Tag Archives: παχυσαρκία

“Μαμά, πόσα γλυκά μπορώ να τρώω;”

5592535919_1d59cf66a3_z
Image credit: Andres Rodriguez


Η υψηλή κατανάλωση τροφίμων και ποτών που είναι πλούσια σε ζάχαρη, με κυριότερα τα γλυκά και τα αναψυκτικά, αποτελεί ένα κοινό χαρακτηριστικό της διατροφής των παιδιών. Δεδομένου όμως ότι η υψηλή κατανάλωση ζάχαρης έχει συσχετιστεί με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία, πόση ζάχαρη μπορούν να καταναλώνουν τα παιδιά με ασφάλεια;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξέδωσε πρόσφατα νέες συστάσεις για την πρόσληψη «ελεύθερων σακχάρων» από ενήλικες και παιδιά, με σκοπό να μειωθεί ο κίνδυνος των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη και διαχείριση της παχυσαρκίας και της τερηδόνας. Σύμφωνα, λοιπόν, με τις οδηγίες του ΠΟΥ, συστήνεται μειωμένη πρόσληψη «ελεύθερων σακχάρων» καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του ατόμου. Συγκεκριμένα, η πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων δεν πρέπει να ξεπερνά το 10% της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης του ατόμου. Τι περιλαμβάνει, όμως, ο όρος «ελεύθερα σάκχαρα»; Σε ποια τρόφιμα απαντώνται και πώς μπορούν οι γονείς να μειώσουν την πρόσληψή τους από τα παιδιά;

Ο όρος «ελεύθερα σάκχαρα» περιλαμβάνει τους μονοσακχαρίτες (κυρίως γλυκόζη και φρουκτόζη) και τους δισακχαρίτες (κυρίως ζάχαρη και μαλτόζη) που προστίθενται σε τρόφιμα και ροφήματα από τη βιομηχανία τροφίμων, τους μάγειρες/παρασκευαστές τροφίμων, αλλά και τους ίδιους τους καταναλωτές (π.χ. η προσθήκη επιτραπέζιας ζάχαρης σε ροφήματα), καθώς και τα σάκχαρα που περιέχονται φυσικά σε κάποια τρόφιμα. Ως προς το πρώτο σκέλος του ορισμού, τρόφιμα του εμπορίου που περιέχουν ελεύθερα σάκχαρα και καταναλώνονται συχνά από παιδιά είναι τα συσκευασμένα γλυκίσματα ή κάποια αρτοσκευάσματα (π.χ. μπισκότα, γκοφρέτες, κρουασάν, ντόνατς, κέικ, παγωτά, κράκερ, κ.λπ.), τα σακχαρούχα ροφήματα (π.χ. αναψυκτικά, τυποποιημένοι χυμοί φρούτων, ενεργειακά ποτά, έτοιμα σοκολατούχα γάλατα και ροφήματα σοκολάτας), οι κομπόστες, τα γλειφιτζούρια, οι καραμέλες και τα ζαχαρωτά, το μαλλί της γριάς, τα επιδόρπια γιαουρτιού, τα περισσότερα δημητριακά πρωινού και οι μπάρες δημητριακών. Αντιστοίχως, στις φυσικές πηγές ελευθέρων σακχάρων συγκαταλέγονται το μέλι, τα σιρόπια και οι χυμοί φρούτων, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών και των συμπυκνωμένων χυμών. Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι ο όρος «ελεύθερα σάκχαρα» δεν περιλαμβάνει τα σάκχαρα που βρίσκονται φυσικά στα λαχανικά, στα γαλακτοκομικά προϊόντα και στα ολόκληρα φρούτα.

Ενδεικτικά, ένα παιδί ηλικίας 10 ετών με μέτρια σωματική δραστηριότητα θα ξεπεράσει τη σύσταση του ΠΟΥ (για λιγότερο από 10% της ενεργειακής πρόσληψης από «ελεύθερα σάκχαρα») εάν καταναλώσει εντός της ημέρας 1 φλιτζάνι έτοιμο σοκολατούχο γάλα (250 ml), μια μερίδα δημητριακών πρωινού (30 γρ.) και ένα κρουασάν (80 γρ.) με γέμιση κεράσι, ή 1 φλιτζάνι φυσικό χυμό πορτοκάλι (250 ml), 2 μικρά γεμιστά μπισκότα (30 γρ.) και 1 παιδικό επιδόρπιο γιαουρτιού (150 γρ.) ή 1 φλιτζάνι σακχαρούχου αναψυκτικού (250 ml) και μισή σοκολάτα (50 γρ.). Επομένως, γίνεται κατανοητό ότι εύκολα μπορεί ένα παιδί να υπερβεί τις νέες οδηγίες του ΠΟΥ για την πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων, ιδίως αν η διατροφή του περιλαμβάνει πολλά τυποποιημένα τρόφιμα.

Με στόχο την ελαχιστοποίηση της πρόσληψης ελεύθερων σακχάρων είναι χρήσιμο οι γονείς να διαβάζουν προσεκτικά και να είναι σε θέση να αξιολογούν τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στις ετικέτες των τροφίμωνΣυνήθη ελεύθερα σάκχαρα που προστίθενται σε τρόφιμα, και άρα αναφέρονται στα συστατικά τους, είναι τα εξής: φρουκτόζη, γλυκόζη, ζάχαρη, σουκρόζη, σακχαρόζη, μαλτόζη, σιρόπι μαλτόζης, σιρόπι γλυκόζης, μελάσα, μέλι, σιρόπι καλαμποκιού, δεξτρόζη, ιμβερτοσάκχαρο, σιρόπι βύνης, εκχύλισμα βύνης, σιρόπι αμύλου, πετιμέζιΠαρόλα αυτά, δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν είναι υποχρεωτική η αναγραφή της συνολικής ποσότητας των ελεύθερων ή πρόσθετων σακχάρων στη συσκευασία των τροφίμων. Προς το παρόν, σε ορισμένα τρόφιμα οι πίνακες διατροφικής επισήμανσης παρέχουν κάποια σχετική πληροφόρηση, καθώς περιλαμβάνουν τη συνολική ποσότητα των σακχάρων (φυσικών και πρόσθετων).

Συμπερασματικά, λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία, οι βασικότερες ίσως οδηγίες που μπορούν να δοθούν στους γονείς για τη μείωση της πρόσληψης «ελεύθερων σακχάρων» από τα παιδιά τους, αλλά και τους ίδιους, είναι οι ακόλουθες:

  • να δίνουν προσοχή στα γλυκά, έχοντας κατά νου τόσο την ποσότητα όσο και τη συχνότητα κατανάλωσής τους,
  • να αποφεύγουν να δίνουν στα παιδιά «έτοιμα» τρόφιμα και να προτιμούν τα προϊόντα που δηλώνουν ότι δεν περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα,
  • να αποφεύγουν την προσθήκη γλυκαντικών υλών, όπως η ζάχαρη και το μέλι, σε τρόφιμα ή ροφήματα (π.χ. στο γάλα, το γιαούρτι, το ψωμί κ.λπ.),
  • να προσφέρουν στα παιδιά ολόκληρα φρούτα και να αποφεύγουν τους χυμούς φρούτων, ιδίως τους συσκευασμένους,
  • δεδομένου ότι πολλά από τα τρόφιμα που περιέχουν «ελεύθερα σάκχαρα» προσφέρονται στα σχολικά κυλικεία και στα ταχυφαγεία, αναδεικνύεται για ακόμα μια φορά η σημασία του σπιτικού κολατσιού και της συνετής κατανάλωσης γρήγορου φαγητού για τα παιδιά.
    ΕΥΖΗΝ 

Μεσογειακή διατροφή για παιδί άνω του έτους

15246598089_ba11486d71_zImage credit : Donnie Ray Jones

Γνωρίζουμε τα οφέλη που έχει η μεσογειακή διατροφή στην υγεία των ενηλίκων. Όταν ένα παιδί όμως αρχίζει τις στερεές τροφές, πώς θα πρέπει να τρώει; Τι θα πρέπει να περιλαμβάνει η διατροφή του;
Σύμφωνα με τον παιδίατρο κύριο Στέλιο Παπαβέντση (MBBS MRCPCH DCH IBCLC 2015, www.pediatros-thes.gr ), μετά το έτος η διατροφή ενός παιδιού δεν διαφέρει από εκείνη μεγαλύτερων παιδιών. Η καλύτερη μακράν διατροφή όπως αναδεικνύεται από την επιστημονική κοινότητα είναι η μεσογειακή διατροφή, εκείνη που επικρατούσε κάποιες δεκαετίες πριν σε περιοχές της Ελλάδας αλλά δυστυχώς σήμερα έχει ξεχαστεί για την πλειονότητα παιδιών και ενηλίκων. Πολυάριθμες μελέτες έχουν αναδείξει την ωφέλεια της μεσογειακής διατροφής στην μείωση της παχυσαρκίας, των καρδιοαγγειακών νοσημάτων και στην μακροζωία. Υπάρχουν ακόμα δεδομένα που την συνδέουν με πρόληψη αλλεργιών και άσθματος.

Η μεσογειακή διατροφή στηρίζεται στα φρούτα, τα λαχανικά, τα ψάρια, τους καρπούς και το ελαιόλαδο. Το μεγαλύτερο δώρο που μπορείτε να κάνετε στο μικρό παιδί σας είναι η εισαγωγή του σε ένα οικογενειακό τραπέζι που έχει σταθερό πλάνο μεσογειακής διατροφής και η εγκατάσταση υγιεινών συνηθειών στο τραπέζι.

