώσουν όση τροφή έχουν αγοράσει ή βρει χωρίς να ακούνε τους άλλους να λένε «πάλι τρως, είπες ότι θα προσέχεις, πάλι θα παχύνεις», ή «πάλι έκανες εμετό, θα καταστραφείς».
  3. Η τρίτη και τελευταία περίπτωση είναι εκείνοι που έχουν χρόνιο πρόβλημα παχυσαρκίας με συνεχή αυξομείωση βάρους και πάσχουν από αδηφαγική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από έντονες βουλιμικές κρίσεις, και συνοδεύονται από συναισθήματα ενοχών, απαξίωσης, ντροπής, κοινωνικής απόσυρσης και κατάθλιψης. Το φαινόμενο της νυκτερινής υπερφαγίας λειτουργεί και σε αυτή τη περίπτωση αρχικά ως απώλεια ελέγχου της δίαιτας, και στη συνέχεια ως αποφυγή επίκρισης και απαξίωσης από τους άλλους. Επειδή το συναίσθημα της ντροπής είναι πολύ πιο έντονο σε αυτά τα άτομα, η βραδινή κατανάλωση του φαγητού λειτουργεί ως όαση από τη φοβερή επίκριση και το στιγματισμό που δέχονται καθημερινά στη ζωή τους.

Κλείνοντας θεωρώ ότι τη νύχτα ενώ όλοι ησυχάζουν, οι καρδιές αυτών των ανθρώπων ανακουφίζονται προσωρινά με την «άσκοπη» για εμάς τους άλλους κατανάλωση τροφής. Αλλά για εκείνους είναι το ισχυρό όπλο ενάντια σε όλα εκείνα που τους ταλαιπωρούν και τους βασανίζουν.

Πώς θα κάνω οικονομία πηγαίνοντας σε διαιτολόγο

4337122047_1e601d5143_zImage credit : Tony Crider

Ο περισσότερος κόσμος έχει βαρεθεί τις δίαιτες. Έρχονται στον διαιτολόγο, όντας ήδη κουρασμένοι να κάνουν δίαιτα και έχοντας σχεδόν την σιγουριά ότι πάλι δεν θα καταφέρουν τίποτα. Θέλουν μεν να χάσουν βάρος, αλλά δεν θέλουν να ταλαιπωρηθούν άλλο. Γιατί πράγματι η στέρηση τους έχει ταλαιπωρήσει.

Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι διαιτολόγοι, πέφτουν πολλές φορές στην παγίδα να ακολουθούν αυτό που τους επιβάλλει το άτομο που έχουν απέναντί τους και να ακολουθούν μία τακτική στέρησης, με συγκεκριμένα τρόφιμα που επιτρέπονται και που απαγορεύονται, αλλά και οι τροφές να είναι εκφρασμένες σε συγκεκριμένα γραμμάρια. Για πόσο καιρό όμως κάποιος να τρώει συγκεκριμένες ποσότητες και συγκεκριμένα φαγητά; Για πόσο καιρό να αντέχει να αντιστέκεται στην επιθυμία για κάποια τρόφιμα; Στην καλύτερη των περιπτώσεων να το κάνει για όσο καιρό χρειαστεί να φτάσει στο βάρος που έχει θέσει σαν στόχο με τον διαιτολόγο του. Και μετά; Πάλι στην καλύτερη των περιπτώσεων να το κάνει για λίγο καιρό μετά την δίαιτα. Για πόσο όμως; Και τι θα γίνει με τα τρόφιμα που έχει στερηθεί αλλά επιθυμεί; Δεν θα τα ξαναφάει ποτέ;

Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι μετά την δίαιτα θα «ξεσπάσει» σε αυτά τα τρόφιμα. Με άλλα λόγια, θα τα επιθυμεί πολύ περισσότερο και θα τα καταναλώσει, αλλά σίγουρα σε ποσότητα μεγαλύτερη από αυτήν που χρειάζεται για να χορτάσει (επειδή δεν υπήρχε στην δίαιτα ή δεν υπήρχε στην συχνότητα και την ποσότητα που το ήθελε). Και εδώ υπάρχουν δύο εκδοχές. Ή θα το κάνει αυτό συνέχεια και τελικά θα πάρει το βάρος που έχασε ή κάθε φορά που θα τρώει κάτι που επιθυμεί (αλλά θα αισθάνεται ότι κάνει κάτι κακό αφού δεν το έτρωγε όταν έκανε δίαιτα και έχανε βάρος), προκειμένου να μην ξαναπάρει το βάρος, θα καταφεύγει σε τιμωρητικές και στερητικές μεθόδους για να επανορθώσει «για την αμαρτία» που έκανε. Κι αυτό θα τον οδηγήσει στον φαύλο κύκλο της δίαιτας ή αλλιώς βουλιμίας (έχω μιλήσει σε άλλο άρθρο για αυτό) που πάλι θα έχει σαν αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα να πάρει το χαμένο βάρος (μπορεί και παραπάνω). Και σειρά θα έχει πάλι κάποιος διαιτολόγος, είτε ο ίδιος, είτε κάποιος άλλος, που θα ελπίσει ότι θα τον κάνει στο τέλος να διατηρήσει το χαμένο βάρος.

Πώς μετά να μην είναι κουρασμένοι; Πώς να μην είναι απογοητευμένοι; Αυτή η τακτική μπορεί να έχει αποτελέσματα μόνο για την περίοδο που κάποιος κάνει τη δίαιτα στον διαιτολόγο. Και αυτό σίγουρα δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα. Και κάνοντας συχνά τέτοιες προσπάθειες το άτομο :

  1. στερείται
  2. κουράζεται
  3. δημιουργεί εμμονές για συγκεκριμένα τρόφιμα
  4. κατηγοριοποιεί τα τρόφιμα σε αυτά που αδυνατίζουν και αυτά που παχαίνουν.
  5. δεν αποκτά υγιείς διατροφικές συνήθειες.
  6. ενοχοποιεί τον εαυτό του που δεν μπορεί να τα καταφέρει
  7. απογοητεύεται
  8. σκέφτεται πολύ περισσότερο το φαγητό, αλλά και το πώς δείχνει το σώμα του μέσα στην ημέρα.
  9. έχει ενοχές
  10. δεν απολαμβάνει το φαγητό
  11. και τέλος αλλά και πολύ σημαντικό (ειδικά στις μέρες μας), σπαταλάει τα χρήματά του.

5437289693_8da3469a2cImage credit : stevendepolo

Πώς λοιπόν θα μπορούσε κάποιος να τα αποφύγει όλα αυτά;

Μαθαίνοντας να τρώει, μαθαίνοντας να ακούει την πείνα του αλλά και τον κορεσμό του, με το να είναι συμφιλιωμένος με την επιθυμία του και να μην το θεωρεί κάτι κακό, με το να λειτουργεί ο οργανισμός, αλλά και ο μεταβολισμός του το καλύτερο δυνατό, μαθαίνοντας να απολαμβάνει αλλά και να αντιστέκεται όταν δεν θέλει κάτι πραγματικά, μαθαίνοντας να προλαμβάνει καταστάσεις που μπορεί να τον οδηγήσουν σε υποτροπή αλλά και μαθαίνοντας να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του.

Και όταν όλα αυτά γίνουν μέσω της μαθησιακής εμπειρίας και κατανοήσει το πώς λειτουργεί, αλλά και αναρωτηθεί για ποιο λόγο λειτουργεί έτσι όσον αφορά το φαγητό, τότε θα μπορεί να διατηρηθεί στο ιδανικό για αυτόν βάρος και θα είναι μάθηση που θα έχει αποκτήσει για πάντα. Και αυτό αρκεί να γίνει μία φορά σε έναν διαιτολόγο.

Και αυτό είναι οικονομία!

Κάτι άλλο που επίσης είναι πολύ σημαντικό είναι ότι μαθαίνοντας να τρώει σωστά και να καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες του οργανισμού του σε θρεπτικά συστατικά, λαμβάνοντας πάντα υπόψιν τις ιατρικές του εξετάσεις, θα εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα την υγεία του. Και έχοντας υγεία, συνεπάγεται λιγότερες ιατρικές επισκέψεις, λιγότερα φαρμακευτικά σκευάσματα και λιγότερες εξετάσεις που και όλα αυτά έχουν κάποιο κόστος!

Οι φωνές μέσα μας

5540462170_d5297d9ce8_z

Image credit : HowardLake

Οι περισσότεροι άνθρωποι και κυρίως τα άτομα που ασχολούνται με δίαιτες έχουν κάνει (λίγο ή πολύ) έναν διαχωρισμό των τροφίμων σε αυτά που παχαίνουν (και άρα «πρέπει» να αποφεύγουν) και σε αυτά που δεν παχαίνουν (και άρα μπορούν να τρώνε με ασφάλεια όση ποσότητα θέλουν).

