Category Archives: Διατροφικές Διαταραχές

Αδυνάτισες! Πότε και γιατί δεν πρέπει να το λες σε μία γυναίκα…

Image credit : barrasa8

Είναι πραγματικά η πιο φυσική αντίδραση για μία γυναίκα! Βλέπουμε μία φίλη, συνάδελφο, μέλος της οικογένειας ή γνωστό που έχει χάσει εμφανώς βάρος  και του/της λέμε “Μπράβο!! Αδυνάτισες! Πόσο σου πάει!”

Αυτές οι δηλώσεις γίνονται συνήθως με τις καλύτερες προθέσεις. Είμαστε πραγματικά χαρούμενοι για αυτό το πρόσωπο, θέλουμε να  του δείξουμε ότι η σκληρή δουλειά και οι θυσίες του γίνονται αντιληπτές και αξίζει την αναγνώριση. Θα ήθελα όμως να αναφέρω κάτι που σίγουρα ακούγεται αμφιλεγόμενο: Θα πρέπει όλοι να σκεφτόμαστε καλά πριν  αναγνωρίσουμε ή  θαυμάσουμε την ορατή απώλεια βάρους κάποιου. Γιατί;

Αρχικά, εμείς δεν γνωρίζουμε πάντα  το πώς ή το γιατί αυτό το άτομο έχει χάσει το βάρος για το οποίο εμείς το επαινούμε. Για παράδειγμα, θα μπορούσε η απώλεια βάρους του να είναι αποτέλεσμα του στρες από μία δύσκολη κατάσταση. Όπως ένας θάνατος στην οικογένεια ή η διάγνωση κάποιας ασθένειας. Δεν γνωρίζουμε τι αυτό το άτομο έχει επιλέξει να μας εμπιστευτεί και με έναν τέτοιο έπαινο μπορεί να το φέρουμε σε δύσκολη θέση (και εκείνο και εμάς). Είτε να μας αποκαλύψει το λόγο για τον οποίο έχασε βάρος ή απλά να μας χαμογελάσει και να πρέπει να αντέξει την έλλειψη της δικής μας ενσυναίσθησης.

Ακόμα και όταν κάποιος δεν βρίσκεται σε μια δύσκολη κατάσταση, δεν γνωρίζουμε πώς έχει φθάσει στην απώλεια βάρους της/του. Μερικές φορές – ίσως και πιο συχνά από ό, τι αντιλαμβανόμαστε – η απώλεια βάρους δείχνει μια διατροφική διαταραχή ή μια αρνητική εικόνα  σώματος. Επιβεβαιώνοντας θετικά την απώλεια βάρους κάποιου, ο οποίος ενδέχεται να έχει Νευρική Βουλιμία ή Ανορεξία (και μπορεί να μην το έχει αναγνωρίσει), ρίχνουμε το λάδι στη φωτιά!  Σύμφωνα με τον  National Eating Disorders Association, δέκα εκατομμύρια γυναίκες και ένα εκατομμύριο άνθρωποι ζουν με Ανορεξία ή Βουλιμία. Και είναι πιθανό ότι εκατομμύρια άλλοι ζουν με μία από αυτές τις διαταραχές στα κρυφά, διότι τέτοιου είδους ασθένειες που σχετίζονται με το φαγητό και το σώμα, ειδικά η Βουλιμία, χαρακτηρίζονται από μία ιδιαίτερα μυστικοπαθή συμπεριφορά.

Έτσι, όταν εμείς ενεργά και δημοσίως επαινούμε κάποιον για την απώλεια βάρους (ειδικά  νεαρές γυναίκες/κορίτσια), τον επαινούμε γιατί ακολουθεί μία υγιεινή και ισορροπημένη προσέγγιση στη ζωή ή γιατί αντιμετωπίζει κάποια κρίσιμη κατάσταση για την ψυχική του υγεία;  Μήπως λανθασμένα ενθαρρύνουμε κάποιον να συνεχίσει την διαδικασία απώλειας βάρους, που αν γίνει ανεξέλεγκτη, μπορεί να οδηγήσει και στο θάνατό του; Από πότε το αδυνάτισμα έγινε τόσο καλό; Εμείς μπορεί να πιστεύουμε ότι γινόμαστε αγενής αν δεν επαινέσουμε κάποιον για την απώλεια βάρους  – σαν να μην αναγνωρίζουμε τη σκληρή του προσπάθεια. Γιατί ίσως να αισθανόμαστε ότι μαζί με τα κιλά που «έχασε», έχει «ρίξει» και τον πόνο του παρελθόντος να τα «κουβαλάει». Μία συχνά λανθασμένη υπόθεση που καθρεπτίζει το πώς εμείς θα αισθανόμασταν με παραπάνω κιλά ή πώς εμείς θα βιώναμε μία απώλεια βάρους. Δεν ξέρουμε πώς αυτός αισθάνεται.

Δεν υπονοώ ότι δεν πρέπει ποτέ να συγχαρούμε κάποιον επειδή είναι ελκυστικός και όμορφος. Δεν είμαστε όμως σε θέση να γνωρίζουμε τι χρειάζεται κάποιος και τι δεν χρειάζεται, παρά μόνον εάν ρωτήσουμε; Και υπάρχουν άνθρωποι που έχουν χάσει βάρος και πραγματικά αναμένουν την φραστική υποστήριξη και προσοχή μας. Όμως θα πρέπει να αξιολογήσουμε κατά πόσο αυτές τις δηλώσεις επιβεβαίωσης της ομορφιάς του, αυτό το άτομο τις έχει ακούσει και στο παρελθόν από εμάς. Μήπως αναφέροντάς τες τώρα, υποδηλώνουν ότι τώρα έγινες πιο αποδεκτός και άξιος για εμένα και καλύτερος απ’ ότι ήσουν στο παρελθόν. Μήπως υποδηλώνουν ότι σε θέλω μόνο αδύνατο!