  • Το μωρό μέχρι να χρονίσει είναι καλό να δοκιμάσει όλη την γκάμα, ότι καλό υπάρχει στον μανάβη από φρούτα και λαχανικά. Ο γνώμονας είναι πράγματα όσο γίνεται φρέσκα, εποχής, τοπικά παραγόμενα, βιολογικά ή από καλό παραγωγό. Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός και κανένα φρούτο ή λαχανικό που «απαγορεύεται», αντίθετα το μωρό πρέπει να εισαχθεί από νωρίς σε ποικιλία γεύσεων ώστε να τα συνηθίσει και να τα αγαπήσει. Σύντομα όχι μόνο αλεσμένα, αλλά και σε στικάκια μαλακωμένα με βράσιμο ή στον ατμό, ή και σε ωμές σαλάτες, πάντα σε συντονισμό με το επίπεδο κατάκτησης της δεξιότητας μάσησης στο κάθε παιδί. Μπορούν να είναι πολύ καλύτερα σνακ από «μπισκοτάκια» και άλλες τροφές με άδειες θερμίδες.
  • Να προτιμάμε τη μάσηση στα φρούτα και όχι την εμμονή στις αλεσμένες φρουτόκρεμες ή την υπερκατανάλωση χυμού (η σύσταση είναι κάτω από 100ml ανά μέρα).
  • Άφθονο ωμό ελαιόλαδο σε σαλάτες, πάνω σε ψωμί ολικής άλεσης, ή σε λαδερά φαγητά όπου προστίθεται προς το τέλος του μαγειρέματος. Δώστε στα παιδιά σας τακτικά ελιές, όσο γίνεται λιγότερο αλμυρές: τα περισσότερα τις αγαπούν, και καλά κάνουν γιατί πρόκειται για τροφή με πλούσια αντιοξειδωτικά βιταμίνες πολυακόρεστα λιπαρά και ίνες.
  • Λαδερά φαγητά πρέπει να δίνονται στο μικρό παιδί τουλάχιστον 1-2 φορές τη βδομάδα: αγκινάρες, αρακάς, φασολάκια, γεμιστά, μελιτζάνες, τουρλού, πράσα, σπανάκι και πολλές άλλες ιδέες από το οικογενειακό τραπέζι της γιαγιάς.
  • Τα όσπρια αποτελούν πολύτιμη τροφή και είναι καλό να συνηθίζονται από νωρίς στην εισαγωγή στερεών τροφών στο βρέφος. Περιέχουν πρωτείνη, σίδηρο, ασβέστιο. Να δίνονται μία με δυο φορές την εβδομάδα. Εκτός από τις παραδοσιακές παρασκευές – φακές σούπα, φασόλια, φάβα, ρεβύθια κλπ – μπορούν άνετα να δοθούν και σε σαλάτα ή απλά και στεγνά μαγειρεμένα για να τα πιάσει το παιδί στα χέρια του.
  • Τα ψάρια πρέπει να έρχονται τακτικά στο οικογενειακό τραπέζι, μία αν γίνεται και δύο φορές την εβδομάδα. Δεν μένουμε στα «παιδικά» ψάρια χωρίς πολλά λιπαρά, αλλά προσφέρουμε άφθονα μικρά λιπαρά ψάρια, όπως κουτσομούρα, σαρδέλα, γαύρο, τσιπούρα, λαβράκι κλπ Μπορούν να γίνουν σε μεγάλη ποικιλία ψητά ή στον φούρνο ή σε ψαρόσουπα ή στον ατμό, δεν είναι ανάγκη να τα συνηθίσει το παιδί μόνο τηγανητά. Μικροί τόνοι και σολομός επίσης, αποφεύγουμε μόνο τα μεγάλα ψάρια που μπορεί να είναι επιβαρυμένα σε μέταλλα. Προσφέρουμε και τακτικά διάφορα πολύτιμα θαλασσινά μετά το έτος: γαρίδες, καλαμάρι, σουπιά, χταπόδι. Ο συνδυασμός με άφθονο λεμόνι είναι σοφός, νοστιμίζει και αυξάνει την απορρόφηση σιδήρου για ψάρια και κρέατα.
  • Το καλής ποιότητας αυγό είναι σημαντικό κομμάτι της μεσογειακής διατροφής και είναι διατροφικός θησαυρός για τα παιδιά. Καλό είναι να καταναλώνουν ένα αυγό ανά 1-3 μέρες ή 3-5 αυγά την εβδομάδα, και αυτό να ξεκινάει έγκαιρα και νωρίς με την εισαγωγή στερεών τροφών.
  • Με τον υπόλοιπο πλούτο σε πρωτείνες και σίδηρο που διαθέτει η μεσογειακή διατροφή, το κρέας παίζει μόνο συμπληρωματικό και όχι κυρίαρχο ρόλο σε αυτήν. Στην κλασσική μεσογειακή διατροφή η συχνότητα κατανάλωσης κρέατος δεν ξεπερνούσε τη μια φορά τη βδομάδα ή και το μήνα. Τα μικρά παιδιά θα ήταν καλό να καταναλώνουν ικανοποιητική ποσότητα λευκού και κόκκινου κρέατος 2-3 φορές την εβδομάδα. Σήμερα ωστόσο παρατηρείται συχνά το φαινόμενο παιδιά αλλά και ενήλικες να καταναλώνουν καθημερινά και παραπάνω από μια φορά τη μέρα κόκκινο κρέας, κιμά, αλλαντικά, λουκάνικα ή λευκό κρέας, πράγμα σίγουρα πολύ μακριά από την μεσογειακή διατροφή.
  • Τα δημητριακά ολικής άλεσης μετά τον χρόνο παίζουν συμπληρωματικό αλλά καθημερινό ρόλο στην μεσογειακή διατροφή. Όχι υπερβολές ωστόσο σε ποσότητες, οριοθέτηση και μεγάλη σημασία στην ποιότητα, αφού πολλά έτοιμα αρτοσκευάσματα έχουν άσπρο επεξεργασμένο αλεύρι πολλά σάκχαρα και πρόσθετα.
  • Σε ένα πράγμα είμαι κάθετος στους γονείς που βλέπω: δεν γίνεται να ζούμε σε αυτήν την χώρα με τα τόσο υπέροχα παραδοσιακά γιαούρτια, την τεράστια ποικιλία υγιεινών και εύγευστων τυριών, τοπικά παραγόμενων, με πλήρη λιπαρά, προιόντα πρόβεια ή κατσικίσια, και να μην τα δίνουμε τακτικά στα μικρά μας παιδιά, να τα συνηθίσουν και να τα αγαπήσουν! Δε μπορεί τα παιδιά μας να συνηθίζουν σε εμπλουτισμένα με ζάχαρα επιδόρπια γιαουρτιού ή σε απρόσωπα μαζικής παραγωγής γαλακτοκομικά  πολυεθνικών δυστυχώς προβαλλόμενων έντονα στα μίντια και στα σούπερ μάρκετ. Υπάρχει ένας θησαυρός παραγωγής τοπικών και καλών γαλακτοκομικών εκεί έξω που πρέπει να ξανα-ανακαλύψουμε. Δεν υπάρχει καλύτερο σνακ ή γεύμα ή πρωινό για ένα μικρό παιδί από καλό γιαούρτι με μέλι και τριμμένους ξηρούς καρπούς ή ταχίνι. Καθημερινά λίγο τυρί ή γιαούρτι στο μικρό μας παιδί.
  • Ο θηλασμός συνεχίζει να είναι αυτό που χρειάζονται τα μικρά παιδιά. Εάν έχει σταματήσει, δίνουμε όσο γίνεται πιο φρέσκο γάλα σε ήπιες ποσότητες, όχι άνω των 300-500ml / 24ωρο – με το κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα παραδοσιακά σε βασική θέση στην μεσογειακή διατροφή.
  • Οι ξηροί καρποί είναι πολύτιμο στοιχείο της μεσογειακής διατροφής. Για παιδιά που δεν έχουν αλλεργία, η κατανάλωση ξηρών καρπών πρέπει να ξεκινήσει πριν το έτος, σε μορφή ασφαλή για να αποτραπεί ο κίνδυνος πνιγμονής: τριμμένοι μέσα σε φρουτόκρεμα ή γιαούρτι, σε μορφή αλοιφής ή μέσα σε Παρασκευή. Αργότερα και ανάλογα με την πρόοδο του παιδιού στη μάσηση τους προσφέρουμε κομμένους με το παιδί να μην κινείται και με επίβλεψη.
  • Πολύτιμο και συχνό σνακ στη μεσογειακή διατροφή είναι επίσης οι σταφίδες και τα αποξηραμένα φρούτα
  • Τα φαγητά για ένα μικρό παιδί δεν χρειάζεται να είναι άνοστα. Μεσογειακή διατροφή σημαίνει εισαγωγή από την αρχή των στερεών τροφών σε μυρωδικά και καρυκεύματα που μπορούν να δώσουν ποικιλία γεύσεων απομακρύνοντας την ανάγκη για υπερβολικό αλάτι ή ζάχαρη: ρίγανη, μαιντανό, άνιθο, σέλινο, κρεμμυδάκι, σκόρδο, μέντα, θυμάρι κανέλα κα, όλα πρέπει να μπουν από την αρχή για να τα συνηθίσει και να τα αγαπήσει το μωρό σας.
  • Οι τροφές έχουν από μόνες τους συνήθως αρκετό αλάτι, Επιπρόσθετο επιτραπέζιο αλάτι πρέπει να βάζουμε ελάχιστο στο φαγητό των μικρών παιδιών – αλλά και στο δικό μας. Από την άλλη, μη φοβάστε να προσφέρετε στο παιδί σας που και που πιο αλατισμένες καλές τροφές, όπως φέτα και ελιές.
  • Η ζάχαρη είναι μακράν το ΜΕΓΑΛΟ πρόβλημα στην διατροφή των παιδιών σήμερα. Οι περισσότερες τροφές που υπάρχουν στα σούπερ μάρκετ και προσφέρονται για τα μικρά παιδιά – από έτοιμες κρέμες έως έτοιμα βαζάκια και σνακ και επιδόρπια γιαουρτιού – έχουν αθέμιτη και υπερβολικά μεγάλη ποσότητα απλών σακχάρων, εθίζουν το παιδί στην γλυκιά γεύση και δυστυχώς καταναλώνονται από τα περισσότερα καθημερινά. Εδώ πρέπει να εστιάσει ο γονιός τον αγώνα του για μια πιο υγιεινή, πιο μεσογειακή διατροφή στα παιδιά του.ΜΟΝΟ για παιδιά που έχουν διεγνωσμένη έλλειψη σιδήρου ή αναιμία, η συχνότητα κατανάλωσης κρέατος και αυγού είναι καλό να αυξηθεί. Στόχος είναι αυτά τα παιδιά να τρώνε καθημερινά ικανοποιητική ποσότητα από κάποιο τρόφιμο με σίδηρο (κρέας, αυγό, ψάρι, φακές). Μέτρα πρόληψης της έλλειψης σιδήρου για όλο τον πληθυσμό παιδιών (εκτομή του ομφάλιου λώρου 1 με 3 λεπτά μετά την γέννα ή όταν σταματήσει να πάλεται, αποκλειστικός θηλασμός για έξι μήνες, εισαγωγή στερεών τροφών πλούσιων σε σίδηρο με συνέχιση θηλασμού, προληπτικός αιματολογικός έλεγχος στους 9-18 μήνες) απομακρύνουν σημαντικά τον κίνδυνο σιδηροπενίας στα μικρά παιδιά. Ο κίνδυνος σιδηροπενίας δεν είναι λόγος να εγκαταλείψουμε την πολύτιμη μεσογειακή διατροφή για τα παιδιά μας και να επιβάλλουμε σε όλα τα μικρά παιδιά δίαιτες με υπερκατανάλωση κρέατος και πρωτείνης.Προφανώς και σε άλλες περιπτώσεις διεγνωσμένης πάθησης που σχετίζεται με την διατροφή – όπως κυστική ίνωση, σακχαρώδη διαβήτη, δυσκοιλιότητα, παχυσαρκία, αλλεργία στην πρωτείνη του γάλακτος, δυσανεξία στη γλουτένη, στασιμότητα βάρους κα – χρειάζεται κατάλληλη προσαρμογή της διατροφής του συγκεκριμένου παιδιού.
  • Τι ΔΕΝ είναι μεσογειακή διατροφή για τα μικρά παιδιά:
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι κάθε μέρα κρέας
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι συχνά αλλαντικά και επεξεργασμένα κρέατα
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι κάθε μέρα μπισκότα ή γλυκά ή παγωτά ή αρτοσκευάσματα γεμάτα λευκό αλεύρι και πρόσθετα
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι ο επικίνδυνος για τα μικρά παιδιά περιορισμός των λιπαρών και δίαιτα χαμηλών λιπαρών, με συνοδή και επακόλουθη αύξηση κατανάλωσης σακχάρων και υδατανθράκων
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι συχνή κατανάλωση προιόντων με βούτυρο, μαργαρίνες, έλαιο καρύδας, φοινικέλαιο
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι συχνή κατανάλωση υπερβολικά επεξεργασμένων προιόντων,τροφών με συντηρητικά και πρόσθετα, προιόντων υπερθερμιδικών ή με άδειες θερμίδες, με trans λιπαρά και με υπερβολικά μεγάλη συγκέντρωση ζάχαρης ή άλλων απλών σακχάρων
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι υπερκατανάλωση γάλακτος πάνω από μισό λίτρο το 24ωρο
  • Μεσογειακή διατροφή δεν είναι αναίτια αποφυγή αγαπημένων και υγιεινών τροφών «γιατί είναι αλλεργιογόνες». Δεν γίνεται βρέφος στην Ελλάδα να χρονίζει χωρίς να έχει δοκιμάσει ντομάτα ή πιπεριά ή μελιτζάνα ή σκόρδο ή φράουλα!Η μεσογειακή διατροφή δεν είναι μόνο το τι τρώμε, αλλά και το πώς, το περίβλημα, όλο το πακέτο.
  • Ενθαρρύνουμε από νωρίς στο μικρό παιδί την μάσηση. Να τρώει αργά, με όσο γίνεται δική του πρωτοβουλία, να ξεμπερδέψει νωρίς με τα αλεσμένα, να ακούει το σώμα του και τις ανάγκες του – πότε πεινάει και πότε χορταίνει. Αντίθετα, να μην επενδύουμε από μηνών στην ταχυφαγία, στη με το ζόρι σίτιση, στην αγνόηση και στο μη σεβασμό των αναγκών του παιδιού, στην γραμμαριολογία και τη θερμιδολογία.
  • Τα παιδιά να τρώνε μαζί με τους γονείς τους στο Οικογενειακό τραπέζι και όχι απομονωμένα. Να εισέρχονται στον κόσμο των ενηλίκων ώστε να βοηθούνται να ανοίγουν έτσι τον διατροφικό τους ορίζοντα, να πειραματίζονται, να δοκιμάζουν καινούργια πράγματα, να λιμπίζονται, να ζηλεύουν από το πιάτο της μαμάς. Αν και δύσκολο με τους σύγχρονους ρυθμούς ζωής, πρέπει να επενδύουμε στο κοινό οικογενειακό τραπέζι με το μικρό μας παιδί τουλάχιστον σε ένα γεύμα τη μέρα και στα σαββατοκύριακα.
  • Σαλάτες, συνοδευτικά πιάτα είναι εντελώς απαραίτητο στο μεσογειακό τραπέζι. Το φαγητό δεν τρώγεται σκέτο, αλλά συνοδεία ορεκτικών. Ποικιλία και φρέσκα τρόφιμα εποχής.
  • Όπως και η ταχυφαγία, έτσι και η υπερφαγία δεν συνάδει με την μεσογειακή διατροφή. Διδάσκουμε στα παιδιά μας να τελειώνουν το γεύμα τους ΜΟΛΙΣ φτάσουν στην αίσθηση κορεσμού, και όχι να συνεχίζουν να τρώνε από λαιμαργία μέχρι να σκάσουν ή «μέχρι να τελειώσουν το πιάτο τους». Οτιδήποτε, ακόμα και το πιο υγιεινό τρόφιμο, αν καταναλωθεί σε υπερβολικά μεγάλες ποσότητες μπορεί να μην κάνει καλό: δεν μπορούμε να δίνουμε στα παιδιά όλη μέρα φρούτα, θα φτάσουν σε υπερβολική κατανάλωση απλών σακχάρων.
  • Βασικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής είναι γερό πρωινό. Πρωινό για ένα μικρό παιδί δεν είναι μόνο γάλα, αλλά δεν είναι και μόνο φρούτα. Είναι και μέλι, ταχίνι, ξηροί καρποί, δημητριακά ολικής άλεσης, τυρί και γιαούρτι, αυγό. Βάλτε το αγνό από καλό παραγωγό μέλι άφοβα στην διατροφή του παιδιού σας άνω του έτους.
  • Όσο πιο μικρό το παιδί τόσο πιο συχνά και μικρά γεύματα τρώει. Δεν πρέπει ποτέ να πιέζουμε για υπερβολικές ποσότητες φαγητού, αλλά να ενθαρρύνουμε την αυτογνωσία του παιδιού στο σύστημα κορεσμού – πείνας. Τα σνακ παίζουν κυρίαρχο ρόλο στα μικρά παιδιά.
  • Η εγκατάσταση υγιεινών συνηθειών διατροφής θέτει τις βάσεις για εφ’ όρου ζωής καλές συνήθειες και υγεία και είναι βασικός ρόλος των γονιών. Το τι θα φάει ένα μικρό ή και μεγάλο παιδί την εβδομάδα οριοθετείται στο συνολικό του πλαίσιο από τον γονιό και όχι από τις εφήμερες προτιμήσεις του παιδιού. Το «τι» καθορίζεται από εμάς, το «πόσο» και το «πως» (με τα χέρια, με βοήθεια ή μόνα με κουτάλι ή πιρούνι) από τα παιδιά. Ένα στιβαρό και εγκαταστημένο εβδομαδιαίο πρόγραμμα διατροφής βασισμένο στη μεσογειακή δίαιτα θα μείνει χαραγμένο στις μνήμες του παιδιού και θα γυρίζει σε αυτό εφ’ όρου ζωής. Το πρότυπο είμαστε εμείς.

