All posts by Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών

Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών, info@hcfed.gr

Κατηγορίες Διατροφικών Διαταραχών στα παιδιά

312427606_defa0dfaa8_z

Image credit : Bruce Tuten

Τα είδη διατροφικών διαταραχών που πάσχουν τα παιδιά είναι διαφορετικά από αυτά που υποφέρουν οι έφηβοι και οι ενήλικες.

Προκαλούν πρόβλημα στην ανάπτυξη του παιδιού με καταστρεπτικές συνέπειες για την υγεία του και η έγκαιρη διάγνωση τους κρίνεται απαραίτητη.

-Υπάρχουν πολλές διαφορετικές διατροφικές διαταραχές που παρουσιάζονται στην παιδική ηλικία
-Οι διατροφικές διαταραχές στα παιδιά έχουν διαφορετικές αιτίες
-Έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά
-Χρειάζονται διαφορετικά είδη θεραπείας

Κατηγορίες διατροφικών διαταραχών στα παιδιά


1. Επιλεκτικότητα στη τροφή

-Τα παιδιά τρώνε δύο με τρία φαγητά μόνο, για τουλάχιστον δύο χρόνια
-Δεν θέλουν να δοκιμάσουν καινούργια φαγητά
-Η συμπεριφορά τους συνήθως είναι φυσιολογική
-Πολλά μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας, εάν η διατροφή τους περιορίζεται κυρίως σε σνακ πλούσια σε ζάχαρη
-Όσον αφορά το βάρος τους μπορούν να έχουν χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό

2. Παιδιά “χωρίς όρεξη”
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μικές ποσότητες φαγητού απʼότι ενδείκνυται για την ηλικία τους
-Η ποικιλία της διατροφής τους είναι φυσιολογική
-Αυτά τα παιδιά φαίνονται υγιή, είναι όμως αδύνατα και το ύψος τους είναι χαμηλό
-Πολλές φορές κάποιο μέλος της οικογένειας της έχει ιστορικό αυτού

3. Φοβία για το φαγητό
-Αυτά τα παιδιά συνήθως θα είναι πολύ διστακτικά στο να φάνε και να πιούν, το οποίο προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία τους
-Μπορεί να αποφεύγουν φαγητά που έχουν συγκεκριμένε υφές κυρίως γιατί φοβούνται να καταπιούν
-Έχουν κάποια τραυματική εμπειρία που ίσως προκάλεσε τη φοβία
-Κυρίως φοβούνται gagging και choking, ή το να νιώσουν άρρωστα και συνήθως διαμαρτύρονται ότι το τάισμα πονάει
-Συνήθως νιώθουν αγχωμένα και φοβισμένα να φάνε καινούργια φαγητά ή φαγητά που δε τους αρέσουν

4. ΄Αρνηση τροφής
-Κυρίως παρουσιάζεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, όπου η άρνηση φαγητού τα βοηθούν να καταφέρνουν να περνάει το δικό τους
-Αυτό όμως μπορεί να συνεχιστεί και σε μεγαλύτερη ηλικία, όπου το κύριο χαρακτηριστικό είναι μια ασταθή άρνηση φαγητού
-Αυτά τα παιδιά συνήθως τρώνε τα αγαπημένα τους φαγητά χωρίς κανένα πρόβλημα
-Μπορεί να αρνηθούν να φάνε μόνο όταν είναι με συγκεκριμένα άτομα ή σε συγκεκριμένες καταστάσεις, παραδείγματος χάριν αρνούνται να φάνε στο σχολείο, αλλά τρώνε κανονικά στο σπίτι
-Παιδιά θλιμμένα ή στενοχωρημένα κρύβονται συνήθως πίσω από αυτή τη διατροφική διαταραχή

5. Ανάρμοστη υφή φαγητού για την ηλικία του παιδιού
-Η κυριότερη ένδειξη αυτής της διαταραχής είναι η άρνηση του παιδιού να φάει στερεά φαγητά που απαιτούν μάσημα και δάγκωμα
-Συνήθως φτύνουν το φαγητό, αρνούνται να φάνε οτιδήποτε περιέχει συμπαγή κομματάκια φαγητού και κάνουν gagging
-Αποφεύγουν να τρώνε ορεκτικά
-Η πλειψηφία τους έχει κανονικό βάρος, αλλά μερικά μπορεί να είναι κάτω του φυσιολογικού

