Tag Archives: διαιτολόγιο

Οδηγός για φαγητό εκτός σπιτιού στην εφηβεία

4933735272_fa07ba8df9_z
Image credit : Joey
Μια από τις αγαπημένες διατροφικές συνήθειες των εφήβων είναι το γρήγορο φαγητό, αυτό δηλαδή που προορίζεται για γρήγορη κατανάλωση, χωρίς να απαιτεί την «ιεροτελεστία» του γεύματος. Η έξοδος σε φαστ-φουντ, πιτσαρία, σουβλατζίδικο, σαντουιτσάδικο (για φαγητό εκτός σπιτιού ) είναι για τους εφήβους κάτι περισσότερο από μια απλή βόλτα για να φάνε, ενώ ευχαρίστως απολαμβάνουν το γρήγορο φαγητό και στο σπίτι παραγγέλνοντας. Για τις αγαπημένες τους αυτές γευστικές προτιμήσεις οι έφηβοι ακούνε πολλά αρνητικά σχόλια, ειδικότερα από τους γονείς, αλλά και άλλους ενήλικες, διότι η ποιότητα του γρήγορου φαγητού σε γενικές γραμμές δεν το καθιστά μια θρεπτική επιλογή. Είναι αλήθεια ότι σε σχέση με το «σπιτικό», το γρήγορο φαγητό είναι σχεδόν πάντα πιο πλούσιο σε λίπος, ειδικά κορεσμένο λίπος, αλάτι, ζάχαρη και πιο φτωχό σε διαιτητικές ίνες και θρεπτικά συστατικά, όπως ο σίδηρος και το ασβέστιο. Επίσης, προωθείται το μεγάλο μέγεθος στις μερίδες που μπορεί να σερβιριστεί και είναι πιο πλούσιο σε θερμίδες, χωρίς παρόλα αυτά να είναι πάντα αποτελεσματικό στο να προκαλεί «χορτασμό». Τόσο εξαιτίας της σύστασής του σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά όσο και εξαιτίας άλλων αλλαγών που μπορεί να φέρει στο καθημερινό διαιτολόγιο του εφήβου, η τακτική του κατανάλωση δεν μπορεί να συμβαδίσει με τη λεγόμενη «ισορροπημένη διατροφή», την τόσο απαραίτητη σε όλους, αλλά ειδικότερα στους εφήβους.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να απολαμβάνεις το γρήγορο φαγητό, αρκεί να είναι σε ένα πιο προσεγμένο πλαίσιο. Η βασική αρχή άλλωστε για την ισορροπημένη διατροφή είναι ότι όλα τα τρόφιμα και γεύματα έχουν θέση, τηρουμένων των αναλογιών. Για να το εφαρμόσεις αυτό σε σχέση με το γρήγορο φαγητό, σημασία έχει και η συχνότητα και οι επιλογές. Δηλαδή, θα πρέπει πρώτα να ελέγξεις πόσο συχνά καταναλώνεις γρήγορο φαγητό, κρατώντας ίσως τη συνήθεια αυτή για την έξοδό σου και προσπαθώντας να μην εκτοπίζεις καθημερινά τα πιο θρεπτικά γεύματα. Έπειτα, ένα σπουδαίο «εργαλείο» είναι να τροποποιήσεις τις επιλογές σου σε γρήγορο φαγητό, ώστε να ελαχιστοποιήσεις τις λιγότερο υγιεινές επιλογές, και να μπορείς να διατηρήσεις συνολικά μια ποιοτική διατροφή και ένα υγιές βάρος. Για παράδειγμα, πολλά από τα εστιατόρια που σερβίρουν γρήγορο φαγητό προσφέρουν πιο υγιεινές εναλλακτικές επιλογές, ενώ υπάρχουν τρόποι να διαμορφώσεις κατάλληλα την παραγγελία σου. Για να το πετύχεις, ρίξε μια ματιά στις συμβουλές παρακάτω.

  1. Μην παραγγέλνεις τις μεγάλες μερίδες.