Επίσης, δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει πίσω από αυτή την απώλεια βάρους που πάμε να επιβραβεύσουμε και ίσως να μην μάθουμε ποτέ πραγματικά, παρά μόνο εάν είχαμε χτίσει μία οικεία, ανοικτή σχέση με αυτό το άτομο. Και πάλι δεν γνωρίζουμε τι επέλεξε να μοιραστεί μαζί μας. Έτσι, οφείλουμε να θέσουμε στον εαυτό μας ένα ερώτημα; Το άτομο αυτό έχει μοιραστεί μαζί μας αυτή την τόσο προσωπική προσπάθεια; Ξεκίνησε ο ίδιος μία συζήτηση πάνω στο θέμα της απώλειας βάρους του;

Και όταν λέμε πράγματα όπως : «Είσαι τόσο όμορφη!», όταν δεν τα έχουμε πει ποτέ πριν στο παρελθόν, τι θα συμβεί εάν υποτροπιάσει, όπως κάνουν πολλοί άνθρωποι, και ξαναπάρει το βάρος. Όταν δίνουμε τη λέξη «όμορφη» στη νέα τους αδυνατισμένη μορφή, τι θα σκεφτόντουσαν τότε; Δεν θα είναι πλέον τόσο όμορφη ή ελκυστική για εσάς; Είναι το αντίθετο της όμορφης τώρα που πλέον δεν είναι αδύνατη;

Είναι δύσκολο να μην επαινέσουμε κάποιον για το βάρος που έχασε (ειδικά όταν μία κοινωνία με τα πρότυπα σώματος, μας προστάζει να το κάνουμε). Θέλετε όμως να προχωρήσετε σε μία μυστική συμφωνία ότι τον προτιμάτε αδύνατο; Άλλωστε μόνο εξωτερικά έχει αλλάξει. Για εσάς είναι πάντα αυτός που ξέρατε και σας άρεσε. Θέλετε να τον κάνετε να αισθανθεί το αντίθετο;

Γράφει η Μαρία Σαμιώτη, Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια με Εξειδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές & Παχυσαρκία (www.relatecenter.gr)

Κατηγορίες Διατροφικών Διαταραχών στα παιδιά

312427606_defa0dfaa8_z

Image credit : Bruce Tuten

Τα είδη διατροφικών διαταραχών που πάσχουν τα παιδιά είναι διαφορετικά από αυτά που υποφέρουν οι έφηβοι και οι ενήλικες.

Προκαλούν πρόβλημα στην ανάπτυξη του παιδιού με καταστρεπτικές συνέπειες για την υγεία του και η έγκαιρη διάγνωση τους κρίνεται απαραίτητη.

-Υπάρχουν πολλές διαφορετικές διατροφικές διαταραχές που παρουσιάζονται στην παιδική ηλικία
-Οι διατροφικές διαταραχές στα παιδιά έχουν διαφορετικές αιτίες
-Έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά
-Χρειάζονται διαφορετικά είδη θεραπείας

Κατηγορίες διατροφικών διαταραχών στα παιδιά


1. Επιλεκτικότητα στη τροφή

-Τα παιδιά τρώνε δύο με τρία φαγητά μόνο, για τουλάχιστον δύο χρόνια
-Δεν θέλουν να δοκιμάσουν καινούργια φαγητά
-Η συμπεριφορά τους συνήθως είναι φυσιολογική
-Πολλά μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας, εάν η διατροφή τους περιορίζεται κυρίως σε σνακ πλούσια σε ζάχαρη
-Όσον αφορά το βάρος τους μπορούν να έχουν χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό

2. Παιδιά “χωρίς όρεξη”
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μικές ποσότητες φαγητού απʼότι ενδείκνυται για την ηλικία τους
-Η ποικιλία της διατροφής τους είναι φυσιολογική
-Αυτά τα παιδιά φαίνονται υγιή, είναι όμως αδύνατα και το ύψος τους είναι χαμηλό
-Πολλές φορές κάποιο μέλος της οικογένειας της έχει ιστορικό αυτού

3. Φοβία για το φαγητό
-Αυτά τα παιδιά συνήθως θα είναι πολύ διστακτικά στο να φάνε και να πιούν, το οποίο προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία τους
-Μπορεί να αποφεύγουν φαγητά που έχουν συγκεκριμένε υφές κυρίως γιατί φοβούνται να καταπιούν
-Έχουν κάποια τραυματική εμπειρία που ίσως προκάλεσε τη φοβία
-Κυρίως φοβούνται gagging και choking, ή το να νιώσουν άρρωστα και συνήθως διαμαρτύρονται ότι το τάισμα πονάει
-Συνήθως νιώθουν αγχωμένα και φοβισμένα να φάνε καινούργια φαγητά ή φαγητά που δε τους αρέσουν

4. ΄Αρνηση τροφής
-Κυρίως παρουσιάζεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, όπου η άρνηση φαγητού τα βοηθούν να καταφέρνουν να περνάει το δικό τους
-Αυτό όμως μπορεί να συνεχιστεί και σε μεγαλύτερη ηλικία, όπου το κύριο χαρακτηριστικό είναι μια ασταθή άρνηση φαγητού
-Αυτά τα παιδιά συνήθως τρώνε τα αγαπημένα τους φαγητά χωρίς κανένα πρόβλημα
-Μπορεί να αρνηθούν να φάνε μόνο όταν είναι με συγκεκριμένα άτομα ή σε συγκεκριμένες καταστάσεις, παραδείγματος χάριν αρνούνται να φάνε στο σχολείο, αλλά τρώνε κανονικά στο σπίτι
-Παιδιά θλιμμένα ή στενοχωρημένα κρύβονται συνήθως πίσω από αυτή τη διατροφική διαταραχή