Δωρεάν λιπομέτρηση!!!

4896701562_ac80ef5f9e_zImage credit : bark

Με μια απλή μέθοδο που λέγεται λιπομέτρηση μπορείτε να μάθετε ακριβώς τι ποσοστό λίπους έχετε στο σώμα σας. Αυτό θα σας βοηθήσει να δείτε αν απλώς έχετε λίγο περιττό λίπος και πρέπει να το χάσετε με αλλαγή των διατροφικών σας συνηθειών ή άσκηση ή να προσδιορίσετε ακριβώς τον βαθμό της παχυσαρκίας που μπορεί να έχετε, ώστε εκτός από το αισθητικό κομμάτι, να προλάβετε και τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων νοσημάτων που αυτή προκαλεί. Επιπλέον, όσοι ήδη κάνετε διατροφή ή γυμναστική, με τη λιπομέτρηση θα μάθετε αν η διατροφή ή το πρόγραμμα γυμναστικής που ακολουθείτε αποδίδει.

Μέχρι τις 30 Απριλίου λοιπόν, μπορείτε να έρθετε στο διαιτολογικό μου γραφείο και να εκμετταλευτείτε αυτό το εργαλείο εντελώς ΔΩΡΕΑΝ. Για να κλείσετε ραντεβού, βρείτε τα στοιχεία επικοινωνίας εδώ http://lambrini-moshou.gr/επικοινωνία.

Προλάβετε τον καρκίνο από… την παιδική ηλικία!

4018066673_72e3a034aa_zImage credit : Keirsten Marie
Διανύουμε τον μήνα κατά του καρκίνου, καθώς δύο ημέρες του Φεβρουαρίου έχουν αφιερωθεί στην πρόληψη και καταπολέμηση του καρκίνου (4 Φεβρουαρίου) και του παιδικού καρκίνου ειδικότερα (15 Φεβρουαρίου). Είναι διαπιστωμένο ότι ο τρόπος ζωής σχετίζεται άμεσα με την υγεία μας, επηρεάζοντας ακόμα και την πιθανότητα για εμφάνιση καρκίνου σε βάθος χρόνου. Έτσι, οι συνήθειες που χαρακτηρίζουν τον τρόπο που ζούμε θεωρούνται ένας πολύ σημαντικός τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για την πρόληψη του καρκίνου.

Από τη μια, το σωματικό βάρος και οι συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας έχει εξακριβωθεί ότι επηρεάζουν την εμφάνιση αρκετών μορφών καρκίνου, όπως παχέος εντέρου, μαστών, χοληδόχου κύστης, νεφρών, ήπατος, πνευμόνων, στόματος, φάρυγγα, οισοφάγου, στομάχου, παγκρέατος, προστάτη και ενδομητρίου. Το αυξημένο λίπος σώματος, γνώρισμα της υπερβαρότητας και της παχυσαρκίας, σχετίζεται με την εμφάνιση καρκίνου σε αρκετά όργανα. Αντιθέτως, η καθημερινή σωματική δραστηριότητα, σε όλες τις μορφές της, και οι «ισορροπημένες» διατροφικές συνήθειες, που χαρακτηρίζονται από υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και προϊόντων ολικής άλεσης και χαμηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος, αλλαντικών και αλατιού, προστατεύουν από πολλές μορφές καρκίνου.