Συνήθως σε πολλά εστιατόρια το ίδιο τρόφιμο, π.χ. οι τηγανιτές πατάτες ή το αναψυκτικό, μπορεί να παραγγελθεί σε 3 διαφορετικά μεγέθη: μικρό, μεσαίο και μεγάλο, ή οι μερίδες ενός πιάτου διατίθενται σε μεγαλύτερο ή διπλάσιο μέγεθος, όπως είναι τα διάφορα μπέργκερς. Παρόλο που η μεγαλύτερη ποσότητα μπορεί να μην έχει μεγάλη διαφορά στην τιμή με τις μικρότερες, θα σου δώσει, αναλόγως με το τρόφιμο, πολλές επιπρόσθετες θερμίδες, λίπος, αλάτι ή ζάχαρη. Προσπάθησε, λοιπόν, να παραγγέλνεις τις μικρότερες μερίδες και να αποφεύγεις τις μεγάλες, ακόμα και εάν είναι μέρος ενός πιο οικονομικού πακέτου. Σκέψου άλλωστε ότι η ύπαρξη των μεγαλύτερων μερίδων σε ευνοϊκότερη τιμή είναι ουσιαστικά ένα τέχνασμα του μάρκετινγκ για να ευνοεί τη μεγαλύτερη κατανάλωση.

  1. Απόφυγε τις σάλτσες («σως»). 

Οι πρόσθετες σως, όπως η μαγιονέζα, οι σως τυριού, τα «salad dressings», περιέχουν πολλές θερμίδες και λίπος. Για να μειώσεις αυτές τις θερμίδες ζήτησε την παραγγελία σου χωρίς την σως ή ζήτησέ τη ξεχωριστά στο πλάι. Με αυτό τον τρόπο μπορείς να προσθέσεις εσύ λιγότερη, αφού στα περισσότερα εστιατόρια η ποσότητα που σου δίνουν είναι αρκετά μεγάλη. Εάν υπάρχουν, θα μπορούσες ίσως να διαλέξεις και κάποια light εκδοχή, χωρίς όμως να βάλεις μεγαλύτερη ποσότητα. Στις σαλάτες μπορείς να επιλέξεις αντί για κάποια σως μαγιονέζας, μια σως μουστάρδας, γιαουρτιού ή μόνο ελαιόλαδο ή ξύδι μπαλσάμικο.

  1. Απόφυγε τις τηγανιτές επιλογές.

Οι περισσότερες επιλογές σε ένα εστιατόριο γρήγορου φαγητού αφορούν τηγανιτά τρόφιμα, με κύριο τις τηγανιτές πατάτες αλλά και άλλα, όπως το ιδιαιτέρως δημοφιλές τηγανιτό παναρισμένο κοτόπουλο. Ο προβληματισμός σε σχέση με το τηγάνισμα έχει να κάνει και με τις θερμίδες και με την ποιότητα: με το τηγάνισμα το τρόφιμο απορροφά πολύ λάδι, ώστε του προστίθενται πολλές θερμίδες, η ποιότητα του λαδιού που χρησιμοποιείται στα εστιατόρια γρήγορου φαγητού δεν είναι ιδιαιτέρως καλή, ενώ η ίδια η διαδικασία του τηγανίσματος αλλοιώνει την ποιότητα κάποιων λιπαρών οξέων που περιέχει το λάδι, υποβαθμίζοντας τη θρεπτική του αξία. Σε πολλά εστιατόρια θα βρεις και ψητές εκδοχές των τροφίμων που σου αρέσουν, τις οποίες θα μπορούσες να δοκιμάσεις ως εναλλακτικές, ενώ μην ξεχνάς και την επιλογή του «λιγότερου» (π.χ. μικρότερη μερίδα ή μοίρασμα της μερίδας!).

  1. Επίλεξε το παιδικό μενού.