5. Ανάρμοστη υφή φαγητού για την ηλικία του παιδιού
-Η κυριότερη ένδειξη αυτής της διαταραχής είναι η άρνηση του παιδιού να φάει στερεά φαγητά που απαιτούν μάσημα και δάγκωμα
-Συνήθως φτύνουν το φαγητό, αρνούνται να φάνε οτιδήποτε περιέχει συμπαγή κομματάκια φαγητού και κάνουν gagging
-Αποφεύγουν να τρώνε ορεκτικά
-Η πλειψηφία τους έχει κανονικό βάρος, αλλά μερικά μπορεί να είναι κάτω του φυσιολογικού

6. Αποφυγή φαγητού -συναισθηματικη διαταραχή

-Συνήθως παρουσιάζεται σε παιδιά ηλικίας 5-16 χρονών
-Τα παιδιά συνήθως αντιμετωπίζουν κάποιο συναισθηματικό πρόβλημα, όπως λύπη για κάποιο οικογενειακό θέμα και αυτό επηρεάζει την όρεξη τους να φάνε
-Αυτά τα παιδιά δεν ανησυχούν για το βάρος τους και πολλές φορές ίσως πούν ότι πρέπει να κερδίσουν βάρος,αλλά δεν μπορούν να φάνε

7. Διάχυτη άρνηση τροφής

-Τα παιδιά αυτά αρνούνται να μιλήσουν, να φάνε, να περπατήσουν και γενικά να προσέξουν τον εαυτό τους
-Ιατρικές εξετάσεις δεν φανερώνουν προβλήματα υγείας
-Είναι πολύ αποφασιστικά, φοβισμένα και θυμωμένα
-Συνήθως έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση ή σωματική βία μέσα στην οικογένεια.

8. Νευρογενη ανορεξία
-Αυτά τα παιδιά σχολούνται συνεχώς με το σώμα τους
-Έχουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα για το σώμα τους και δεν τρώνε αρκετή ποσότητα φαγητού για την ηλικία τους
-Έχουν μια έντονη ανάγκη να χάσουν βάρος και έτσι αποφεύγουν να τρώνε
-Αποφεύγουν φαγητά πλούσιας θερμιδικής αξίας και τρώνε μικρές ποσότητες
-Αν φάνε υπό το αίσθημα πείνας θα προσπαθήσουν με εμετούς, καθαρτικά και υπεργυμναστική να απαλλαγούν από αυτό
-Σαν προσωπικότητες είναι τελειομανείς

9. Νευρογενή βουλιμία
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μεγάλες ποσότητες φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα
-Τρώνε μεγάλες ποσότητες του ίδιου φαγητού ή ένα ασυνήθιστο συνδιασμό φαγητών
-Μετά την υπερβολική κατανάλωση φαγητου, νιώθουν ένοχα και προσπαθούν να απαλλαγούν από το φαγητό που μόλις έφαγαν χρησιμοποιώντας καθαρτικά
-Τους απασχολεί η εικόνα του σώματός τους και το βάρος τους
-Είναι πολύ κριτικά με τον εαυτό τους
-Το βάρος μπορεί να είναι χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό και αυτό δυσκολεύει στο να το αντιληφθούν οι γονείς.

Συμπεριφορές και συμπτώματα Διατροφικών Διαταραχών

6817324735_4f53bb3cd9_zImage credit :  Rega Photography

Σε περίπτωση που διαπιστώσετε ότι το παιδί σας ή κάποιο συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο παρουσιάζει κάποια από τα παρακάτω συμπτώματα διατροφικών διαταραχών ή συμπεριφορές καλό θα ήταν να θορυβηθείτε και να αναζητήσετε την βοήθεια κάποιου ειδικού.

  1. Δραματική μείωση βάρους σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
  2. Φορούν φαρδιά και σκούρα ρούχα για να κρύψουν το μέγεθος του σώματός τους.
  3. Εμμονή με το βάρος και παραπονιούνται συνεχώς για αυτό.
  4. Εμμονή με τις θερμίδες και τα λιπαρά που περιέχουν ο τροφές.
  5. Εμμονή με τη συνεχή άσκηση.
  6. Συχνές επισκέψεις στη τουαλέτα αμέσως μετά από κάθε γεύμα.
  7. Οφθαλμοφανής περιορισμός της τροφής και υποσιτισμός.
  8. Ύπαρξη συχνών βουλιμικών κρίσεων.
  9. Χρήση ή απόκρυψη χρήσης χαπιών διαίτης ή καθαρτικών.
  10. Κοινωνική απόσυρση, φόβος να τρώνε μπροστά στους άλλους.
  11. Ασυνήθιστο τελετουργικό λήψης τροφών όπως να γυρίζουν το φαγητό γύρω – γύρω από το πιάτο για να φαίνεται ότι τρώνε, να κόβουν σε υπερβολικά μικρά κομματάκια την τροφή, να αποφεύγουν να φέρουν σε επαφή το πιρούνι με το στόμα, μασούν και φτύνουν το φαγητό χωρίς να το καταπίνουν, κρύβουν το φαγητό μέσα στα κρεβατοσκεπάσματα και μετά το πετούν.
  12. Κρύβουν τροφές σε περίεργα μέρη όπως κουρτίνες, ντουλάπες, βαλίτσες, κάτω από τραπέζι ώστε να αποφεύγουν (ανορεξία) ή να το φάνε αργότερα (βουλιμία).
  13. Αόριστα και ασαφή, μυστικές μεθόδους πρόσληψης της τροφής.
  14. Εμμονή με το μαγείρεμα, διαβάζουν βιβλία που αφορούν την απώλεια βάρους και τις διατροφικές διαταραχές.
  15. Αυτοκατηγορία ύστερα από κατανάλωση τροφής.
  16. Τριχόπτωση. Ωχρή ή γκρι εμφάνιση του δέρματος.
  17. Ζαλάδες και πονοκέφαλοι.
  18. Συχνά ερεθισμένος ο λαιμός.
  19. Πολύ χαμηλή αυτοπεποίθηση, συναισθήματα απαξίωσης θεωρώντας συχνά τους εαυτούς ηλίθιους και χονδρούς. Ανάγκη για αποδοχή και αναγνώριση από τους άλλους.
  20. Παραπονιούνται συχνά ότι κρυώνουν.
  21. Υπόταση.
  22. Απώλεια περιόδου.
  23. Τελειομανής προσωπικότητα.
  24. Απώλεια σεξουαλικής επιθυμίας.