6. Αποφυγή φαγητού -συναισθηματικη διαταραχή

-Συνήθως παρουσιάζεται σε παιδιά ηλικίας 5-16 χρονών
-Τα παιδιά συνήθως αντιμετωπίζουν κάποιο συναισθηματικό πρόβλημα, όπως λύπη για κάποιο οικογενειακό θέμα και αυτό επηρεάζει την όρεξη τους να φάνε
-Αυτά τα παιδιά δεν ανησυχούν για το βάρος τους και πολλές φορές ίσως πούν ότι πρέπει να κερδίσουν βάρος,αλλά δεν μπορούν να φάνε

7. Διάχυτη άρνηση τροφής

-Τα παιδιά αυτά αρνούνται να μιλήσουν, να φάνε, να περπατήσουν και γενικά να προσέξουν τον εαυτό τους
-Ιατρικές εξετάσεις δεν φανερώνουν προβλήματα υγείας
-Είναι πολύ αποφασιστικά, φοβισμένα και θυμωμένα
-Συνήθως έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση ή σωματική βία μέσα στην οικογένεια.

8. Νευρογενη ανορεξία
-Αυτά τα παιδιά σχολούνται συνεχώς με το σώμα τους
-Έχουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα για το σώμα τους και δεν τρώνε αρκετή ποσότητα φαγητού για την ηλικία τους
-Έχουν μια έντονη ανάγκη να χάσουν βάρος και έτσι αποφεύγουν να τρώνε
-Αποφεύγουν φαγητά πλούσιας θερμιδικής αξίας και τρώνε μικρές ποσότητες
-Αν φάνε υπό το αίσθημα πείνας θα προσπαθήσουν με εμετούς, καθαρτικά και υπεργυμναστική να απαλλαγούν από αυτό
-Σαν προσωπικότητες είναι τελειομανείς

9. Νευρογενή βουλιμία
-Αυτά τα παιδιά τρώνε μεγάλες ποσότητες φαγητού σε μικρό χρονικό διάστημα
-Τρώνε μεγάλες ποσότητες του ίδιου φαγητού ή ένα ασυνήθιστο συνδιασμό φαγητών
-Μετά την υπερβολική κατανάλωση φαγητου, νιώθουν ένοχα και προσπαθούν να απαλλαγούν από το φαγητό που μόλις έφαγαν χρησιμοποιώντας καθαρτικά
-Τους απασχολεί η εικόνα του σώματός τους και το βάρος τους
-Είναι πολύ κριτικά με τον εαυτό τους
-Το βάρος μπορεί να είναι χαμηλό, φυσιολογικό ή υψηλό και αυτό δυσκολεύει στο να το αντιληφθούν οι γονείς.

Συμπεριφορές και συμπτώματα Διατροφικών Διαταραχών

6817324735_4f53bb3cd9_zImage credit :  Rega Photography

Σε περίπτωση που διαπιστώσετε ότι το παιδί σας ή κάποιο συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο παρουσιάζει κάποια από τα παρακάτω συμπτώματα διατροφικών διαταραχών ή συμπεριφορές καλό θα ήταν να θορυβηθείτε και να αναζητήσετε την βοήθεια κάποιου ειδικού.

  1. Δραματική μείωση βάρους σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
  2. Φορούν φαρδιά και σκούρα ρούχα για να κρύψουν το μέγεθος του σώματός τους.
  3. Εμμονή με το βάρος και παραπονιούνται συνεχώς για αυτό.
  4. Εμμονή με τις θερμίδες και τα λιπαρά που περιέχουν ο τροφές.
  5. Εμμονή με τη συνεχή άσκηση.
  6. Συχνές επισκέψεις στη τουαλέτα αμέσως μετά από κάθε γεύμα.
  7. Οφθαλμοφανής περιορισμός της τροφής και υποσιτισμός.
  8. Ύπαρξη συχνών βουλιμικών κρίσεων.
  9. Χρήση ή απόκρυψη χρήσης χαπιών διαίτης ή καθαρτικών.
  10. Κοινωνική απόσυρση, φόβος να τρώνε μπροστά στους άλλους.
  11. Ασυνήθιστο τελετουργικό λήψης τροφών όπως να γυρίζουν το φαγητό γύρω – γύρω από το πιάτο για να φαίνεται ότι τρώνε, να κόβουν σε υπερβολικά μικρά κομματάκια την τροφή, να αποφεύγουν να φέρουν σε επαφή το πιρούνι με το στόμα, μασούν και φτύνουν το φαγητό χωρίς να το καταπίνουν, κρύβουν το φαγητό μέσα στα κρεβατοσκεπάσματα και μετά το πετούν.
  12. Κρύβουν τροφές σε περίεργα μέρη όπως κουρτίνες, ντουλάπες, βαλίτσες, κάτω από τραπέζι ώστε να αποφεύγουν (ανορεξία) ή να το φάνε αργότερα (βουλιμία).
  13. Αόριστα και ασαφή, μυστικές μεθόδους πρόσληψης της τροφής.
  14. Εμμονή με το μαγείρεμα, διαβάζουν βιβλία που αφορούν την απώλεια βάρους και τις διατροφικές διαταραχές.
  15. Αυτοκατηγορία ύστερα από κατανάλωση τροφής.
  16. Τριχόπτωση. Ωχρή ή γκρι εμφάνιση του δέρματος.
  17. Ζαλάδες και πονοκέφαλοι.
  18. Συχνά ερεθισμένος ο λαιμός.
  19. Πολύ χαμηλή αυτοπεποίθηση, συναισθήματα απαξίωσης θεωρώντας συχνά τους εαυτούς ηλίθιους και χονδρούς. Ανάγκη για αποδοχή και αναγνώριση από τους άλλους.
  20. Παραπονιούνται συχνά ότι κρυώνουν.
  21. Υπόταση.
  22. Απώλεια περιόδου.
  23. Τελειομανής προσωπικότητα.
  24. Απώλεια σεξουαλικής επιθυμίας.