Στο παιδικό μενού οι μερίδες είναι μικρότερες και τα τρόφιμα σε πιο απλή ή «light» έκδοση. Φαίνεται δηλαδή ότι τα παιδικά πιάτα συνδυάζουν κάποιες από τις αρχές που αναφέρθηκαν παραπάνω, και θα μπορούσαν να αποτελούν μια επιλογή σου όταν θες να φας γρήγορο φαγητό.

  1. Απόφυγε τα αναψυκτικά.

Τα αναψυκτικά στα εστιατόρια γρήγορου φαγητού θεωρούνται «must»: προωθούνται ως συνοδευτικά όλων των πιάτων και αποτελούν μέρος πολλών συνδυαστικών πιάτων. Η κατανάλωσή τους στα εστιατόρια γρήγορού φαγητού ευνοείται και από την υψηλή περιεκτικότητα των τροφίμων σε αλάτι, η οποία σε κάνει τελικά να διψάς. Όμως, τα αναψυκτικά δεν συστήνονται για την καλή ενυδάτωση. Το καλύτερο μέσο ενυδάτωσης είναι το νερό, και το να μάθεις να συνοδεύεις τα γεύματά σου με νερό θα είναι μια καλή μακροχρόνια συνήθεια. Επίσης, τα αναψυκτικά light θα μπορούσαν να αποτελούν εναλλακτικές των κανονικών από την άποψη μόνο των θερμίδων και της ζάχαρης, τις οποίες ουσιαστικά τα light περιέχουν σε μηδενικές ποσότητες.

  1. Απόφυγε τις πιο λιπαρές επιλογές.

Για παράδειγμα, όταν είναι να φας σουβλάκια, απόφυγε τον γύρο -χοιρινό ή κοτόπουλο- και προτίμησε τα πιο άπαχα κρέατα, όπως τη μορφή σε καλαμάκι. Παράγγειλε, επίσης, αλάδωτη πίτα στο σουβλάκι και απόφυγε να προσθέσεις τηγανιτές πατάτες και σως. Ένα σουβλάκι με αλάδωτη πίτα, κοτόπουλο, λαχανικά και γιαούρτι έχει σχεδόν τις μισές θερμίδες από το κλασσικό σουβλάκι με γύρο κοτόπουλο, πατάτες και σως μαγιονέζας.

  1. Διαμόρφωσε την πίτσα σου διαφορετικά.

Παράγγειλε μια πίτσα με πολλά λαχανικά και λεπτή ζύμη. Απόφυγε τα πολλά αλλαντικά και τα διαφορετικά τυριά, προσπαθώντας να βάλεις μόνο ένα είδος αλλαντικού και μόνο ένα είδος τυριού ή ακόμα και ένα από τα δύο. Επίσης, συνοδευτικά μπορείς να παραγγείλεις μια σαλάτα, ώστε να σε χορτάσει πιο εύκολα, και βέβαια μοιράσου την πίτσα με τους φίλους σου!

  1. Υπάρχουν και άλλες επιλογές!

Υπάρχουν και άλλες επιλογές για γρήγορο φαγητό! Μπορείς να παραγγείλεις ένα σάντουιτς, μια μπαγκέτα ή μια κρέπα, τα οποία συνήθως είναι πιο «ελαφριά» από την άποψη των θερμίδων και του λίπους σε σχέση με τις άλλες επιλογές που συνήθως υπάρχουν στα εστιατόρια γρήγορου φαγητού. Τα σημεία, βεβαίως, που αναφέρθηκαν και παραπάνω ισχύουν και εδώ, π.χ. προσπάθησε να προσθέσεις όσο το δυνατόν λιγότερα υλικά, με εξαίρεση τα λαχανικά, απόφυγε τις τηγανιτές πατάτες και τις σως, και επίλεξε το μέγεθος ανάλογα με την πείνα σου και όχι με την προσφορά!

Σύμφωνα με τις συστάσεις της Εθνικής Δράσης Υγείας για τη Ζωή των Νέων, www.eyzin.minedu.gov.gr

Απαλλαχτείτε από το διαιτολόγιο!