Στην πράξη όμως η αλήθεια είναι ότι αυτά τα τρόφιμα που πιστεύουν ότι παχαίνουν είναι κι αυτά που είναι πιο επιθυμητά, που στην πραγματικότητα «θέλουν» να φάνε, αφού τα τρόφιμα με τα περισσότερα λιπαρά ή ζάχαρη είναι και πιο εύγεστα. Παράλληλα ο εγκέφαλος έχει καταγράψει ότι αυτά τα τρόφιμα έχουν την ιδιότητα να μας χορταίνουν πολύ γρήγορα, αν και μας χορταίνουν για λιγότερη ώρα.

Οι λόγοι όμως δεν είναι μόνο αυτοί. Έχοντας στο μυαλό τους ότι κάποιο τρόφιμο «δεν πρέπει» να το φάνε, αυτό και μόνο, κάνει αυτό το τρόφιμο πιο επιθυμητό. Είναι καθαρά ψυχολογικό, να θέλουμε το απαγορευμένο, να θέλουμε τον πειρασμό. Μέσα μας υπάρχουν 3 ειδών φωνές : η φωνή «του γονιού», η φωνή «του παιδιού» και αυτή «του ενήλικα».

Η φωνή «του γονιού» αντιπροσωπεύει τα «πρέπει» που έχει ο καθένας μας – όπως μας έλεγαν οι γονείς, «πρέπει να κάνεις αυτό για να είσαι καλό παιδί». Αντιπροσωπεύουν αυτά που πιστεύουμε ότι έχουμε υποχρέωση να κάνουμε ακόμα και αν δεν είναι αυτό που θέλουμε.

Παραδείγματα αυτής της φωνής όσον αφορά το φαγητό είναι :

-«για να χάσω βάρος πρέπει να στερηθώ»

-«δεν πρέπει να τρώω γλυκά και σοκολάτες»

-«δεν πρέπει να τρώω ψωμί»

-«δεν πρέπει να τρώω το βράδυ»

-«αν υποτροπιάσω θα είμαι μια απόλυτη αποτυχία»

-«αδύνατη σημαίνει δεν θα ξαναφάω υπερβολικά»

-«οι παχείς άνθρωποι δε χρειάζεται να τρώνε όσο οι αδύνατοι»

-«ποτέ δε θα φάω σοκολάτα ξανά»

-«θα έπρεπε να μπορώ να έχω γλυκά στο σπίτι και να μην  θέλω να τα φάω»

-«άμα είμαι αδύνατη, θα είμαι χαρούμενη»

-«το βράδυ θα φάω μόνο ένα γιαούρτι»

Η φωνή «του παιδιού» αντιπροσωπεύει τα «θέλω» μας. Αυτά που πραγματικά θέλουμε να κάνουμε – όπως κάνουν τα παιδιά, που μουτρώνουν και φωνάζουν στους γονείς, ότι «δεν με νοιάζει τι θέλεις, εγώ θέλω να κάνω αυτό!».

Για παράδειγμα :

-«έχω ολοκληρωτικά καταστρέψει την μέρα μου με ένα πακέτο τσιπς, οπότε ας συνεχίσω να τρώω»

-«αν δεν φάω όλες τις σοκολάτες από το ντουλάπι, δεν θα σταματήσω να τις σκέφτομαι»

-Μητέρα : «κι άλλο θα φας;»

Κόρη : «θα το φάω όλο»

-«είχα μία πολύ δύσκολη ημέρα και σήμερα θα αφήσω τον εαυτό μου να φάει ότι βρει μπροστά του»

Η φωνή «του ενήλικα», βάζει στην πράξη τα «πρέπει» και τα «θέλω» σε μία πιο λογική βάση – «ξέρω ότι θα ήταν καλό να κάνω αυτό, αλλά επειδή αυτήν την στιγμή για μένα το να κάνω το άλλο έχει περισσότερα πλεονεκτήματα, θεωρώ ότι είναι καλύτερο για μένα να κάνω το άλλο». Αυτό και μόνο είναι πολύ απενοχοποιητικό.