Από την άλλη, τα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παραμείνουν με το υπερβάλλον βάρος μετά την ενηλικίωση, ενώ τα παιδιά που δεν αθλούνται είναι πιο πιθανό να γίνουν ενήλικες που κάνουν καθιστική ζωή. Εάν αναλογιστούμε πως και οι διατροφικές συνήθειες δεν μπορούν εύκολα να μεταβληθούν, γίνεται αντιληπτό ότι η απόκτηση και η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και σχετικά ισορροπημένων συνηθειών από την παιδική ηλικία, οι οποίες θα διατηρηθούν μακροπρόθεσμα, προσφέρει πολλαπλά οφέλη για τη υγεία και συμβάλλει στη μείωση της εμφάνισης πολλών μορφών καρκίνου στην ενήλικη ζωή.

Ομιλία στο Δημοτικό Σχολείο του Αγ. Σπυρίδωνα

DSC00405edited

Στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Παχυσαρκίας, την Παρασκευή 24 Οκτωβρίου, βρέθηκα στο Δημοτικό Σχολείο του Αγ. Σπυρίδωνα, σε εκδήλωση που οργάνωσαν από κοινού το Σχολείο και ο Σύλλογος Γονέων. Εκεί μιλήσαμε στα παιδιά για την σημασία της σωστής διατροφής, για το πόσα γεύματα είναι καλό να τρώμε κάθε μέρα και τι είναι καλό να περιλαμβάνουν αυτά, για τις ομάδες τροφίμων, για την σημασία της κατανάλωσης νερού και το πόσο σημαντικό είναι να κινούμαστε μέσα στην ημέρα μας.

Εντυπωσιάστηκα από την συμμετοχή και τις γνώσεις των παιδιών. Αυτό δείχνει το πόσο καλή δουλειά έχουν κάνει οι εκπαιδευτικοί του συγκεκριμένου σχολείου, οι οποίοι από ότι διαπίστωσα ήταν οι ίδιοι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι όσον αφορά την διατροφή και την άσκηση των παιδιών και φροντίζουν να τους δίνουν συνέχεια ερεθίσματα και μηνύματα.

Στην εκδήλωση, πέραν από τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, παρευρίσκονταν  και γονείς, όπου μετά την ομιλία, και την ώρα που τα παιδιά απασχολήθηκαν με ζωγραφιές και ασκήσεις που αφορούσαν αυτά που άκουσαν, απάντησα στις ερωτήσεις τους και λύσαμε απορίες για το πώς θα μπορούσαν να μάθουν στα παιδιά τους να τρώνε πιο υγιεινά και να κινούνται περισσότερο.

Οι μαθητές, μετά από αυτά «τίμησαν δεόντως» τον πλούσιο μπουφέ με υγιεινές τροφές που είχαν ετοιμάσει οι γονείς. Ευχαριστώ πολύ τόσο τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων, όσο και τον διευθυντή και τους δασκάλους του σχολείου για την πρόσκληση!

DSC00406edited

 

DSC00408edited

 

DSC00395edited

Πώς να μιλήσεις στην κόρη σου για το σώμα της

3697290677_0b069e09bf_zImage credit : jiunn kang too

Ένα από τα πιο  δημοφιλήθέματα συζήτησης  μεταξύ γυναικών κάθε ηλικίας, ειδικά αυτή την εποχή, είναι το σώμα τους. Και έχω εντυπωσιαστείγια να μην πω ότι έχω τρομάξει κιόλαςαπό τους απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιούν πολλές από  μας για να περιγράψουν τηνιερή κατοικία της ψυχής τους”. Λες και τα όποια παραπανίσια κιλά, μια μεγαλύτερη κοιλιά ή μια φαρδύτερη πλάτη είναι λόγοι για να τιμωρήσει μια γυναίκα τον εαυτό της και να τον υποβάλει σε σκληρά μέτρα περιορισμού και ταπείνωσης για ναμάθει”…  

Εντάξει, η  παχυσαρκία είναι σοβαρή υπόθεση και ίσως χρειάζεται να κάνεις κάτι γιαυτό, αλλά με ποιον τρόπο; Μέσα από την άρνηση και την κακοποίηση ή μέσα από την αγάπη, τη συμπόνοια και το σεβασμό; Τι μήνυμα δίνουμε στις κόρες μας που μας παρατηρούν με άγρυπνο βλέμμα μέσα στην καθημερινότητα, όταν εκφράζουμε τη δυσαρέσκειά μας κάθε φορά που βλέπουμε το είδωλό μας στον καθρέφτη; Πόσο βοηθάμε τα παιδιά μας να αποκτήσουν μια υγιή εικόνα του εαυτού τους και του θαύματος που λέγεταιγυναικείο  σώμαόταν ειρωνευόμαστε κάθε γυναίκα που έβαλε κάποια κιλά; Ποια είναι η νοητική, συναισθηματική και πνευματικήπροίκαπου τους αφήνουμε για να πορεύονται  μια ζωή όταν εστιαζόμαστε στην εξωτερική τους εικόνα και προσπερνάμε αδιάφορα τα πνευματικά και συναισθηματικά τους καθημερινά επιτεύγματα;

Κι έτσι, με βροχή αυτά τα ερωτήματα στο μυαλό  μου,  έπεσα  πάνω στην σχετική ανάρτηση της αγαπημένης μπλόγκερ Skoppelkam και πήρα τις απαντήσεις μου. Συμφωνώ  τόσο που θα μπορούσα να τα είχα γράψει εγώ.

Και χάρη στη βοήθεια της αγαπημένης φίλης Signora Alba που έκανε για ακόμα μια φορά μια ωραία μετάφραση, τα μοιράζομαι μαζί σας:

To πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση:

  • Μίλησέ της για το σώμα της μόνο για να της δείξεις πώς λειτουργεί.
  • Μην πεις τίποτα αν χάσει κιλά. Μην πεις τίποτα αν βάλει κιλά.
  • Αν πιστεύεις ότι το σώμα της κόρης σου είναι εκπληκτικό, μην της το πεις. Αντί γι’ αυτό, μπορείς να πεις τα εξής: Το «φαίνεσαι τόσο υγιής είναι ένα καλό σχόλιο. Ή «φαίνεσαι τόσο δυνατή». «Βλέπω πόσο ευτυχισμένη είσαιλάμπεις».  Ή ακόμα καλύτερα, δώστης συγχαρητήρια για κάτι που δεν έχει καμία σχέση με το σώμα της.
  • Μην σχολιάζεις τα σώματα άλλων γυναικών. Όχι. Ούτε ένα σχόλιο, είτε καλό είτε κακό.
  • Δίδαξέ της να είναι ευγενική προς τους άλλους, αλλά και προς εσένα.
  • Μην τολμήσεις να πεις μπροστά στην κόρη σου πόσο σιχαίνεσαι το σώμα σου ή να μιλήσεις για την καινούργια σου δίαιτα. Ακόμα καλύτερα, μην κάνεις δίαιτα μπροστά στην κόρη σου. Αγόρασε υγιεινές τροφές. Μαγείρεψε υγιεινά γεύματα. Αλλά μην πεις: «Δεν τρώω υδατάνθρακες αυτή την περίοδο». Η κόρη σου δεν πρέπει να καταλάβει ότι οι υδατάνθρακες είναι “κακοί” γιατί η ντροπή για ό,τι τρως οδηγεί σε ντροπή για τον εαυτό σου.
  • Ενθάρρυνε την κόρη σου να γυμνάζεται για να διαχειρίζεται καλύτερα το άγχος. Ενθάρρυνέ την να σκαρφαλώνει βουνά, γιατί δεν υπάρχει ωραιότερος τρόπος για να εξερευνήσεις την πνευματικότητά σου απ’ ό,τι στην κορυφή του σύμπαντος. Ενθάρρυνέ την να κάνει σέρφινγκ, αναρρίχηση στα βράχια, ποδηλασία στο βουνό γιατί την τρομάζει κι αυτή η πρόκληση είναι καλή μερικές φορές.
  • Βοήθησε την κόρη σου να αγαπήσει το μπάσκετ ή το βόλευ ή ακόμα και τα “μήλα”, γιατί τα σπορ την βοηθούν να αναπτύξει τις ηγετικές της ικανότητες και της δίνουν περισσότερη αυτοπεποίθηση. Εξήγησέ της πως, όσο μεγαλώνεις, πάντα χρειάζεσαι την καλή ομαδική δουλειά. Ποτέ μην την αναγκάσεις να ασχοληθεί με ένα άθλημα που δεν λατρεύει πραγματικά.
  • Απόδειξε στην κόρη σου πως οι γυναίκες δεν χρειάζονται τους άνδρες για να μετακινούν τα έπιπλά τους.
  • Δείξε της πώς να μαγειρεύει φαγητά με λαχανικά.
  • Μάθε της να φτιάχνει κέικ σοκολάτας με λιγότερο βούτυρο.
  • Δώσ’ της τη συνταγή της μαμάς σου για το Χριστουγεννιάτικο κέικ.
  • Μετάδωσέ της την αγάπη σου να βρίσκεσαι έξω.
  • Ίσως κι εσύ κι η κόρη σου έχετε μεγάλους γλουτούς ή φαρδιά πλάτη. Είναι εύκολο να μισήσεις αυτά τα μέρη του σώματος. Μην το κάνεις. Πες στην κόρη σου πως με τα πόδια της μπορεί να τρέξει και μαραθώνιο αν το θελήσει, και η φαρδιά της πλάτη απλά προστατεύει τα δυνατά της πνευμόνια. Μπορεί να φωνάξει και να τραγουδήσει και να φέρει χαρά στον κόσμο αν το θελήσει.
  • Θύμισε στην κόρη σου πως το καλύτερο που μπορεί να κάνει με το σώμα της είναι να κινητοποιεί την όμορφη ψυχή της.

 

Πηγή: Skoppelkam, How to talk to your daughter about her body, 29.7.2013, σε μετάφραση Signora Alba, by Νewagemama

Νυχτερινή Υπερφαγία

3687665853_02ef810db6_zImage Credit : Alyssa L. Miller

Κάποιες νύχτες δεν είναι ίδιες με τις υπόλοιπες, ούτε όλοι οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται τις νύκτες με τον ίδιο τρόπο. Άλλοι επιθυμούν να ξεκουραστούν και άλλοι να εκτονωθούν.