5352644013_4ab2dbacba_z
Image credit: Lydia
Έχετε ένα ψυγείο γεμάτο από διαιτολόγια; Λέτε κάθε μέρα να ξεκινήσετε να ακολουθείτε το «χαρτάκι» που έχετε από την τελευταία φορά που κάνατε δίαιτα και όμως κάθε μέρα τελικά το αναβάλλετε; Χάνετε βάρος και τελικά το ξαναπαίρνετε και ίσως και ακόμα περισσότερο;

Απαλλαχτείτε από τα «χαρτάκια» σας! Το ότι κάποτε μπορούσατε και το εφαρμόζατε και «είχε αποτέλεσμα», δεν σημαίνει ότι θα έχει για πάντα! Πηγαίνετε σε έναν πτυχιούχο διαιτολόγο και σταματήστε να τον πιέζετε να σας δώσει το «μαγικό χαρτί». Γιατί;

  • Κανένας δεν ξέρει καλύτερα από εσάς το πόσο πολύ πεινάτε. Ας πάρουμε ένα παράδειγμα. Ας πούμε ότι δύο μέρες έχετε στο διαιτολόγιό σας γραμμένο να φάτε το ίδιο πρωινό και το ίδιο δεκατιανό (πχ. 1 μήλο και 2 κριτσίνια) και την μία μέρα κάθεστε σε μία καρέκλα επί 3 ώρες μέχρι να φάτε το δεκατιανό και την άλλη μέρα επί 3 ώρες περπατάτε προκειμένου να κάνετε τις δουλειές σας στην καθημερινότητά σας. Την πρώτη μέρα το 1 μήλο και 2 κριτσίνια μπορεί να σας δίνει παραπάνω ενέργεια από ότι χρειάζεστε και την δεύτερη μπορεί να μην αρκεί για να σας καλύψει.
  • Κανένας δεν ξέρει καλύτερα από εσάς τι επιθυμείτε να φάτε σε μία δεδομένη στιγμή. Μπορεί ο διαιτολόγος σας να σας γράφει ότι πρέπει να φάτε 1 μήλο και 2 κριτσίνια και εσείς να θέλετε να φάτε την συγκεκριμένη ημέρα αχλάδι και βούτηγμα. Επειδή το γράφει το «χαρτάκι» όμως, εσείς θα αισθάνεστε υποχρεωμένοι να φάτε αυτό που λέει, για να μην «χαλάσει η δίαιτα». Και έτσι ήδη αισθάνεστε στερημένοι.
  • Κανένας δεν μπορεί να ξέρει, ούτε εσείς, ούτε ο διαιτολόγος σας, που θα είστε για παράδειγμα την Τρίτη το βράδυ και τι μπορείτε να βρείτε εκεί που είστε ή τι θέλετε να φάτε. Αν για παράδειγμα το διαιτολόγιό σας, σας υπαγορεύει να φάτε «τοστ με σαλάτα» και εσάς σας προτείνει η παρέα σας να βγείτε έξω σε ένα μεζεδοπωλείο, υπάρχουν 3 ενδεχόμενα:
    1. Να φάτε το τοστ με την σαλάτα και να αρνηθείτε την πρόταση για έξοδο, προκειμένου να μην χαλάσετε την δίαιτα.
    2. Να φάτε το τοστ με την σαλάτα, να βγείτε με την παρέα σας και να καταπιέζεστε που δεν μπορείτε να αφεθείτε να περάσετε καλά και ξένοιαστα.
    3. Να μην φάτε το τοστ και την σαλάτα, να βγείτε με την παρέα σας και να φάτε ό,τι βρείτε μπροστά σας χωρίς έλεγχο, όχι τόσο επειδή πεινάτε πολύ, όσο γιατί αισθάνεστε ότι χαλάσατε την δίαιτα, οπότε «ας του δώσω να καταλάβει!». Με λίγα λόγια θα καταλήξετε να κάνετε υποτροπή. Και μετά θα αισθάνεστε τύψεις που «χαλάσατε την δίαιτα» και είτε θα ξαναμπείτε στην διαδικασία απογοητευμένοι, είτε μπορεί να σταματήσετε και τελείως την προσπάθεια που κάνετε να αλλάξετε το βάρος σας.
    Και στα 3 ενδεχόμενα θα κάνετε κάτι διαφορετικό από αυτό που θα θέλατε και δεν θα απολαύσετε το βράδυ σας. Όποια συμπεριφορά και αν επιλέξετε, είναι κάτι που σας στερεί την απόλαυση, την προσωπική επιλογή και τον αυθορμητισμό. Σίγουρα θα είναι μία συμπεριφορά που δεν πρόκειται να την κάνετε μακροπρόθεσμα, όταν σταματήσετε την δίαιτα. Και επομένως θα ξαναπάρετε αργά ή γρήγορα το χαμένο σας βάρος.