5540463792_5ed995cd6a_zImage credit : HowardLake

Για παράδειγμα :

-«ξέρω ότι θα ήταν καλύτερο για μένα να μην φάω τώρα, από την στιγμή που έφαγα πριν από λίγο, αλλά είναι πολύ νόστιμο»

-«θα ήταν καλύτερο να μην φάω τώρα αφού σε λίγο θα κοιμηθώ»

-«θα ήταν καλύτερο να μην φάω άλλο αφού έχω χορτάσει. Αλλά γιατί θέλω να φάω κι άλλο; Μήπως επειδή είμαι ανχωμένη; Ας κάνω κάτι για να ηρεμήσω»

-«είχα πει ότι το βράδυ θα έτρωγα μόνο ένα γιαούρτι, αλλά από την στιγμή που πεινάω πολύ, αν φάω ένα γιαούρτι, δεν θα χορτάσω και πολύ πιθανόν να καταλήξω να φάω πριν κοιμηθώ. Οπότε ας φάω κάτι άλλο που θα με χορτάσει περισσότερο»

Η φωνή του γονιού είναι πολύ έντονη στα άτομα που έχουν νευρική ανορεξία ή άτυπη νευρική ανορεξία, καθώς και στην νευρική βουλιμία περιοριστικού τύπου (τις ημέρες του περιορισμού). Είναι επίσης πολύ συνηθισμένη και στα άτομα που κάνουν για πρώτη φορά δίαιτα ή που έχουν βάλει τον εαυτό τους λίγες φορές σε αυτήν την διαδικασία. Στην νευρική βουλιμία και στην αδηφαγική διατροφική διαταραχή καθώς και στην παχυσαρκία, είναι πολύ έντονη η φωνή του παιδιού.  Συνήθως αυτά είναι και τα άτομα που κάνουν πολύ συχνά δίαιτες, καθώς όταν μπαίνουν σε μία διαδικασία απώλειας βάρους (όπου για αυτούς η λέξη δίαιτα είναι συνυφασμένη με τη λέξη στέρηση), πιέζουν τον εαυτό τους να στερηθούν τρόφιμα τα οποία «παχαίνουν» (φωνή γονιού), αλλά όσο πιο έντονη γίνεται η φωνή του γονιού, τόσο πιο έντονα εκφράζεται και η φωνή του παιδιού και καταλήγουν σύντομα να «σπάνε» την δίαιτα και να απογοητεύονται.

Γι’αυτόν τον λόγο και οι περισσότεροι τις πρώτες φορές που κάνουν δίαιτα συνήθως την φέρνουν εις πέρας, αλλά μετά επανακτούν το χαμένο βάρος αργά ή γρήγορα (αυτοί που έχουν κάνει πολλές φορές δίαιτα το βάρος επανακτάται πολύ πιο γρήγορα), καθώς μετά από μία περίοδο που ήταν πολύ έντονη η φωνή του γονιού, ακολουθεί μία περίοδος που είναι περισσότερο έντονη η φωνή του παιδιού και τρώνε τα τρόφιμα που πραγματικά επιθυμούν. Αλλά επειδή έχει προηγηθεί μία περίοδος στέρησης από αυτά, η επιθυμία να τα γευτούν γίνεται μεγαλύτερη και συνήθως η ποσότητα που καταναλώνουν είναι μεγαλύτερη από αυτή που πραγματικά χρειάζονται προκειμένου να χορτάσουν. Αυτό δημιουργεί τον φαύλο κύκλο της δίαιτας (έχω μιλήσει για αυτό σε προηγούμενο άρθρο) και σταδιακά κάνει και περισσότερο έντονο τον διαχωρισμό των τροφίμων πλέον σε αυτά που επιτρέπονται και σε αυτά που απαγορεύονται.

Για να σας απενοχοποιήσω λοιπόν, θα σας πω ότι κανένα τρόφιμο δεν παχαίνει και κανένα δεν αδυνατίζει. Αν θέλετε να πούμε κάτι που παχαίνει, είναι το να υποκαθιστώ ένα τρόφιμο που «επιθυμώ», με ένα άλλο που «πρέπει».