Οι βραδινές ώρες σχεδόν πάντα μας επιτρέπουν να κάνουμε πράγματα χωρίς να εκθέτουμε τον εαυτό μας στο «φως» της μέρας και στην κριτική των άλλων. Εκείνες τις στιγμές επιτρέπεται να χαθεί ο έλεγχος της δίαιτας, της στέρησης της τροφής, αφού κανένας δεν πρόκειται να το σχολιάσει ή να το επικρίνει. Όταν οι άλλοι δεν μας παρατηρούν, τότε είναι η κατάλληλη στιγμή να σπάσουμε τα απαγορευτικά όρια και να εκτονώσουμε την πιεσμένη ενέργεια μας με το φαγητό.

Η νυχτερινή υπερφαγία εμφανίζεται συνήθως στα άτομα που έχουν μία αρκετά ιδιαίτερη σχέση με το φαγητό και κυρίως δεν μπορούν να απολαύσουν το φαγητό χωρίς ενοχές. Επειδή το φαγητό έχει σημαντικό νόημα για εκείνους σε σημείο εξαρτητικό, δηλαδή «μου κάνει κακό αλλά εγώ το χρειάζομαι για να μπορώ να αντέχω τις δυσκολίες της ζωής, τα προβλήματά μου, για να μην βλέπω αυτά που με ενοχλούν, με πληγώνουν, με θυμώνουν και με ματαιώνουν». Χρησιμοποιούν ασυνείδητα το φαγητό ως μέσο μετατόπισης και μετάθεσης των σημαντικών οδυνηρών συναισθημάτων τους. Το φαγητό λειτουργεί ταυτόχρονα με δύο ρόλους, εκείνο του λυτρωτή και του αυτό του τιμωρού.

Οι περιπτώσεις που αποσυμπιέζονται μέσα από τις βραδινές ή τις μεταμεσονύκτιες εξορμήσεις είναι οι ακόλουθες τρεις:

  1. Η πρώτη αφορά γυναίκες που έχουν νευρική ανορεξία. Επιτρέπουν στον εαυτό τους να χάσουν στοιχειωδώς τον έλεγχο της πείνας τους αργά το βράδυ κυρίως, για να μην δώσουν τη χαρά στους γονείς τους ότι τρώνε. Μπορούν να φάνε ανενόχλητα το παραμικρό. Επευφημισμός και θετικό σχόλιο «άντε μπράβο τρως παιδί μου» για εκείνες βέβαια εκλαμβάνεται ως αρνητικό γιατί απλούστατα δεν κατάφεραν να ελέγξουν την πείνα τους.
  2. Η δεύτερη περίπτωση αφορά γυναίκες που έχουν νευρική βουλιμία και ταλαιπωρούνται συνεχώς από την απώλεια ελέγχου του φαγητού. Το βράδυ συνήθως είναι ο καταλληλότερος χρόνος να επιδοθούν σε βουλιμικά επεισόδια που συνδέονται κάποιες φορές από εμετούς «κάθαρσης». Εκείνη τη στιγμή μπορούν να καταναλώσουν όση τροφή έχουν αγοράσει ή βρει χωρίς να ακούνε τους άλλους να λένε «πάλι τρως, είπες ότι θα προσέχεις, πάλι θα παχύνεις», ή «πάλι έκανες εμετό, θα καταστραφείς».
  3. Η τρίτη και τελευταία περίπτωση είναι εκείνοι που έχουν χρόνιο πρόβλημα παχυσαρκίας με συνεχή αυξομείωση βάρους και πάσχουν από αδηφαγική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από έντονες βουλιμικές κρίσεις, και συνοδεύονται από συναισθήματα ενοχών, απαξίωσης, ντροπής, κοινωνικής απόσυρσης και κατάθλιψης. Το φαινόμενο της νυκτερινής υπερφαγίας λειτουργεί και σε αυτή τη περίπτωση αρχικά ως απώλεια ελέγχου της δίαιτας, και στη συνέχεια ως αποφυγή επίκρισης και απαξίωσης από τους άλλους. Επειδή το συναίσθημα της ντροπής είναι πολύ πιο έντονο σε αυτά τα άτομα, η βραδινή κατανάλωση του φαγητού λειτουργεί ως όαση από τη φοβερή επίκριση και το στιγματισμό που δέχονται καθημερινά στη ζωή τους.

Κλείνοντας θεωρώ ότι τη νύχτα ενώ όλοι ησυχάζουν, οι καρδιές αυτών των ανθρώπων ανακουφίζονται προσωρινά με την «άσκοπη» για εμάς τους άλλους κατανάλωση τροφής. Αλλά για εκείνους είναι το ισχυρό όπλο ενάντια σε όλα εκείνα που τους ταλαιπωρούν και τους βασανίζουν.

Η βιομηχανία των τεστ δυσανεξίας και οι ψεύτικες υποσχέσεις

536974319_d29116d42d_zImage credit :  Darwin Bell

“Έχετε σκεφτεί ποτέ ότι για τα επίμονα κιλά σας μπορεί να φταίει το κοτόπουλο, το αυγό ή το μαρούλι και…η ρίγανη; Μόνο με …€ κάντε το πιο αξιόπιστο ιατρικό τεστ δυσανεξίας και μάθετε ποιες τροφές μπλοκάρουν ή ευνοούν τον μεταβολισμό σας και δρουν ενάντια στην κυτταρίτιδα, το πάχος και την γήρανση του δέρματος. Προφυλαχθείτε από τις τροφικές δυσανεξίες σας και ελαττώστε τη συσσώρευση λίπους όσο με καμία άλλη δίαιτα!”

Σας θυμίζει κάτι; Εκτιμώ πως ναι, ειδικά αν ενδιαφερθήκατε μέσα στην τελευταία δεκαετία να χάσετε από 1 έως και 101 κιλά. Ανάλογες διαφημίσεις σαν την παραπάνω άλλωστε κυκλοφορούν ευρέως στο διαδύκτιο, περιοδικά και διαφημιστικά φυλλάδια. Η προώθησή τους βέβαια δεν σταματά εκεί. Ίσως έχετε παρακολουθήσει διαφόρων ειδών “ειδικούς” να τα εγκωμιάζουν σε ενημερωτικές εκπομπές μεγάλης και μικρής τηλεθέασης.

Λαμβάνοντας τόσο μεγάλη προβολή από τους marketers της υγείας έλαβαν τη σκυτάλη από την προηγούμενη “μόδα” στο αδυνάτισμα, την διατροφή σύμφωνα με την ομάδα αίματος και κατάφεραν να αποφέρουν μεγάλα κέρδη σε όσους “εξειδικεύτηκαν” στην τροφική δυσανεξία.

Ιατροί όλων των ειδικοτήτων, μικροβιολόγοι, μοριακοί βιολόγοι, “ολιστικοί διατροφολόγοι”, βιοχημικοί, φυσιοθεραπευτές, γυμναστές, αισθητικοί, βελονιστές, “σύμβουλοι διατροφής/ευεξίας”, “ιριδολόγοι” εκμεταλλεύτηκαν αυτό το νέο “μαγικό εργαλείο”.

Όπως το έκαναν ακόμη και άτομα που το γραφείο τους κοσμείται όντως από ένα πτυχίο διαιτολογίας, αλλά δεν έχουν πραγματικά τις απαραίτητες γνώσεις για να κρίνουν την επιστημονική βιβλιογραφία που είναι διαθέσιμη πάνω στο θέμα ή προφανώς απλά εν γνώση τους κερδοσκοπούν σε βάρος των ανενημέρωτων και εύκολα πειθόμενων πελατών-ασθενών τους.

Έξυπνη παραπλάνηση

Ίσως αναρωτιέστε “μα δεν μπορεί να μην έχουν καμία αξία, τόσος κόσμος έχει πειστεί”. Κι όμως! Οι θελκτικές υποσχέσεις των τεστ δυσανεξίας τροφίμων υποστηρίζονται συνήθως από καλά σχεδιασμένες “επιστημονικές” εξηγήσεις που μπορούν να μπερδέψουν ακόμη και άτομα με κάποιες γνώσεις σε θέματα υγείας.

Οι δημιουργοί και οι προωθητές τους χρησιμοποιούν κάποιες επιστημονικές αλήθειες που τους βολεύουν και μετά με ανακολουθίες βγάζουν ανυποστήριχτα συμπεράσματα για να καταλήξουν στο ότι τα τεστ δυσανεξίας τροφίμων είναι όντως αποδεκτά εργαλεία στη διάγνωση και τη θεραπεία πληθώρας συμπτωμάτων και παθήσεων.

Η περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται είναι συνήθως σκόπιμα ασαφής για να μπερδέψουν με “επιστημονικότητα” τον αδαή αλλά και τον πιο υποψιασμένο που έχει τάση προς την αυθυποβολή και θέλει πολύ να πιστέψει ότι βρήκε επιτέλους την μαγική λύση-απάντηση στο χρόνιο πρόβλημά του.

Η λέξη “μεταβολισμός” χρησιμοποιείται συχνά στις εξηγήσεις των τεστ διότι καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εννοιών. Εύκολα όμως προδιαθέτει και κατευθύνει τον ενδιαφερόμενο να πιστέψει ότι πρόκειται για τον βασικό μεταβολικό ρυθμό του σώματος και την ανάλογη ικανότητα του να χρησιμοποιεί μεγαλύτερο ποσοστό της ενέργειας (θερμίδες) που καταναλώνει από τις τροφές.

Τα πιο γνωστά τεστ δυσανεξίας τροφίμων

Πριν ρίξουμε μια ματιά στα πιο διαδεδομένα τεστ δυσανεξίας που κυκλοφορούν στη χώρα μας θα πρέπει να αποσαφηνίσουμε ένα πράγμα. Οι πολυδιαφημιζόμενες δυσανεξίες τροφίμων ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΓΧΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΥΠΑΡΚΤΕΣ ΔΥΣΑΝΕΞΙΕΣ ΣΤΗ ΓΛΟΥΤΕΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΑΚΤΟΖΗ. Οι δυσανεξίες αυτές αποτελούν όντως παθολογικές καταστάσεις και ανιχνεύονται με ειδικές εξετάσεις.