Νυχτερινή Υπερφαγία

3687665853_02ef810db6_zImage Credit : Alyssa L. Miller

Κάποιες νύχτες δεν είναι ίδιες με τις υπόλοιπες, ούτε όλοι οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται τις νύκτες με τον ίδιο τρόπο. Άλλοι επιθυμούν να ξεκουραστούν και άλλοι να εκτονωθούν.

Οι βραδινές ώρες σχεδόν πάντα μας επιτρέπουν να κάνουμε πράγματα χωρίς να εκθέτουμε τον εαυτό μας στο «φως» της μέρας και στην κριτική των άλλων. Εκείνες τις στιγμές επιτρέπεται να χαθεί ο έλεγχος της δίαιτας, της στέρησης της τροφής, αφού κανένας δεν πρόκειται να το σχολιάσει ή να το επικρίνει. Όταν οι άλλοι δεν μας παρατηρούν, τότε είναι η κατάλληλη στιγμή να σπάσουμε τα απαγορευτικά όρια και να εκτονώσουμε την πιεσμένη ενέργεια μας με το φαγητό.

Η νυχτερινή υπερφαγία εμφανίζεται συνήθως στα άτομα που έχουν μία αρκετά ιδιαίτερη σχέση με το φαγητό και κυρίως δεν μπορούν να απολαύσουν το φαγητό χωρίς ενοχές. Επειδή το φαγητό έχει σημαντικό νόημα για εκείνους σε σημείο εξαρτητικό, δηλαδή «μου κάνει κακό αλλά εγώ το χρειάζομαι για να μπορώ να αντέχω τις δυσκολίες της ζωής, τα προβλήματά μου, για να μην βλέπω αυτά που με ενοχλούν, με πληγώνουν, με θυμώνουν και με ματαιώνουν». Χρησιμοποιούν ασυνείδητα το φαγητό ως μέσο μετατόπισης και μετάθεσης των σημαντικών οδυνηρών συναισθημάτων τους. Το φαγητό λειτουργεί ταυτόχρονα με δύο ρόλους, εκείνο του λυτρωτή και του αυτό του τιμωρού.

Οι περιπτώσεις που αποσυμπιέζονται μέσα από τις βραδινές ή τις μεταμεσονύκτιες εξορμήσεις είναι οι ακόλουθες τρεις:

  1. Η πρώτη αφορά γυναίκες που έχουν νευρική ανορεξία. Επιτρέπουν στον εαυτό τους να χάσουν στοιχειωδώς τον έλεγχο της πείνας τους αργά το βράδυ κυρίως, για να μην δώσουν τη χαρά στους γονείς τους ότι τρώνε. Μπορούν να φάνε ανενόχλητα το παραμικρό. Επευφημισμός και θετικό σχόλιο «άντε μπράβο τρως παιδί μου» για εκείνες βέβαια εκλαμβάνεται ως αρνητικό γιατί απλούστατα δεν κατάφεραν να ελέγξουν την πείνα τους.
  2. Η δεύτερη περίπτωση αφορά γυναίκες που έχουν νευρική βουλιμία και ταλαιπωρούνται συνεχώς από την απώλεια ελέγχου του φαγητού. Το βράδυ συνήθως είναι ο καταλληλότερος χρόνος να επιδοθούν σε βουλιμικά επεισόδια που συνδέονται κάποιες φορές από εμετούς «κάθαρσης». Εκείνη τη στιγμή μπορούν να καταναλώσουν όση τροφή έχουν αγοράσει ή βρει χωρίς να ακούνε τους άλλους να λένε «πάλι τρως, είπες ότι θα προσέχεις, πάλι θα παχύνεις», ή «πάλι έκανες εμετό, θα καταστραφείς».
  3. Η τρίτη και τελευταία περίπτωση είναι εκείνοι που έχουν χρόνιο πρόβλημα παχυσαρκίας με συνεχή αυξομείωση βάρους και πάσχουν από αδηφαγική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από έντονες βουλιμικές κρίσεις, και συνοδεύονται από συναισθήματα ενοχών, απαξίωσης, ντροπής, κοινωνικής απόσυρσης και κατάθλιψης. Το φαινόμενο της νυκτερινής υπερφαγίας λειτουργεί και σε αυτή τη περίπτωση αρχικά ως απώλεια ελέγχου της δίαιτας, και στη συνέχεια ως αποφυγή επίκρισης και απαξίωσης από τους άλλους. Επειδή το συναίσθημα της ντροπής είναι πολύ πιο έντονο σε αυτά τα άτομα, η βραδινή κατανάλωση του φαγητού λειτουργεί ως όαση από τη φοβερή επίκριση και το στιγματισμό που δέχονται καθημερινά στη ζωή τους.

Κλείνοντας θεωρώ ότι τη νύχτα ενώ όλοι ησυχάζουν, οι καρδιές αυτών των ανθρώπων ανακουφίζονται προσωρινά με την «άσκοπη» για εμάς τους άλλους κατανάλωση τροφής. Αλλά για εκείνους είναι το ισχυρό όπλο ενάντια σε όλα εκείνα που τους ταλαιπωρούν και τους βασανίζουν.

Διατροφικές Διαταραχές (κίνδυνοι)

4433501794_3f743ecc17_zImage credit :  TheAlieness GiselaGiardino²³

Τι κινδυνεύουμε να πάθουμε από τις διατροφικές διαταραχές;

ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΠΡΗΞΙΜΟ

ΕΛΚΟΣ

ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ

ΕΦΙΔΡΩΣΗ

ΑΝΑΙΜΙΑ, ΑΥΠΝΙΑ

ΕΜΦΡΑΓΜΑ

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΑΜΗΝΟΡΡΟΙΑ

ΑΥΠΝΙΕΣ, ΑΚΡΑΤΕΙΑ, ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΒΙΤ. & ΜΕΤΑΛΛΩΝ

ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ

ΡΗΞΗ ΣΥΚΩΤΙΟΥ            

ΣΤΕΙΡΟΤΗΤΑ

ΞΗΡΟΤΗΤΑ ΜΑΛΛΙΩΝ – ΧΕΡΙΩΝ                  

ΟΣΤΕΟΠΕΝΙΑ – ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

ΑΝΑΙΜΙΑ

BARRETT’S ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΥΠΟΤΑΣΗ, ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ, ΥΠΟΝΑΤΡΙΟΝΑΙΜΙΑ, ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ

ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ

ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ

ΜΕΛΑΝΙΑΣΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ

ΟΙΔΗΜΑ

ΑΚΡΑΤΕΙΑ

Διατροφικές Διαταραχές (κατηγορίες)

6817319125_94a12903f3_zImage credit : Rega Photography

Οι πιο συνηθισμένες διατροφικές διαταραχές είναι :

 

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ (ΝΑ)

Τα άτομα που πάσχουν από νευρική ανορεξία συνήθως παρουσιάζουν τα εξής συμπτώματα :

  • Άρνηση να διατηρήσουν το βάρος τους πάνω από το κατώτερο φυσιολογικό για την ηλικία και το ύψος τους. 15% λιγότερο βάρος από το αναμενόμενο.
  • Έντονος φόβος να μην πάρουν λίπος.
  • Το βάρος και το μέγεθός τους καθορίζουν απόλυτα τον τρόπο που αξιολογούν την ζωή τους. Άρνηση να δεχθούν την κρίσιμη σοβαρότητα της κατάστασής τους.
  • Στις γυναίκες απώλεια της έμμηνου ρήσης για τους τελευταίους 3 μήνες.

Υποκατηγορίες :        

Α. Περιοριστικός τύπος (όπου περιορίζεται πάρα πολύ η τροφή)           

Β. Εκκαθαριστικός / καθαρκτικός τύπος (το άτομο που πάσχει χρησιμοποιεί εκκαθαριστικές μεθόδους – εμετούς, καθαρκτικά, υπεργυμναστική, αδυνατιστικά χάπια, κτλ)

 

ΜΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ

  • Όλα τα κριτήρια (συμπτώματα) τα συναντάμε, εκτός της αμηνόρροιας.
  • Όλα τα κριτήρια (συμπτώματα) τα συναντάμε, εκτός από το πολύ χαμηλό βάρος. Συνήθως προσπαθούν να το μειώσουν, αλλά ακόμη κυμαίνεται σε φυσιολογικά επίπεδα. 