Πολύ συχνά βλέπω στην δουλειά μου να τρώνε πολλά φρούτα όταν ξεκινάνε δίαιτα και να μην τρώνε καθόλου όταν δεν κάνουν. Επίσης είναι σύνηθες το να υποκαθιστούν το γλυκό με φρούτα. Το αποτέλεσμα είναι ότι μπορεί να καταλήξουν να φάνε τόσα φρούτα (αφού πιστεύουν ότι δεν παχαίνουν), που θερμιδικά να φτάσουν τις θερμίδες που θα έπαιρναν εάν έτρωγαν τελικά ένα γλυκό. Στο τέλος όμως αυτό που τους μένει είναι η ανεκπλήρωτη επιθυμία για το γλυκό, που τελικά όταν κάποια στιγμή επιτρέψουν στον εαυτό τους να το φάνε, θα φάνε πολύ περισσότερο από αυτό που χρειάζονταν για να χορτάσουν, επειδή αισθάνονται ότι το έχουν στερηθεί. Και αυτό παχαίνει.

Συμπερασματικά λοιπόν θα μπορούσαμε να πούμε ότι θα ήταν καλό πριν φάμε, να αντικαταστήσουμε τα «πρέπει» μας με αυτό που «θα ήταν καλό» για εμάς να κάνουμε. Να χρησιμοποιούμε δηλαδή την φωνή «του ενήλικα». Και θα δείτε ότι τότε όλα θα γίνουν πιο εύκολα και πιο συνειδητά, με λιγότερες ενοχές και άρα με μεγαλύτερη απόλαυση.

Ο φαύλος κύκλος της δίαιτας

5735019394_dfc6defb7a_zImage credit: slasher-fun

Η πλειοψηφία των ατόμων που επισκέπτονται έναν διαιτολόγο δεν το κάνουν για πρώτη φορά. Συνήθως έχουν ήδη μπει σε αρκετά διαιτολογικά γραφεία και έχουν κάνει αρκετές προσπάθειες να χάσουν βάρος είτε από μόνοι τους, είτε με την βοήθεια κάποιου ειδικού, είτε ακολουθώντας τη δίαιτα κάποιου φίλου.

Αυτό που παρατηρώ πολύ συχνά είναι ότι όταν έρχονται στον διαιτολόγο, είναι ήδη πολύ κουρασμένοι με το να κάνουν δίαιτες. Άλλοι έχουν καταφέρει να χάσουν βάρος αλλά δεν κατάφεραν να το διατηρήσουν και άλλοι δεν καταφέρνουν να φέρουν σε πέρας ένα διαιτολογικό πρόγραμμα προκειμένου να φτάσουν στον στόχο βάρους που είχαν θέσει αρχικά αναφέροντας χαρακτηριστικά και με πολύ ενοχή ότι δεν ήμουν «πειθαρχημένη-ος». Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Αυτή η διαδικασία που έχουν περάσει, τους έχει κάνει να ξεκινάνε κάθε νέα απόπειρα απώλειας βάρους με λιγότερο ζήλο και με την ψυχολογία ότι «δεν θα τα καταφέρω». Έχουν χάσει την ικανότητα να μπορούν να φανταστούν τον εαυτό τους «διαφορετικό». Και όλα αυτά γιατί, κακά τα ψέματα, η λέξη «δίαιτα» είναι συνυφασμένη στους περισσότερους με την λέξη «στέρηση».

Σε ποιον του αρέσει να στερείται ή να αισθάνεται ότι δεν μπορεί να φάει κάτι που μπορεί να τρώνε οι άλλοι γύρω του;

Πολλές φορές αισθάνονται ότι πρέπει να υποστούν κάποιου είδους τιμωρία γιατί δεν είναι έτσι όπως «θα έπρεπε» να είναι. Σε συνδυασμό με σκέψεις του τύπου:

«ο μόνος τρόπος για να χάσω βάρος είναι η δίαιτα»,

 «για να χάσω βάρος θα πρέπει να πεινάσω»,

«αν τσιμπολογήσω είναι σα να ξεκινάω πάλι από την αρχή»

«οι παχείς άνθρωποι δε χρειάζεται να τρώνε όσο οι αδύνατοι»

«θα πάρω ένα κιλό αν φάω ένα παγωτό πύραυλο»                                       

«αν φάω ένα γεύμα θα χάσω τελείως τον έλεγχο»

«αν υποτροπιάσω θα είμαι μια απόλυτη αποτυχία», κτλ

3727013559_6fa4529d92_z

πολλές φορές μπορεί να «αντέξουν» για ένα διάστημα είτε αυτό είναι ένα γεύμα, είτε αυτό είναι μία μέρα, είτε μια εβδομάδα, είτε όλη η διάρκεια της «δίαιτας», να φάνε έτσι όπως πιστεύουν ότι θα έπρεπε να φάνε προκειμένου να χάσουν βάρος.