Τεστ κβαντικής βιοανάδρασης-βιοσυντονισμού ή δυσανεξία με τηλεμετρική μέθοδο (bioresonance)

Πρόκειται για τεστ που υποστηρίζουν ότι μπορούν να προσδιορίσουν επιβλαβείς τροφές για κάθε οργανισμό, μετρώντας τη σχέση και τη συμβατότητά τους με τα μαγνητικά πεδία των ιστών, βοηθώντας έτσι τον ενεργειακό έλεγχο του σώματος!! Αυτή η «ηλεκτρομαγνητική αντίδραση» στη τροφή μετριέται με κάποιο “υπέρ-εξελιγμένο” μηχάνημα βίο-ανίχνευσης/βιοσυντονισμού που με τα αποτελέσματά του βοηθά τον οργανισμό να “εξισορροπηθεί” και να “θεραπευθεί σε κυτταρικό και οργανικό επίπεδο”.

Στη ουσία πρόκειται για ένα γαλβανόμετρο με ηλεκτρόδια, τα οποία τοποθετούνται σε ορισμένα μέρη του σώματος (συνήθως χέρι). Υποτίθεται ότι έτσι μετρά τη διαφορά της ηλεκτρικής αγωγιμότητας του σώματος σε σύγκριση με αυτή των ερευνούμενων τροφών. Ως βάση δεδομένων, εκχυλίσματα των τροφών αυτών είναι τοποθετημένα σε μια μεταλλική θέση, μέρος του μηχανήματος, από όπου περνά ρεύμα.

Ακόμη και ως θεωρία είναι παρατραβηγμένη αφού η ηλεκτρική αγωγιμότητα του κάθε τροφίμου δεν είναι ποτέ η ίδια και εξαρτάται από πληθώρα παραγόντων (πχ μέγεθος, υγρασία κ.ά.)

Το σημαντικότερο είναι βέβαια ότι κλινικές έρευνες από ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες (1, 2) που ασχολήθηκαν με τα ανάλογα τεστ βρήκαν ότι δεν έχουν καμία επαναληψιμότητα αποτελεσμάτων και καμία διαγνωστική αξία (3).

Μάλιστα το 1999 το Βρετανικό συμβούλιο προτύπων διαφήμισης έκρινε και προειδοποίησε ότι οι υποσχέσεις που έδινε μηχάνημα βιοσυντονισμού ήταν ανυπόστατες και αναληθείς (4)

7214443324_0eb0cc2165_zImage credit :  Images_of_Money

Τεστ “κλινικής μικρoσκοπίας” ή “μεταβολικής οδού” (live blood analysis)

Με τη βοήθεια ενός απλού μικροσκοπίου, αρκετοί “ειδικοί” υπόσχονται ότι σε μικρό χρονικό διάστημα μπορούν να διαγνώσουν προδιάθεση χρόνιων παθήσεων που ευθύνονται για τα συμπτώματα από τα οποία υποφέρει ο ενδιαφερόμενος και ποικίλουν από πονοκέφαλο, νευρικότητα μέχρι και, μα τι άλλο;…παχυσαρκία βέβαια!

Τρυπώντας το δάκτυλο με μια καρφίτσα, μια σταγόνα αίματος εξετάζεται κάτω από το φως του “υπερμικροσκοπίου” για να προσδιοριστεί η «φθορά» των αιματικών κυττάρων, (ανωμαλίες στην πήξη του αίματος, την οξεοβασική ισορροπία των κυττάρων, σπάνια παράσιτα, οξειδωτικό στρες, ορμονολογικά προβλήματα, δυσανεξίες σε τρόφιμα κλπ). Φυσικά με την κατάλληλη εναλλακτική “θεραπεία” και δίαιτα που χορηγείται από τον ειδικό όλα τα παραπάνω διορθώνονται μαζί και τα συμπτώματά τους.

Αν και ίσως είναι εμφανές πρέπει να τονίσουμε ότι είναι αδύνατον να διαγνωστούν παράσιτα, προβλήματα πήξης αίματος, ορμονολογικά προβλήματα και διαταραχές του μεταβολισμού) από μια σταγόνα αίμα.

Λευκοκυτταροτοξικό τεστ (Alcat ή Νutron test)

Το κυτταροτοξικό ή λευκο-κυτταροτοξικό τεστ αρχικά δημιουργήθηκε την δεκαετία του 50. Αυτό το τεστ γίνεται με λήψη αίματος και χρησιμοποιούνται τα λευκά αιμοσφαίρια, τα οποία αναμειγνύονται με εκχυλίσματα τροφών που έχουν έρθει σε επαφή με ένζυμα του γαστρεντερολογικού σωλήνα. Ύστερα τα λευκά αιμοσφαίρια παρατηρούνται στο μικροσκόπιο και ανάλογα με τις αλλαγές που θα υποστούν μετά την επαφή με τα εκχυλίσματα βγαίνουν και τα ανάλογα συμπεράσματα για τις “δυσανεκτικές” τροφές.

Άλλη μια θεωρία που όπως μαντέψατε ήδη, δεν ευσταθεί και δεν έχει αποδειχθεί ποτέ. Δεν υπάρχει συσχετισμός των αποτελεσμάτων του τεστ όταν συγκρίνονται με επιβεβαιωμένες κλινικές αλλεργίες και καθορισμένες δυσανεξίες από δίαιτες αποκλεισμού. Η αξιοπιστία του τεστ άρχισε κιόλας να κλονίζεται πολύ από την δεκαετία του 70 (5). Δηλαδή πολύ πριν πλασαριστεί στην Ελλάδα ως ‘πρωτοποριακό’.

Εννοείται βέβαια πώς ακόμη και αν αυτό το τεστ μπορούσε να αναδείξει τροφικές αλλεργίες, πάλι δεν θα μπορούσε να ωφελήσει στην απώλεια βάρους αφού η παχυσαρκία ουδεμία σχέση έχει με την αλλεργία και την ανοσολογική αντίδραση.

Τεστ δυσανεξίας με αντίδραση αντισωμάτων IgG

Σε αντίθεση με όσα διαφημίζονται για πιο “έγκυρα” τεστ δυσανεξίας με λήψη αίματος, η μέτρηση ανοσοφαιρινών ΙgG (συνήθως ΙgG4) ως αντίδραση σε τροφικά ερεθίσματα είναι μια ανώφελη εξέταση. Η πολυδιαφημισμένη “καθυστερημένη αντίδραση” στις τροφές είναι ουσιαστικά μια φυσιολογική διαδικασία του οργανισμού που συνδέεται με την δραστηριότητα των Τ ρυθμιστικών κυττάρων και την ανοσοανοχή. Οι περισσότεροι άνθρωποι που εκτείθενται επανηλλημένα σε κοινά «τροφικά αντιγόνα» θα παράγουν αυξημένες ποσότητες ΙgG σε σχέση με αυτές των τροφίμων που δεν καταναλώνουν τόσο συχνά. Η αντίδραση ανοσοφαιρινών ΙgG στην τροφή δεν αποτελεί ένδειξη “καθυστερημένης υπερευαισθησίας” ή δυσανεξίας αλλά ένδειξη έκθεσης και ανοσοανοχής στην τροφή.

Η αντίδραση των ανοσοφαιρινών ΙgG στην τροφή δεν συνδέεται με τα συμπτώματα που της καταλογίζουν διάφοροι “ειδικοί” όπως πονοκέφαλος, ατονία, κούραση, μυϊκοί πόνοι, φουσκώματα, δυσκοιλιότητα, μειωμένος μεταβολικός ρυθμός κ α. Επίσης, το τεστ δυσανεξίας με χρήση ΙgG έχει αποτύχει στο να προσδιορίσει με επιτυχία υπάρχουσες δυσανεξίες τροφίμων που προκαλούν προβλήματα στο πεπτικό και έχουν ήδη διαγνωστεί με τη βοήθεια δίαιτας αποκελισμού (6,7).

Το πιο ενδιαφέρον σημείο βέβαια είναι ότι νέα δεδομένα αναδεικνύουν ότι η παραγωγή ανοσοσφαιρινών ΙgG είναι δείγμα προστασίας του οργανισμού από την ανάπτυξη πραγματικής τροφικής (και μη) αλλεργίας στην οποία εμπλέκονται οι ανοσοσφαιρίνες ΙgΕ (8,9,10). Όχι μόνο δηλαδή δεν αποδεικνύουν τροφική δυσανεξία αλλά και η παραγωγή τους (μέσω της έκθεσης στο τρόφιμο/α που την προκαλεί) είναι χρήσιμη για να προστατευθεί ένα άτομο στο μέλλον από την τροφική αλλεργία!

Όπως αναφέρει και η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Αλλεργίας και Κλινικής Ανοσολογίας, τα τεστ “δυσανεξίας” με μέτρηση ΙgG4 δεν έχουν καμία διαγνωστική αξία και γι αυτό το λόγο δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται ως εργαλεία για τη διαχείριση προβλημάτων με την τροφή (11).

“Ναι αλλά εγώ έκανα το τεστ δυσανεξίας και έχασα βάρος”

Αν ακόμη αναρωτιέστε πώς κάποια άτομα που έχουν κάνει τα εν λόγω τεστ αδυνάτισαν, η απάντηση είναι απλή. Τα περισσότερα απ΄ αυτά τα τεστ συνοδεύονται πάντα από κάποια δίαιτα ή έστω οδηγίες υγιεινής διατροφής που σας συμβουλεύουν να ακολουθήσετε «για να έχετε καλύτερα αποτελέσματα».

Στην περίπτωση που δεν συνοδεύονται από δίαιτα, συνήθως οι «δυσανεκτικές» τροφές που θα πρέπει να βγάλετε από το διαιτολόγιό σας είναι τυριά, παχιά κρέατα, τρόφιμα με επεξεργασμένους και απλούς υδατάνθρακες (μακαρόνια, γλυκά) και άλλα υψηλά θερμιδογόνα τρόφιμα. Με την αφαίρεση των τροφίμων αυτών ή και ολόκληρων ομάδων τροφίμων (ομάδα δημητριακών, ομάδα γαλακτοκομικών κλπ) η ημερήσια κατανάλωση θερμίδων μειώνεται σημαντικά και έτσι χάνεται βάρος. Παράλληλα, ο ενδιαφερόμενος έχοντας μπει σε μια διαδικασία που σκέπτεται τι θα φάει, προσέχει περισσότερο τη διατροφή του γενικά και συνήθως αυξάνει και τη σωματική του δραστηριότητα.

Όμως, χωρίς σωστό διαιτολογικό προγραμματισμό, η αυθαίρετη και συστηματική αποφυγή κάποιων τροφίμων ή χειρότερα ολόκληρων ομάδων τροφίμων μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη θρεπτικών συστατικών και προβλήματα υγείας.