Πώς διαμορφώθηκε η αρνητική εικόνα σώματος

5116145499_267de3480d_zImage credit : TinyTall

Σε όλη την ιστορία μέχρι και σήμερα, ένα βασικό πιστεύω του πολιτισμού μας είναι ότι οι γυναίκες πρέπει να έχουν ένα συγκεκριμένο τύπο σώματος. Όταν οι εικόνες ομορφιάς αλλάζουν, τα γυναικεία σώματα αναμένεται να αλλάξουν.

Διαφορετικά σχήματα σώματος ήταν της μόδας για γυναίκες στις διάφορες εποχές. Παραδείγματα ρύθμισης της γυναικείας σιλουέτας είναι το φάσκιωμα των ποδιών στην αρχαία Κίνα, το τέντωμα των χειλιών στις γυναίκες της Αφρικής και οι κορσέδες του 19ου αιώνα που πίεζαν τα εσωτερικά όργανα μίας γυναίκας.

Μόλις έναν αιώνα πριν, το ιδανικό γυναικείο σώμα ήταν το αντίθετο από ότι είναι σήμερα. Η διπλωμένη σάρκα, η σημερινή κυτταρίτιδα, ήταν όμορφα. Το πάχος θεωρούνταν ως σημάδι ενέργειας και υγείας.  Η λεπτή σιλουέτα που ψάχνουμε σήμερα θεωρούνταν άρρωστη και ένα σημάδι κακής υποψήφιας νύφης. Γύρω στην αλλαγή του αιώνα, η σφριγιλότητα έγινε περισσότερο της μόδας αν και για τα σημερινά δεδομένα πάλι υπέρβαρη θα φαινόταν.

Με το πέρασμα του 1920 οι βικτοριανές κλεψύδρες έδωσαν τόπο στη λεπτή πλάκα, που έδενε το στήθος της για να επιτύχει το προφίλ  πλάκας που φαινόταν τόσο καλό κατά την εποχή του Charleston. Με το που ωρίμασε και αυτό το στυλ, η αισθησιακή Marilyn Monroe στα 1950 έθεσε νέα δεδομένα για τις γυναίκες. Τώρα χρειαζόντουσαν να ξαναχτίσουν τις καμπύλες που είχαν προσπαθήσει να λιώσουν, να δέσουν και να περιορίσουν.

Στα 1960 ήρθε η Twiggy. Είχε πολύ χαμηλό βάρος, και το σώμα της ήταν χωρίς καμπύλες. Το 1980 το ιδανικό ομορφιάς παρέμεινε αδύνατο αλλά απαιτούσε μία πιο τονωμένη και γυμνασμένη εμφάνιση. Οι γυναίκες δεν μπορούσαν απλά να κάνουν μόνο δίαιτα για να φτάσουν το επιθυμητό μέγεθος. Υπήρχε νέα πίεση να κάνουν επιπλέον γυμναστική για να επιτύχουν την κατάλληλη εμφάνιση. Στα 1990 το ιδανικό σώμα είναι πολύ αδύνατο, και με μεγάλο στήθος, ένας σχεδόν αδύνατος συνδυασμός.

Σήμερα το ιδανικό συνδυάζει τόσο αντίθετα χαρακτηριστικά, όπως ερωτική πολυπλοκότητα με αφελή αθωότητα, και  μία ευαίσθητη χάρη με μύες, ωριμότητα με νεότητα.

Πιέσεις για να καταφέρουν τις αντικρουόμενες απαιτήσεις και να συμβαδίσουν με εικόνες στο ιδανικό σώμα είναι στρεσογόνες και έχουν ως αποτέλεσμα η πλειονότητα των δυτικών γυναικών να υποφέρει από μία αρνητική εικόνα σώματος.

Παρορμητική υπερφαγία (Αδηφαγική Διαταραχή)

2401027736_a1a8eef745_zImage credit : MissTurner

Όταν ακούμε τον όρο διατροφική διαταραχή, συνήθως στο μυαλό μας έρχεται η νευρική ανορεξία και η νευρική βουλιμία. Η αλήθεια είναι όμως, ότι αυτές παρουσιάζονται περισσότερο κυρίως λόγω του ότι συνήθως συνοδεύονται από εκκαθαριστικές μεθόδους (εμετό, καθαρκτικά, χάπια διαίτης, υπεργυμναστική, κτλ), οι οποίες μπορούν να φτάσουν σε σημείο να είναι απειλητικές για την ίδια την ζωή κάποιου.

Ωστόσο υπάρχουν και άλλες διατροφικές διαταραχές, οι οποίες μάλιστα είναι και πιο συχνές και οι περισσότεροι δεν τις αντιλαμβάνονται ως απειλητικές για την υγεία. Αυτό όμως δεν ισχύει.

Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσουμε για την αδηφαγική διαταραχή η οποία μάλιστα είναι πολύ συνηθισμένη.