Μα θα με ρωτήσετε : «Και τι πρέπει να κάνω λοιπόν προκειμένου να χάσω βάρος; Πώς θα χάσω χωρίς πρόγραμμα

Και θα σας απαντήσω με την εκπαίδευση!
Για να χάσετε βάρος μακροπρόθεσμα, δεν πρέπει να αισθάνεστε ότι είστε σε τιμωρία, ούτε να απομονώνεστε κοινωνικά.

  • Θα πρέπει να εκπαιδευτείτε στο πώς να προσαρμόσετε την απώλεια βάρους σας στον δικό σας τρόπο ζωής.
  • Να μάθετε να ακούτε τις ανάγκες του οργανισμού σας και να καταλαβαίνετε πότε πεινάτε και πότε χορταίνετε.
  • Εάν έχετε κάποιο πρόβλημα υγείας ή αν είστε εγκυμοσνούσα ή θηλάζουσα, να ενημερωθείτε για αυτό από τον διαιτολόγο σας και να εκπαιδευτείτε στο πώς θα μπορούσατε να το ελέγξετε μέσω της διατροφής σας, λαμβάνοντας υπόψη ίσως τις πιο συγκεκριμένες συστάσεις του.
  • Να μάθετε το τι λαμβάνει υπόψη ένας διαιτολόγος όταν βγάζει ένα διαιτολόγιο, ώστε να είστε ανεξάρτητοι και ευέλικτοι και να ξέρετε πώς μπορείτε να φάτε, όπου κι αν είστε, είτε είναι χειμώνας είτε καλοκαίρι, είτε βγείτε έξω για φαγητό είτε μείνετε σπίτι, είτε είναι γιορτές είτε όχι.
  • Να μάθετε τι θα είναι καλό να κάνετε και γιατί!
  • Να μάθετε να απολαμβάνετε το φαγητό και να σταματάτε στο σημείο που θα πάρετε την μέγιστη δυνατή απόλαυση και τις ελάχιστες δυνατές ενοχές.
  • Να μάθετε πώς να διαχειρίζεστε τις δικές σας «παγίδες» και τις δικές σας «αδυναμίες» που σας «επιβαρύνουν».
  • Να μάθετε πώς να διαχειρίζεστε μία υποτροπή και να αποδεχτείτε ότι είναι φυσιολογικό να συμβαίνει. Κανένας άνθρωπος δεν τρώει με τον ίδιο τρόπο 365 μέρες τον χρόνο.
  • Να μάθετε να αγαπάτε τον εαυτό σας και να προσπαθείτε να κάνετε ότι καλύτερο μπορείτε για αυτόν!

Όπως το να πάρετε το επιπλέον βάρος σας, έγινε με την προσωπική σας παρέμβαση, έτσι θα πρέπει να το χάσετε κιόλας. Ο διαιτολόγος σας, θα σας δώσει την γνώση και την υποστήριξη για να καταφέρετε τον στόχο σας. Κανένας δεν μπορεί να το κάνει αυτό για εσάς, παρά μόνο εσείς οι ίδιοι! Και αυτή θα είναι μία γνώση που θα έχετε εφόρου ζωής!