Τα τεστ δυσανεξίας τροφίμων συγκεντρώνουν όλα τα χαρακτηριστικά της ψευδοεπιστήμης με κατασκευασμένες θεωρίες βασισμένες σε ελλιπείς γνώσεις που όμως διαδίδονται με μεγάλη αυτοπεποίθηση και ύφος εγκυρότητας.

Είναι πολύ εύκολο να παρασυρθεί κάποιος από τις «λύσεις» που υπόσχονται ειδικά όταν αυτές διατυπώνονται με δόλιο τρόπο από άτομα που κρύβονται πίσω από το κύρος της ιατρικής ποδιάς και έχουν την δύναμη να πείσουν αλλά και να απειλήσουν σωστούς επιστήμονες με λιγότερες δημόσιες σχέσεις από τους ίδιους.

ΜΗΝ ΑΦΗΣΕΤΕ ΤΟΥΣ ΨΕΥΔΟ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΝΑ ΣΑΣ ΜΠΕΡΔΕΨΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΘΕΣΟΥΝ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΑΣ!

ΘΥΜΗΘΕΙΤΕ:

  1. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΥ ΝΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΕΙ ΑΜΕΣΗ Ή ΕΜΜΕΣΗ ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΚΩΝ «ΥΠΕΡΕΥΑΙΣΘΗΣΙΩΝ»/ «ΔΥΣΑΝΕΞΙΩΝ» ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΡΥΘΜΟ
  2. ΤΑ ΤΕΣΤ ΤΡΟΦΙΚΗΣ ΔΥΣΑΝΕΞΙΑΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΜΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ
  3. ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΕΣΤ ΔΥΣΑΝΕΞΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

 

Βιβλιογραφία

1. Katelaris CH, Weiner J et al.Vega testing in the diagnosis of allergic conditions. Med J Australia 1991; 155:113-114

2. Lewith GS, Kenyon JN et al. Is electro dermal testing as effective as Skin Prick Testing for diagnosing allergies? A double blind randomised block design study. BMJ 2001; 322:131-134

3. Allergy: Conventional and alternative concepts. The Royal College of Physicians, London, in Clin Exp Allergy: 22 :suppl 3 ;Oct. 1992

4. British Advertising Standards Organization. Adjudication: Allergy Testing Service, May 1999.

5. Lieberman P, Crawford L et al. Controlled study of cytotoxic food test. JAMA 1975; 231:728-30

6. Lay Advisory Committee. Allergy and allergy tests: A guide for patients and relatives. The Royal College of Pathologists (London) June 2002:1-10

7. Atkinson W, Sheldon TA et al. Food elimination based on IgG antibodies in Irritable Bowel Syndrome: a randomised controlled trial. GUT 2004;53:1459-1464

8. Kihlstrom A, Hedlin G et al. Immunoglobulin G4-antibodies to rBet v 1 and risk of sensitisation and atopic disease in the child. Clin Exp Allergy 2005; 35: 1542-49

9. Enrique E, Pineda F et al. Sublingual immunotherapy for hazelnut food allergy: a randomized, double-blind, placebo-controlled study with a standardized hazelnut extract. J Allergy Clin Immunol 2005; 116(5) 1073-9

10. Skripak JM, Nash SD et al. A randomized, double-blind, placebo-controlled study of milk oral immunotherapy for cow’s milk allergy. J Allergy Clin Immunol 2008; 122 (6) 1154-60

11. Stapel SO, Asero R al. Testing for IgG4 against foods is not recommended as a diagnostic tool: EAACI Task Force Report. Allergy 2008; 63 (7) 793-796

Written by  Κωνσταντίνα Μπακλώρη Kλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜSc, RD, www.diatrofi.gr

Υπέρβαρα παιδιά – τα παιδιά διαμάντια

59455927_c3e833b6da_zImage credit : artist in doing nothing

Η πρώτη μου σκέψη για την παιδική παχυσαρκία ήταν ακριβώς ο παραπάνω τίτλος. Η αλήθεια είναι ότι μοιάζει λίγο ανατρεπτική η σκέψη αυτή, μια και αυτό που έχουμε συνηθίσει όλοι είναι να θεωρούμε τα υπέρβαρα – παχύσαρκα παιδιά ως προβληματικά. Η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά αυτά αντιμετωπίζουν καθημερινά μεγάλο ρατσισμό και πολλές φορές περιθωριοποιούνται.

Πραγματικά, η παιδική παχυσαρκία είναι ένα κοινωνικό-βιοψυχολογικό φαινόμενο που εξελίσσεται ραγδαία τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Οι ειδικοί παλεύουν να αντιμετωπίσουν το θέμα, προσπαθώντας να ερμηνεύσουν και να ερευνήσουν παραμέτρους που συνδέονται με αυτό όπως: βιολογικοί παράγοντες, κληρονομικότητα, οργανικά ή διανοητικά προβλήματα, διατροφικές συνήθειες της οικογένειας, συμπεριφορές που καταστέλλουν ή ενισχύουν αυτή τη διατροφική στάση των παιδιών.

Σε αυτό το άρθρο επιθυμώ να ενημερώσω τους αναγνώστες για μία κατηγορία του παιδικού πληθυσμού που εκδηλώνει συμπεριφορές υπερφαγίας και οδηγείται στην παχυσαρκία χωρίς όμως να έχει δώσει ποτέ τέτοιες ενδείξεις στο παρελθόν.

Αναφέρομαι σε εκείνα τα παιδιά που οι διατροφικές τους συνήθειες ήταν φυσιολογικές, που είχαν την ικανότητα να διαχειρίζονται την όρεξή τους με μοναδικό σκοπό τον κορεσμό της πείνας τους και τίποτα άλλο. Παιδιά που γνώριζαν να αυτορυθμίζονται εξαιρετικά στο θέμα της λήψης τροφής χωρίς να χρειάζονται την άμεση παρεμβολή των γονιών τους σε αυτό.

Το προφίλ λοιπόν αυτών των παιδιών μοιάζει να είναι το ακόλουθο: συνεργάσιμα, υπάκουα, συμπονετικά, συνεπή στις υποχρεώσεις στην οικογένεια και στο σχολείο. Παιδιά γλυκά και καλά που συνήθως νοιάζονται πολύ για τους γονείς και τα αδέλφια τους, ευαίσθητα και καλόψυχα, δοτικά με τους φίλους τους.

Παιδιά που προσπαθούν να αποδείξουν ότι αξίζουν την αγάπη των άλλων κάνοντας σχεδόν ότι είναι αρεστό και αποδεκτό στους άλλους. Σπανίως εκφράζουν οδυνηρά συναισθήματα και πιστεύουν, ότι και αν τα δυσκολεύει στην καθημερινότητά τους, καλό θα ήταν να μην το μοιραστούν με κανέναν για να μην προκαλέσουν τη στεναχώρια ή την αποδοκιμασία των γονιών τους. Δυνατοί χαρακτήρες που έχουν το σθένος να λειτουργούν σαν εμάς τους μεγάλους που προσπαθούμε να έχουμε τον έλεγχο των καταστάσεων της ζωής μας.

Τι γίνεται όμως ξαφνικά και το παιδί αρχίζει σταδιακά να συσσωρεύει λίπος περιττό στο σώμα του; Που πήγε το εγκρατές – υπεύθυνο παιδί; Πότε η παιδική παχυσαρκία αρχίζει να λειτουργεί ως αντίδραση σε κάτι που συμβαίνει στο περιβάλλον;

Τα παιδιά λειτουργούν καλά όσο τα πράγματα γύρω τους κυλούν με έναν ομαλό και σταθερό τρόπο. Όταν τα πρόσωπα που τα περιβάλλουν και τα στηρίζουν αντιμετωπίζουν με αισιοδοξία και αποφασιστικότητα τη ζωή. Αν αυτό για κάποιο λόγο αλλάξει μπορεί το παιδί να αντιδράσει τρώγοντας πολύ. Για παράδειγμα, όταν η οικογένεια αντιμετωπίζει μία δυνατή ανθρώπινη κρίση όπως αρρώστια, απώλεια ενός μέλους της. Ή αν οι γονείς έχουν προβλήματα και έντονες αψιμαχίες μέσα στον γάμο, μπορεί το παιδί να εκφράσει την αγωνία, το φόβο, την απόγνωση, το πόνο, το θυμό, την ενοχή και την τιμωρία – αυτοτιμωρία, καταναλώνοντας τεράστιες και ανθυγιεινές (απαγορευμένες) τροφές. Η υπερφαγία ή η αλόγιστη χρήση τροφής όταν έχει ξεπεραστεί το αίσθημα κορεσμού αποκτά ένα νέο νόημα στη ζωή του παιδιού. Ασυνείδητα τρώει για να επικοινωνήσει στους άλλους, ότι κάτι δεν πάει καλά μέσα του, ότι έχει τρομοκρατηθεί από καταστάσεις άγνωστες σε εκείνο. Θέλει βοήθεια αλλά δεν γνωρίζει πώς να το εκφράσει. Αποζητά από το γονιό του να το διαβεβαιώσει ότι τα πράγματα θα γίνουν καλύτερα, ότι το αγαπά και το αποδέχεται παρ΄ όλο που δεν είναι «τέλειο» – υπέρβαρο.

Επίσης ένα άλλο νόημα της παραπάνω συμπεριφοράς είναι να λειτουργήσει με τρόπο αποπροσανατολιστικό. Το παιδί ασυνείδητα δημιουργεί πρόβλημα για να αποσπάσει την προσοχή των γονιών του απ΄ τα δικά τους δύσκολα θέματα. Έτσι αντί να μαλώνει ο μπαμπάς με τη μαμά αρχίζουν οι γονείς να συγκρούονται για το πρόβλημα του παιδιού ή και μερικές φορές με το ίδιο το παιδί για το βάρος του. Αν το παιδί καταλάβαινε ότι η οικογένεια θεωρούσε την παχυσαρκία μέγιστο πρόβλημα, η μητέρα πρόσεχε συνεχώς τη διατροφή της και το βάρος της, δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να «χτυπήσει» στην αχίλλειο πτέρνα τους. Όσο και αν πληγώνει ένα παιδί η αρνητική ενασχόληση των γονιών με το βάρος του, προτιμά να βλέπει τους γονείς του μαζί να αντιμετωπίζουν το ίδιο σαν πρόβλημα παρά τη σχέση τους. Σε αυτή τη περίπτωση το παιδί ενώνει την οικογένεια μέσα από το πρόβλημά του και την κρατά ζωντανή.