Αυτή η διατροφική διαταραχή χαρακτηρίζεται από:

  • Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας που συνήθως χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποσότητα κατανάλωσης τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα, πχ. μέσα σε 2-3 ώρες
  • Συνοδεύονται κυρίως από την αίσθηση απώλειας ελέγχου κατά την διάρκεια του βουλιμικού επεισοδίου, πχ το συναίσθημα ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή να ελέγξει το πόσο τρώει.
  • Τα υπερφαγικά ή βουλιμικά επεισόδια συνοδεύονται με λιγότερο τρεις από τις παρακάτω συμπεριφορές:
    • Τρώει πάρα πολύ γρήγορα (γρηγορότερα από το συνηθισμένο)
    • Τρώει μέχρι να αισθανθεί δυσφορία (πέρα από το σημείο που έχει χοστάσει)
    • Τρώει μεγάλες ποσότητες φαγητού χωρίς να πεινάει πραγματικά
    • Τρώει συνήθως μόνος/η ή κρυφά γιατί αισθάνεται ντροπή και αμηχανία μπροστά στους άλλους για τις ποσότητες που καταναλώνει.
    • Νιώθει αηδία για τον εαυτό του, θλίψη και τεράστια ενοχή μετά από κάθε βουλιμικό
    • Πολύ άγχος σε ότι αφορά την υπερφαγία. Πολλές φορές αναφέρουν ότι είναι σαν να τους «σπρώχνει κάτι».
    • Τα βουλιμικά επεισόδια συμβαίνουν τουλάχιστον 1-2 ημέρες την εβδομάδα τουλάχιστον για 3 μήνες.
    • Δεν χρησιμοποιούνται στρατηγικές εκκαθάρισης (εμετοί, καθαρκτικά, διουρητικά, χάπια διαίτης) ή ακραίες μέθοδοι ελέγχου του βάρους όπως ο εθισμός στη γυμναστική ή η νηστεία.

Αυτή η συνθήκη επηρεάζει ένα μεγαλύτερο εύρος ηλικιών και μια ακόμα μεγαλύτερη περιοχή σε σχέση με το φύλο, από ότι η βουλιμία και η ανορεξία και κάποιοι άνθρωποι έχουν υποφέρει από ανορεξία ή βουλιμία στο παρελθόν.

Νυχτερινή Υπερφαγία

3687665853_02ef810db6_zImage Credit : Alyssa L. Miller

Κάποιες νύχτες δεν είναι ίδιες με τις υπόλοιπες, ούτε όλοι οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται τις νύκτες με τον ίδιο τρόπο. Άλλοι επιθυμούν να ξεκουραστούν και άλλοι να εκτονωθούν.

Οι βραδινές ώρες σχεδόν πάντα μας επιτρέπουν να κάνουμε πράγματα χωρίς να εκθέτουμε τον εαυτό μας στο «φως» της μέρας και στην κριτική των άλλων. Εκείνες τις στιγμές επιτρέπεται να χαθεί ο έλεγχος της δίαιτας, της στέρησης της τροφής, αφού κανένας δεν πρόκειται να το σχολιάσει ή να το επικρίνει. Όταν οι άλλοι δεν μας παρατηρούν, τότε είναι η κατάλληλη στιγμή να σπάσουμε τα απαγορευτικά όρια και να εκτονώσουμε την πιεσμένη ενέργεια μας με το φαγητό.

Η νυχτερινή υπερφαγία εμφανίζεται συνήθως στα άτομα που έχουν μία αρκετά ιδιαίτερη σχέση με το φαγητό και κυρίως δεν μπορούν να απολαύσουν το φαγητό χωρίς ενοχές. Επειδή το φαγητό έχει σημαντικό νόημα για εκείνους σε σημείο εξαρτητικό, δηλαδή «μου κάνει κακό αλλά εγώ το χρειάζομαι για να μπορώ να αντέχω τις δυσκολίες της ζωής, τα προβλήματά μου, για να μην βλέπω αυτά που με ενοχλούν, με πληγώνουν, με θυμώνουν και με ματαιώνουν». Χρησιμοποιούν ασυνείδητα το φαγητό ως μέσο μετατόπισης και μετάθεσης των σημαντικών οδυνηρών συναισθημάτων τους. Το φαγητό λειτουργεί ταυτόχρονα με δύο ρόλους, εκείνο του λυτρωτή και του αυτό του τιμωρού.

Οι περιπτώσεις που αποσυμπιέζονται μέσα από τις βραδινές ή τις μεταμεσονύκτιες εξορμήσεις είναι οι ακόλουθες τρεις:

  1. Η πρώτη αφορά γυναίκες που έχουν νευρική ανορεξία. Επιτρέπουν στον εαυτό τους να χάσουν στοιχειωδώς τον έλεγχο της πείνας τους αργά το βράδυ κυρίως, για να μην δώσουν τη χαρά στους γονείς τους ότι τρώνε. Μπορούν να φάνε ανενόχλητα το παραμικρό. Επευφημισμός και θετικό σχόλιο «άντε μπράβο τρως παιδί μου» για εκείνες βέβαια εκλαμβάνεται ως αρνητικό γιατί απλούστατα δεν κατάφεραν να ελέγξουν την πείνα τους.
  2. Η δεύτερη περίπτωση αφορά γυναίκες που έχουν νευρική βουλιμία και ταλαιπωρούνται συνεχώς από την απώλεια ελέγχου του φαγητού. Το βράδυ συνήθως είναι ο καταλληλότερος χρόνος να επιδοθούν σε βουλιμικά επεισόδια που συνδέονται κάποιες φορές από εμετούς «κάθαρσης». Εκείνη τη στιγμή μπορούν να καταναλώσουν όση τροφή έχουν αγοράσει ή βρει χωρίς να ακούνε τους άλλους να λένε «πάλι τρως, είπες ότι θα προσέχεις, πάλι θα παχύνεις», ή «πάλι έκανες εμετό, θα καταστραφείς».
  3. Η τρίτη και τελευταία περίπτωση είναι εκείνοι που έχουν χρόνιο πρόβλημα παχυσαρκίας με συνεχή αυξομείωση βάρους και πάσχουν από αδηφαγική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από έντονες βουλιμικές κρίσεις, και συνοδεύονται από συναισθήματα ενοχών, απαξίωσης, ντροπής, κοινωνικής απόσυρσης και κατάθλιψης. Το φαινόμενο της νυκτερινής υπερφαγίας λειτουργεί και σε αυτή τη περίπτωση αρχικά ως απώλεια ελέγχου της δίαιτας, και στη συνέχεια ως αποφυγή επίκρισης και απαξίωσης από τους άλλους. Επειδή το συναίσθημα της ντροπής είναι πολύ πιο έντονο σε αυτά τα άτομα, η βραδινή κατανάλωση του φαγητού λειτουργεί ως όαση από τη φοβερή επίκριση και το στιγματισμό που δέχονται καθημερινά στη ζωή τους.