 

ΝΕΥΡΙΚΗ ΒΟΥΛΙΜΙΑ (ΝΒ)

Ένα άτομο θεωρείται ότι πάσχει από νευρική βουλιμία όταν εμφανίζει τις παρακάτω συμπεριφορές :

  • Επαναλαμβανόμενα βουλιμικά επεισόδια που χαρακτηρίζονται από την ποσότητα και την έλλειψη ελέγχου κατά την διάρκειά τους.
  • Το άτομο προκαλεί εμετό ή κάνει χρήση διουρητικών, καθαρκτικών ή χαπιών για την απώλεια βάρους.
  • Το άτομο κάνει υπεργυμναστική και ακραίες μορφές δίαιτας για να χάσει βάρος.
  • Το λιγότερο δύο φορές την εβδομάδα κάνει βουλιμικά επεισόδια χρησιμοποιώντας τις παραπάνω μεθόδους.
  • Αυτοεκτιμάται με βάση το μέγεθος και το βάρος του.

Υποκατηγορίες:      

Α. Εκκαθαριστικός τύπος : εμετοί / καθαρκτικά / διουρητικά

Β. Μη εκκαθαριστικός τύπος : αυστηρές δίαιτες και υπεργυμναστική
Γ. Σπανιότερα συνδυασμός Α & Β

 

ΜΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΝΕΥΡΙΚΗ ΒΟΥΛΙΜΙΑ

  • Υπερφαγία, η οποία συνοδεύεται από μεγάλο άγχος, αλλά χωρίς εμετούς, καθαρκτικά, κλπ.
  • Υπερφαγία συνοδευόμενη από μορφές αντιμετώπισης όπως, φάρμακα για τον θυρεοειδή, χάπια διαίτης κλπ (πχ διαβητικός που εσκεμμένα μειώνει την δόση της ινσουλίνης)
  • Τα βουλιμικά εμφανίζονται λιγότερο από δύο φορές την εβδομάδα επί τρεις μήνες.
  • Χωρίς να έχουν κάνει υπερφαγία χρησιμοποιούν εμετό πχ για δύο μπισκότα.
  • Μασούν μεγάλες ποσότητες φαγητού χωρίς να το καταπίνουν, αλλά το φτύνουν.

 

 ΑΔΗΦΑΓΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ (BED)

Τα άτομα που πάσχουν από Binge Eating Disorder (Αδηφαγική Διαταραχή) ακολουθούν την παρακάτω διατροφική συμπεριφορά :

Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας που συνήθως χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποσότητα κατανάλωσης τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα, πχ μέσα σε 2-3 ώρες. Συνοδεύονται κυρίως από την αίσθηση απώλειας ελέγχου κατά τη διάρκεια του βουλιμικού επεισοδίου, πχ το αίσθημα ότι δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή να ελέγξει πόσο τρώει.

  1. Τα υπερφαγικά ή βουλιμικά επεισόδια συνοδεύονται με λιγότερο τρεις από τις παρακάτω συμπεριφορές :
    • Τρώει πάρα πολύ γρήγορα.
    • Τρώει μέχρι να νοιώσει άβολα γεμάτος/η.
    • Τρώει μεγάλες ποσότητες φαγητού χωρίς να πεινάει πραγματικά.
    • Τρώει συνήθως μόνος/η – κρυφά, γιατί αισθάνεται ντροπή και αμηχανία μπροστά στους άλλους για τις ποσότητες που καταναλώνει.
    • Νοιώθει αηδία για τον εαυτό του, θλίψη και τεράστια ενοχή μετά από κάθε βουλιμικό.
    • Αισθάνεται ότι “έχει τον έλεγχο” ή ότι “τον οδηγούν” σαν να υπάρχει μια άλλη παρουσία από την άποψη του φαγητού.
  1. Πολύ άγχος σε ότι αφορά την υπερφαγία.
  1. Τα βουλιμικά επεισόδια συμβαίνουν κατά μέσο όρο το λιγότερο 1-2 ημέρες την εβδομάδα για 3 μήνες.
  1. Τα βουλιμικά επεισόδια δεν συνοδεύονται συνήθως από εμετούς, καθαρκτικά, αυστηρές δίαιτες, υπεργυμναστική, διουρητικά, χάπια διαίτης.