Ένα άλλο πολύ συχνό παράδειγμα, είναι όταν είναι το πρώτο παιδί μίας οικογένειας και προστεθεί στην οικογένεια ένα αδερφάκι. Ξαφνικά εκεί που είχε λοιπόν όλη την προσοχή και την αγάπη όλης της οικογένειας (αλλά και του οικογενειακού περίγυρου) μόνο του, έρχεται κάποιος άλλος να την μοιραστεί. Βλέπει τον εαυτό του να μπαίνει σε δεύτερη μοίρα. Και αυτό το βιώνει σαν απόρριψη. Αδυνατώντας λοιπόν να αντιμετωπίσει αυτήν την απόρριψη, μπορεί να αρχίσει να τρώει πολύ προκειμένου να κατευνάσει αυτό το αρνητικό συναίσθημα. Αυτό γίνεται είτε εάν η μητέρα ασχολείται με δίαιτες και είναι πολύ σημαντικό στην οικογένεια κάποιος να είναι αδύνατος, προσπαθώντας να τραβήξει την προσοχή, είτε εάν η μητέρα δείχνει ότι είναι πολύ σημαντικό για αυτήν τα παιδιά της να τρώνε όλο τους το φαγητό, οπότε τρώει για να της αποδείξει το πόσο καλό παιδί είναι το ίδιο που δεν την στεναχωρεί και κάνει αυτό που περιμένει η μητέρα από αυτό να κάνει.

Τα υπέρβαρα παιδιά παραμένουν να είναι τα καλύτερα παιδιά ακόμα και αν λειτουργούν αντιδραστικά. Ως ειδικός θεωρώ ότι χρειάζονται ενίσχυση στο να μπορούν να είναι καλύτερα με τον εαυτό και το σώμα τους χωρίς να το επιβαρύνουν. Το πιο σημαντικό εξάλλου, είναι ένα υπέρβαρο παιδί, να είναι «λειτουργικά υπέρβαρο», δηλαδή να έχει αυτοπεποίθηση, να είναι κοινωνικό, να διεκδικεί πράγματα και να αναπτύσσει δεξιότητες που τυχόν έχει, χωρίς να αυτοκαθορίζεται με βάση το βάρος του. Αυτά τα καλά παιδιά χρειάζονται την αμέριστη συμπαράσταση, αποδοχή, καθοδήγηση και φροντίδα γονιών, φίλων, δασκάλων και ειδικών. Η επίκριση και ο κοινωνικός στιγματισμός δεν βοηθούν στην επίτευξη του στόχου, δηλαδή να νοιώθουν και να είναι ΚΑΛΑ, ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ, ΜΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ «ΒΑΡΟΣ».

Αφιερωμένο σε όλους εκείνους τους γονείς και ειδικούς του χώρου που προσπαθούν να ξελαφρώσουν αυτά τα παιδιά ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ!!!

Μητρικός θηλασμός (πλεονεκτήματα)

3467632119_ab6fc2c0dc_zImage credit : c r z

Μητρικός θηλασμός – Πλεονεκτήματα για το βρέφος

(Από: Worthington-Roberts BS, Rodwell Williams S. Nutrition throughout the life cycle. Mc CrawHill, 3rd edition, 1996)

  • Παρέχει μία ισορροπία θρεπτικών συστατικών με υψηλή βιοδιαθεσιμότητα (που απορροφούνται δηλαδή πολύ καλά από τον οργανισμό),
  • Προσφέρει αντισώματα, θωρακίζοντας έτσι την υγεία του,
  • Προστατεύει από γαστρεντερικές λοιμώξεις,
  • Προστατεύει από αλλεργίες,
  • Παρέχει ορμόνες, οι οποίες προάγουν την φυσιολογική ανάπτυξη του βρέφους,
  • Μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου,
  • Προστατεύει από παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, τερηδόνα,
  • Το μητρικό γάλα είναι αποστειρωμένο, φρέσκο και βρίσκεται πάντα στην σωστή θερμοκρασία,
  • Δίνει την ευκαιρία στη μητέρα και το βρέφος να έχουν συνεχή φυσική επαφή,
  • Προάγει την ανάπτυξη ψυχικού δεσμού μεταξύ μητέρας και βρέφους

Σχόλιο της διαιτολόγου :

Ένα επιπλέον όφελος είναι ότι το μωρό παίρνει από το στήθος της μητέρας του την ποσότητα του γάλακτος που θέλει και χρειάζεται. Έτσι βοηθάει να αναπτυχθεί ο μηχανισμός πείνας και κορεσμού και αποφεύγεται το overfeeding, δηλαδή το να πιέζεται το παιδί να φάει κι άλλο ενώ δεν πεινάει που μπορεί να γίνεται με το μπουκάλι. Οι γιατροί δίνουν συγκεκριμένες συστάσεις για το πόσα ml γάλακτος θα πρέπει να καταναλώσει το μωρό και πιέζουμε το βρέφος να το πιει όλο γιατί «πρέπει». Αυτό είναι κάτι που μπορεί να το ακολουθήσει για όλη του την ζωή.

Κάτι άλλο που πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή οι νέες μητέρες είναι το να διερευνούν το γιατί το μωρό τους κλαίει. Οι περισσότερες  μητέρες ερμηνεύουν το κλάμα ως ένδειξη πείνας και προσπαθούν να το ταίσουν. Αρχικά καλό θα ήταν να αποκλείσουν τους άλλους παράγοντες για τους οποίους θα μπορούσε να κλαίει το μωρό, ειδικά εάν δεν είναι η ώρα του να φάει. Είναι να ελέγξουμε αρχικά μήπως είναι λερωμένο. Επίσης όταν το μωρό έχει κολικούς κλαίει και σηκώνει τα ποδαράκια του προς τα επάνω. Εάν του δώσω φαγητό, ενώ κλαίει επειδή πονάει μπορεί να αρχίσει η διαδικασία ανακούφισης συναισθημάτων μέσω του φαγητού από αυτήν την ηλικία.

Πώς μπορώ να ξέρω ότι το μωρό μου παίρνει την ποσότητα γάλακτος που του είναι απαραίτητη;

Ενδείξεις ότι το βρέφος προσλαμβάνει την απαραίτητη ποσότητα γάλακτος είναι:

  1. εάν το μωρό ουρεί 6-8 φορές την ημέρα. Τα περισσότερα βρέφη που θηλάζουν θα έχουν κενώσεις τουλάχιστον 1-2 φορές την ημέρα για τις πρώτες εβδομάδες και μπορεί να έχουν κενώσεις μέχρι και 1 φορά για κάθε θηλασμό.
  2. εάν το βάρος του μωρού αυξάνεται ικανοποιητικά
  3. εάν έχει καλό χρώμα και
  4. εάν ο θηλασμός γίνεται κάθε 1 ½-3 ώρες, με το οποίο το βρέφος φαίνεται χαρούμενο.

Μητρικός θηλασμός – Πλεονεκτήματα για την μητέρα

(Από: Worthington-Roberts BS, Rodwell Williams S. Nutrition throughout the life cycle. Mc CrawHill, 3rd edition, 1996)

  • Προκαλεί συστολές στην μήτρα, βοηθώντας την έτσι να επανέλθει στην φυσιολογική πριν από την εγκυμοσύνη κατάσταση,
  • Μειώνει τον κίνδυνο αιμορραγίας μετά τον τοκετό,
  • Αναστέλλει την αναπαραγωγική διαδικασία, παρέχοντας μερική αντισυλληπτική προστασία,
  • Μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού,
  • Προστατεύει την υγεία των οστών,
  • Προστατεύει τα αποθέματα σιδήρου μέσω της απουσίας έμμηνης ρύσης,
  • Εξοικονομεί χρόνο, καθώς το μητρικό γάλα είναι παντού και πάντα έτοιμο, ενώ το τάισμα με τα γάλατα του εμπορίου χρειάζεται προετοιμασία, αποστείρωση, κτλ
  • Εξοικονομεί χρήματα (γάλα εμπορίου, συσκευές αποστείρωσης, κλπ)

Σχόλιο της διαιτολόγου :

Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης οι μέλλουσα μητέρα αποθηκεύει περίπου 2-4 κιλά λίπους, το οποίο χρησιμοποιείται όταν θα θηλάσει για να παρέχει ένα μέρος της επιπλέον ενέργειας που είναι αναγκαία για την παραγωγή γάλακτος.

Όταν θηλάζει λοιπόν, ενεργοποιείται το αποθηκευμένο λίπος για να καλύψει τις αυξημένες ενεργειακές της απαιτήσεις, με ορατά αποτελέσματα στο σώμα της μητέρας.

Σε έρευνες που έχουν γίνει φαίνεται ότι οι μητέρες που θήλαζαν αποκλειστικά τα μωρά τους για τους πρώτους 6 μήνες της ζωής τους, μείωσαν περισσότερο το σωματικό τους βάρος συγκριτικά με αυτές που μείωσαν τον θηλασμό, αντικαθιστώντας ένα μέρος αυτού με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος από τον 4ο μήνα και ύστερα, ενώ παράλληλα τα βρέφη που θήλαζαν αποκλειστικά για 6 μήνες ανέπτυξαν ταχύτερα τις κινητικές τους δεξιότητες.

Σε γενικές γραμμές, οι περισσότερες γυναίκες χάνουν περίπου 1 κιλό το μήνα, τους πρώτους 4-6 μήνες θηλασμού. Πάντως, η απώλεια σωματικού βάρους, μετά την αρχική μείωση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 1-1,5 κιλό τον μήνα για τους πρώτους 6 μήνες θηλασμού. Η απώλεια των κιλών της μητέρας, άμα θηλάζει, θα πρέπει να επέλθει με αργό και σταθερό τρόπο, καθώς η επάρκεια του γάλακτος για τον θηλασμό επηρεάζεται από την ενεργειακή πρόσληψη της μητέρας. Επομένως ένας περιορισμός στην ενέργεια που προσλαμβάνει η μητέρα, προκειμένου να χάσει γρήγορα βάρος, θα μπορούσε να μειώσει την ποσότητα του παραγόμενου γάλακτος, με αποτέλεσμα την αδυναμία κάλυψης των αναγκών του βρέφους και την υποβάθμιση της ανάπτυξής του.