Κλείνοντας θεωρώ ότι τη νύχτα ενώ όλοι ησυχάζουν, οι καρδιές αυτών των ανθρώπων ανακουφίζονται προσωρινά με την «άσκοπη» για εμάς τους άλλους κατανάλωση τροφής. Αλλά για εκείνους είναι το ισχυρό όπλο ενάντια σε όλα εκείνα που τους ταλαιπωρούν και τους βασανίζουν.

Νευρική Βουλιμία (BN)

 6649095491_7610649637_zImage credit : LauraLewis23

Ως συνέχεια του προηγούμενου άρθρου όπου έγινε αναφορά στα συμπτώματα της νευρικής ανορεξίας, θα αναφερθούμε και στα συμπτώματα της νευρικής βουλιμίας.

Η νευρική βουλιμία είναι μία διατροφική διαταραχή η οποία συνήθως συνδέεται με ανθρώπους που έχουν δυσλειτουργικό υπόβαθρο, σεξουαλική κακοποίηση και δυσκολίες προσωπικότητας. Η βουλιμία είναι μια στρατηγική που δοκιμάζεται από πολλούς ανθρώπους και λειτουργεί μόνο για μια μειοψηφία. Άπαξ και ξεκινήσει εξελίσσεται από μόνη της εξαιτίας της δυναμικής της ασθένειας. Για μερικούς ανθρώπους η βουλιμία τους συμβαίνει λόγω κακής τύχης.

Το θετικό σε σχέση με την νευρική ανορεξία (αν θα μπορούσαμε να μιλάμε για θετικά), είναι ότι υπάρχουν πολλές επιπτώσεις στον οργανισμό και στην υγεία του ατόμου που πάσχει από νευρική βουλιμία και κυρίως προέρχονται ως συνέπειες των εμετών (θα αναφερθούμε σε άλλο άρθρο), αλλά πέραν από σπάνιες εξαιρέσεις, δεν απειλείται η ζωή του ατόμου που πάσχει.

Ποιες συμπεριφορές παρουσιάζει όμως ένα άτομο με νευρική βουλιμία;

  • Επαναλαμβανόμενα βουλιμικά επεισόδια που χαρακτηρίζονται από την ποσότητα και την έλλειψη ελέγχου κατά την διάρκειά τους.
  • Το άτομο προκαλεί εμετό ή κάνει χρήση διουρητικών, καθαρκτικών ή χαπιών για την απώλεια βάρους.
  • Το άτομο κάνει υπεργυμναστική και ακραίες μορφές δίαιτας για να χάσει βάρος.
  • Το λιγότερο δύο φορές την εβδομάδα κάνει βουλιμικά επεισόδια χρησιμοποιώντας τις παραπάνω μεθόδους.
  • Αυτοεκτιμάται με βάση το μέγεθος και το βάρος του.

Υποκατηγορίες:                                                      

Α. Εκκαθαριστικός τύπος : εμετοί / καθαρκτικά / διουρητικά

Β. Μη εκκαθαριστικός τύπος : αυστηρές δίαιτες και υπεργυμναστική
Γ. Σπανιότερα συνδυασμός Α & Β

Όπως και στην περίπτωση της νευρικής ανορεξίας, έτσι και στην νευρική βουλιμία μπορεί να μην πληρούνται όλα τα κριτήρια και να θεωρείται άτυπη ή μη συγκεκριμενοποιημένη μορφή. Άτυπη λοιπόν νευρική βουλιμία έχουμε όταν :

  • Πραγματοποιούν υπερφαγικά επεισόδια, τα οποία συνοδεύονται από μεγάλο άγχος, αλλά χωρίς εμετούς, καθαρκτικά, κλπ.
  • Υπάρχει υπερφαγία συνοδευόμενη από μορφές αντιμετώπισης όπως, φάρμακα για τον θυρεοειδή, χάπια διαίτης κλπ (πχ διαβητικός που εσκεμμένα μειώνει την δόση της ινσουλίνης).
  • Τα βουλιμικά εμφανίζονται λιγότερο από δύο φορές την εβδομάδα επί τρεις μήνες.
  • Χωρίς να έχουν κάνει υπερφαγία χρησιμοποιούν εμετό πχ για δύο μπισκότα.
  • Μασούν μεγάλες ποσότητες φαγητού χωρίς να το καταπίνουν, αλλά το φτύνουν.