Το θέμα όμως είναι ότι δεν παύουν να αισθάνονται ότι στερούνται. Το να στερείσαι κάτι που σου αρέσει, κάνει περισσότερο έντονη την εμμονή για αυτό. Είναι καθαρά θέμα ψυχολογίας. Είναι σαν να λέμε «σκέψου ότι θέλεις εκτός από έναν σκύλο». Το πρώτο πράγμα που θα μας έρθει στο μυαλό είναι ο σκύλος.

Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την δίαιτα. Όταν σκέφτονται ότι για να χάσουν βάρος δεν πρέπει να φάνε αυτό, παρόλο που το θέλουν, γιατί παχαίνει, αλλά θα φάνε κάτι άλλο πιο «διαιτητικό», τόσο πιο έντονη γίνεται η επιθυμία για αυτό που στερούνται και τόσο μεγαλύτερη απάθεια έχουν για αυτό που επιλέγουν να φάνε. Το αποτέλεσμα είναι να εκμηδενίζεται η απόλαυση.

Για πόσο καιρό λοιπόν μπορεί να αντέξει κάποιος τον πόλεμο που γίνεται μέσα του με το να επιλέγει να τρώει κάτι που δεν του δίνει καμία απόλαυση και το τρώει επειδή «πρέπει», ενώ σκέφτεται συνέχεια ότι θέλει να φάει κάτι άλλο που πιστεύει ότι «δεν πρέπει»;

Αυτό είναι που οδηγεί στην υποτροπή. Έτσι λοιπόν κάποια στιγμή «χαλάνε» την δίαιτα και τρώνε επιτέλους αυτό ήθελαν τόσο πολύ. Ακριβώς όμως επειδή το έχουν στερηθεί, δεν θα φάνε τόσο όσο χρειάζονται για να χορτάσουν, αλλά πολύ περισσότερο.

Μόλις το τελειώσουν, αισθάνονται απαίσια για τον εαυτό τους, ότι «τα κατέστρεψα όλα», «δεν μπορώ να δεσμευτώ σε δίαιτα», ότι «είμαι άχρηστη-ος», «είμαι μια αποτυχία», «θα έπρεπε να είχα αντισταθεί», κτλ, χαλώντας όλη την ημέρα τους και έχοντας πάρα πολλές ενοχές. Και εννοείται καμία απόλαυση από αυτό που ήθελαν τόσο πολύ να φάνε. Συνήθως μόλις ηρεμήσουν λίγο, χρησιμοποιούν μία νέα δέσμευση ότι «δεν θα φάω τίποτα άλλο σήμερα», ότι «αύριο θα φάω πολύ λίγο», κτλ, προκειμένου να εξιλεωθούν από την «αμαρτία» που έκαναν. Στην ουσία δηλαδή δεσμεύονται πιο έντονα σε ένα νέο είδος τιμωρίας. Και ο «φαύλος κύκλος της δίαιτας» ξεκινάει πάλι από την αρχή και τους οδηγεί σε εγγυημένη αποτυχία.

Το θέμα είναι ότι το να τρώω κάτι που θέλω δεν είναι «αμαρτία». Ούτε χρειάζομαι τιμωρία για κάτι που μου αρέσει. Το φαγητό είναι μία απόλαυση. Το μυστικό είναι να καταφέρουμε να τρώμε έτσι ώστε να παίρνουμε από αυτό την μέγιστη δυνατή ευχαρίστηση και τις ελάχιστες δυνατές (ή και καθόλου) ενοχές. Και αυτό θα γίνει μόνο όταν απενεχοποιήσουμε τα τρόφιμα και σταματήσουμε να τα διαχωρίζουμε ως «αδυνατιστικά ή μη παχυντικά» και «παχυντικά».

Τότε θα μπορώ να τρώω ότι θέλω, χωρίς να αισθάνομαι ότι στερούμαι και ακριβώς για αυτό είναι πιο πιθανόν να τρώω κάτι μέχρι την ποσότητα που χρειάζομαι για να χορτάσω. Αν θέλετε να σας πω τι είναι «παχυντικό», θα μπορούσα να σας πω ότι παχυντικό είναι το να συνεχίζω να τρώω ενώ έχω ήδη χορτάσει.