Νευρική Ανορεξία (NA)

4713541894_4d4137a997_z Image credit : soundlessfall

Τον τελευταίο καιρό έχει επανέλθει στα ΜΜΕ πολύ έντονα το θέμα της νευρικής ανορεξίας. Εικόνες με γνωστή παρουσιάστρια πραγματικά σοκάρουν και ακόμα και κάποιος που δεν γνωρίζει ακριβώς τι σημαίνει νευρική ανορεξία και τι επιπτώσεις έχει στην υγεία, καταλαβαίνει βλέποντας τις εικόνες αυτές, ότι απειλείται μέχρι και η ζωή του ατόμου που πάσχει.

Από νευρική ανορεξία όμως δεν πάσχουν μόνο τα άτομα που έχουν αυτό τον φαινότυπο. Αυτές οι εικόνες παρουσιάζουν την μορφή ενός ατόμου που πάσχει καιρό και έχει φτάσει στο σημείο όπου επιβάλλεται νοσηλεία. Παρόλα αυτά βρίσκεται ένα βήμα πριν τον θάνατο και ακόμα και η νοσηλεία δεν μπορεί να εξασφαλίσει την σωτηρία. Δυστυχώς τα ποσοστά θνησιμότητας στην νευρική ανορεξία είναι πολύ υψηλά.

Τα άτομα αυτά δεν θα ζητήσουν οικειοθελώς την βοήθεια του ειδικού. Οποιονδήποτε προσπαθεί να τους αλλάξει το βάρος και τον τρόπο που τρώνε τον θεωρούν εχθρό. Ο μοναδικός λόγος για να επισκεφθούν έναν διαιτολόγο μόνοι τους είναι το γεγονός ότι παρόλο που έχουν ελαχιστοποιήσει την διατροφική πρόσληψη κατά την διάρκεια της ημέρας, δεν μπορούν να χάσουν άλλο βάρος και μπορεί να τον επισκεφθούν προκειμένου να τους βοηθήσει να χάσουν κι άλλο.

Για τον λόγο αυτόν λοιπόν είναι πολύ σημαντικό να μην υποτιμάμε τα συμπτώματα που βλέπουμε σε κάποιον και να είμαστε ενημερωμένοι ώστε να κινητοποιηθούμε και να ζητήσουμε όσο πιο σύντομα γίνεται την βοήθεια του ειδικού (για το φιλικό ή συγγενικό μας πρόσωπο) προτού να είναι αργά.  Να είστε προετοιμασμένοι ότι θα χρειαστεί να τους φέρετε με το «ζόρι».

Τα άτομα που πάσχουν από νευρική ανορεξία συνήθως παρουσιάζουν τα εξής συμπτώματα :

  • Άρνηση να διατηρήσουν το βάρος τους πάνω από το κατώτερο φυσιολογικό για την ηλικία και το ύψος τους. 15% λιγότερο βάρος από το αναμενόμενο.
  • Έντονος φόβος να μην πάρουν λίπος.
  • Το βάρος και το μέγεθός τους καθορίζουν απόλυτα τον τρόπο που αξιολογούν την ζωή τους. Άρνηση να δεχθούν την κρίσιμη σοβαρότητα της κατάστασής τους.
  • Στις γυναίκες απώλεια της έμμηνου ρήσης για τους τελευταίους 3 μήνες.

Υποκατηγορίες :                                                                

Α. Περιοριστικός τύπος (όπου περιορίζεται πάρα πολύ η τροφή προκειμένου να χάσουν βάρος).

Β. Εκκαθαριστικός / καθαρκτικός τύπος (το άτομο που πάσχει χρησιμοποιεί εκκαθαριστικές μεθόδους – εμετούς, καθαρκτικά, υπεργυμναστική, αδυνατιστικά χάπια, κτλ, προκειμένου να χάσει βάρος).

Όταν συναντάμε όλα τα παραπάνω κριτήρια (συμπτώματα), εκτός από την διακοπή της έμμηνης ρήσης ή το πολύ χαμηλό βάρος, τότε η νευρική ανορεξία χαρακτηρίζεται ως μη συγκεκριμενοποιημένη (διατροφική διαταραχή). Συνήθως προσπαθούν να μειώσουν το βάρος, αλλά κυμαίνεται ακόμα σε φυσιολογικά επίπεδα και για τον λόγο αυτόν δεν έχει διακοπεί και ακόμα η έμμηνη ρήση.

Διατροφικές Διαταραχές (κίνδυνοι)

4433501794_3f743ecc17_zImage credit :  TheAlieness GiselaGiardino²³

Τι κινδυνεύουμε να πάθουμε από τις διατροφικές διαταραχές;

ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΠΡΗΞΙΜΟ

ΕΛΚΟΣ

ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ

ΕΦΙΔΡΩΣΗ

ΑΝΑΙΜΙΑ, ΑΥΠΝΙΑ

ΕΜΦΡΑΓΜΑ

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΑΜΗΝΟΡΡΟΙΑ

ΑΥΠΝΙΕΣ, ΑΚΡΑΤΕΙΑ, ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΒΙΤ. & ΜΕΤΑΛΛΩΝ

ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ

ΡΗΞΗ ΣΥΚΩΤΙΟΥ            

ΣΤΕΙΡΟΤΗΤΑ

ΞΗΡΟΤΗΤΑ ΜΑΛΛΙΩΝ – ΧΕΡΙΩΝ                  

ΟΣΤΕΟΠΕΝΙΑ – ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

ΑΝΑΙΜΙΑ

BARRETT’S ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΥΠΟΤΑΣΗ, ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ, ΥΠΟΝΑΤΡΙΟΝΑΙΜΙΑ, ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ

ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ

ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ

ΜΕΛΑΝΙΑΣΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ

ΟΙΔΗΜΑ

ΑΚΡΑΤΕΙΑ

Διατροφικές Διαταραχές (κατηγορίες)

6817319125_94a12903f3_zImage credit : Rega Photography

Οι πιο συνηθισμένες διατροφικές διαταραχές είναι :

 

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ (ΝΑ)

Τα άτομα που πάσχουν από νευρική ανορεξία συνήθως παρουσιάζουν τα εξής συμπτώματα :

  • Άρνηση να διατηρήσουν το βάρος τους πάνω από το κατώτερο φυσιολογικό για την ηλικία και το ύψος τους. 15% λιγότερο βάρος από το αναμενόμενο.
  • Έντονος φόβος να μην πάρουν λίπος.
  • Το βάρος και το μέγεθός τους καθορίζουν απόλυτα τον τρόπο που αξιολογούν την ζωή τους. Άρνηση να δεχθούν την κρίσιμη σοβαρότητα της κατάστασής τους.
  • Στις γυναίκες απώλεια της έμμηνου ρήσης για τους τελευταίους 3 μήνες.

Υποκατηγορίες :        

Α. Περιοριστικός τύπος (όπου περιορίζεται πάρα πολύ η τροφή)           

Β. Εκκαθαριστικός / καθαρκτικός τύπος (το άτομο που πάσχει χρησιμοποιεί εκκαθαριστικές μεθόδους – εμετούς, καθαρκτικά, υπεργυμναστική, αδυνατιστικά χάπια, κτλ)

 

ΜΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ

  • Όλα τα κριτήρια (συμπτώματα) τα συναντάμε, εκτός της αμηνόρροιας.
  • Όλα τα κριτήρια (συμπτώματα) τα συναντάμε, εκτός από το πολύ χαμηλό βάρος. Συνήθως προσπαθούν να το μειώσουν, αλλά ακόμη κυμαίνεται σε φυσιολογικά επίπεδα. 

 

ΝΕΥΡΙΚΗ ΒΟΥΛΙΜΙΑ (ΝΒ)

Ένα άτομο θεωρείται ότι πάσχει από νευρική βουλιμία όταν εμφανίζει τις παρακάτω συμπεριφορές :

  • Επαναλαμβανόμενα βουλιμικά επεισόδια που χαρακτηρίζονται από την ποσότητα και την έλλειψη ελέγχου κατά την διάρκειά τους.
  • Το άτομο προκαλεί εμετό ή κάνει χρήση διουρητικών, καθαρκτικών ή χαπιών για την απώλεια βάρους.
  • Το άτομο κάνει υπεργυμναστική και ακραίες μορφές δίαιτας για να χάσει βάρος.
  • Το λιγότερο δύο φορές την εβδομάδα κάνει βουλιμικά επεισόδια χρησιμοποιώντας τις παραπάνω μεθόδους.
  • Αυτοεκτιμάται με βάση το μέγεθος και το βάρος του.

Υποκατηγορίες:      

Α. Εκκαθαριστικός τύπος : εμετοί / καθαρκτικά / διουρητικά

Β. Μη εκκαθαριστικός τύπος : αυστηρές δίαιτες και υπεργυμναστική
Γ. Σπανιότερα συνδυασμός Α & Β

 

ΜΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΝΕΥΡΙΚΗ ΒΟΥΛΙΜΙΑ

  • Υπερφαγία, η οποία συνοδεύεται από μεγάλο άγχος, αλλά χωρίς εμετούς, καθαρκτικά, κλπ.
  • Υπερφαγία συνοδευόμενη από μορφές αντιμετώπισης όπως, φάρμακα για τον θυρεοειδή, χάπια διαίτης κλπ (πχ διαβητικός που εσκεμμένα μειώνει την δόση της ινσουλίνης)
  • Τα βουλιμικά εμφανίζονται λιγότερο από δύο φορές την εβδομάδα επί τρεις μήνες.
  • Χωρίς να έχουν κάνει υπερφαγία χρησιμοποιούν εμετό πχ για δύο μπισκότα.
  • Μασούν μεγάλες ποσότητες φαγητού χωρίς να το καταπίνουν, αλλά το φτύνουν.

 

 ΑΔΗΦΑΓΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ (BED)

Τα άτομα που πάσχουν από Binge Eating Disorder (Αδηφαγική Διαταραχή) ακολουθούν την παρακάτω διατροφική συμπεριφορά :

Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας που συνήθως χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποσότητα κατανάλωσης τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα, πχ μέσα σε 2-3 ώρες. Συνοδεύονται κυρίως από την αίσθηση απώλειας ελέγχου κατά τη διάρκεια του βουλιμικού επεισοδίου, πχ το αίσθημα ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή να ελέγξει πόσο τρώει.

  1. Τα υπερφαγικά ή βουλιμικά επεισόδια συνοδεύονται με λιγότερο τρεις από τις παρακάτω συμπεριφορές :
    • Τρώει πάρα πολύ γρήγορα.
    • Τρώει μέχρι να νοιώσει άβολα γεμάτος/η.
    • Τρώει μεγάλες ποσότητες φαγητού χωρίς να πεινάει πραγματικά.
    • Τρώει συνήθως μόνος/η – κρυφά, γιατί αισθάνεται ντροπή και αμηχανία μπροστά στους άλλους για τις ποσότητες που καταναλώνει.
    • Νοιώθει αηδία για τον εαυτό του, θλίψη και τεράστια ενοχή μετά από κάθε βουλιμικό.
    • Αισθάνεται ότι “έχει τον έλεγχο” ή ότι “τον οδηγούν” σαν να υπάρχει μια άλλη παρουσία από την άποψη του φαγητού.
  1. Πολύ άγχος σε ότι αφορά την υπερφαγία.
  1. Τα βουλιμικά επεισόδια συμβαίνουν κατά μέσο όρο το λιγότερο 1-2 ημέρες την εβδομάδα για 3 μήνες.
  1. Τα βουλιμικά επεισόδια δεν συνοδεύονται συνήθως από εμετούς, καθαρκτικά, αυστηρές δίαιτες, υπεργυμναστική, διουρητικά, χάπια διαίτης.